BE minimizon rreziqet e mungesës së karburantit për avionë, pavarësisht paralajmërimit të IEA-së

Zyrtarët e BE-së dhe Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë kanë narrativa të kundërta mbi furnizimin me karburant për avionë. Ndërsa komisioni Evropian minimizon rrezikun, ai pranon se tregu mbetet "i ngushtë" dhe thotë se BE është e përgatitur të përgjigjet në mënyrë të përshtatshme.

Komisioni Evropian hodhi poshtë shqetësimet në lidhje me mungesën e karburantit për avionët të premten, një ditë pasi kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), Fatih Birol, paralajmëroi se karburanti i aviacionit ishte i mjaftueshëm për afërsisht gjashtë javë të tjera mes luftës në Iran dhe mbylljes së Ngushticës së Hormuzit.

Zëdhënësja e Komisionit, Anna-Kaisa Itkonen, pranoi se tregu është “i ngushtë”, por tha se “aktualisht nuk ka mungesa karburanti” në BE, bazuar në informacionin nga grupi i koordinimit të naftës, i cili mbledh industrinë dhe vendet e BE-së dhe është takuar çdo javë me ekzekutivin e BE-së për të vlerësuar situatën.

Një ditë më parë, shefi i IEA-s, Fatih Birol, paralajmëroi për mungesën në rritje të karburantit për avionë në Evropë, duke thënë se “fluturimet nga qyteti A në qytetin B mund të anulohen si rezultat i mungesës së karburantit”, nëse Ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur.

Çmimet e karburantit për avionë janë rritur me 95% që kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën sulmet ushtarake kundër Iranit më 28 shkurt. Lufta ka kulmuar me mbylljen efektive të Ngushticës së Hormuzit, një rrugë jetësore tregtare energjetike që përpunon rreth 20% të eksporteve globale të naftës bruto, duke ushtruar presion të konsiderueshëm në tregjet globale të energjisë.

IEA kishte paralajmëruar më parë për ashpërsinë e furnizimeve të kufizuara, duke identifikuar karburantin e avionëve si produktin e rafinuar më të prekur për shkak të ndërprerjeve në Ngushticë dhe duke parashikuar mungesa në prill dhe maj.

Sektori i aviacionit paralajmëron krizën e karburantit të avionëve

Paralajmërimi u mbështet nga sektori i aeroporteve, i cili i kërkoi Komisionit Evropian më 9 prill të vepronte mbi mundësinë e besueshme, që mungesa e karburantit për avionët në BE të përbënte një "rrezik të menjëhershëm sistemik" për shkak të përçarjeve gjeopolitike.

“Në këtë fazë, ne e kuptojmë se nëse kalimi nëpër Ngushticën e Hormuzit nuk rifillon në ndonjë mënyrë domethënëse dhe të qëndrueshme brenda 3 javëve të ardhshme, mungesa sistematike e karburantit për avionët do të bëhet realitet për BE-në”, thuhet në një letër nga Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI) Evropë, e datës 9 prill.

ACI Europe përmendi një analizë të furnizimit me karburant për avionë në aeroportet evropiane, duke u përqendruar në nivelin e rezervave strategjike të karburantit për avionë dhe ndikimin e aktivitetit ushtarak në kërkesën për karburant për avionë, duke thënë se kjo "vetëm sa i përforcon shqetësimet tona".

Shoqata Ndërkombëtare e Transportit Ajror (IATA), që përfaqëson disa linja ajrore, vlerësoi të premten se "deri në fund të majit mund të fillojmë të shohim disa anulime në Evropë, për shkak të mungesës së karburantit për avionë".

"Krahas bërjes së gjithçkaje të mundshme për të siguruar linja alternative furnizimi, është e rëndësishme që autoritetet të kenë plane të komunikuara mirë dhe të koordinuara mirë në rast se racionimi bëhet i nevojshëm, përfshirë lehtësimin e sloteve", tha Willie Walsh, Drejtori i Përgjithshëm i IATA-s.

Linja ajrore holandeze KLM ka anuluar më shumë se 150 fluturime evropiane, për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit për avionët. Linja të tjera ajrore kanë filluar të shkurtojnë itineraret e fluturimeve ose t'i mbyllin ato tërësisht.

Komisioni pohon se nuk ka “asnjë tregues të mungesës sistemike të karburantit” që do të çonte në anulime të përhapura të fluturimeve, duke thënë se “këto vendime merren nga aeroportet individuale”.

Optimist i kujdesshëm

Pavarësisht përplasjes me paralajmërimet e IEA-s dhe industrisë, Komisioni tha se megjithatë “po përgatitet për mungesa të mundshme të furnizimit me karburante për avionë”, duke shtuar se ato “mbeten shqetësuese”.

 “Bashkimi Evropian do të përgatitet të nisë veprime të mundshme të koordinuara në lidhje me karburantet e avionëve”, u tha Itkonen gazetarëve, duke vënë në dukje se blloku mban rezerva emergjence që mund të lirohen.

"Pavarësisht këtyre vlerësimeve se për sa kohë (a do të jetë i disponueshëm karburanti për avionë), kjo nuk do të thotë që do të na mbarojë plotësisht karburanti për avionë", shtoi Itkonen, duke vënë në dukje se karburanti është pjesë e një tregu global, i mbështetur nga importet dhe stoqet e vazhdueshme të prodhimit.

Rafineritë e BE-së përbëjnë afërsisht 70% të konsumit të karburantit të avionëve të bllokut, ndërsa pjesa tjetër varet nga importet e Lindjes së Mesme.

Ministrat e transportit të BE-së do të mbajnë një takim urgjent më 21 prill, me diskutime të mundshme mbi karburantet e avionëve./ Euronews.