Guardian: Në një luftë pa fitues, Netanyahu duket si humbësi më i madh!

Peter Beaumont, Korrespondent i lartë ndërkombëtar

Në një luftë ku nuk ka pasur fitues, kryeministri i Izraelit duket se do të jetë humbësi më i madh që do të hyjë në një armëpushim të brishtë dhe të paqartë me Iranin.

Pas vitesh të tëra kërcënimesh të Benjamin Netanyahut kundër Iranit, akrobacive të tij në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, dosjeve të dyshimta të përhapura pafundësisht nën hundën e mediave botërore dhe presionit diplomatik mbi presidentët e njëpasnjëshëm të SHBA-së për të rënë dakord për një luftë kundër Iranit, konflikti i Izraelit ka rezultuar të jetë një dështim.

Vendimi i komunitetit të inteligjencës amerikane se parashikimet izraelite për ndryshimin e regjimit dhe revolucionin në Iran ishin "farsë", rezultoi i saktë. Vlerësimi izraelit se lufta do të zgjaste në rastin më të mirë vetëm disa ditë, në rastin më të keq vetëm disa javë, ishte jashtëzakonisht i gabuar.

Edhe dy ditë më parë, sipas Channel 12 të Izraelit, Netanyahu po e nxiste Donald Trumpin që të mos binte dakord për një armëpushim. Për një ditë, presidenti amerikan i dha paralajmërimet e tij për gjenocid Teheranit dhe më pas u dorëzua, pasi disa burime e lanë mënjanë Izraelin në diskutimet e tij.

“Nuk ka pasur kurrë një katastrofë politike si kjo në të gjithë historinë tonë. Izraeli nuk ishte as afër tryezës së bisedimeve, kur u morën vendime në lidhje me thelbin e sigurisë sonë kombëtare”, shkroi në X udhëheqësi kryesor i opozitës së Izraelit, Yair Lapid.

"Ushtria kreu gjithçka që iu kërkua dhe publiku tregoi një qëndrueshmëri të jashtëzakonshme, por Netanyahu dështoi politikisht, dështoi strategjikisht dhe nuk arriti asnjë nga qëllimet që ai vetë vendosi. Do të na duhen vite për të riparuar dëmin politik dhe strategjik që Netanyahu shkaktoi për shkak të arrogancës, neglizhencës dhe mungesës së planifikimit strategjik."

Kreu i partisë së majtë Demokratike, Yair Golan, e quajti gjithashtu armëpushimin, një "dështim strategjik" nga Netanyahu.

“Ai premtoi një fitore historike dhe siguri për breza, dhe në praktikë, ne pësuam një nga dështimet më të rënda strategjike, që Izraeli ka njohur ndonjëherë”, tha Golan në X. “Është një dështim total, që rrezikon sigurinë e Izraelit për vitet që vijnë.”

Realiteti është se Netanyahu i vuri gjithçka në rrezik me luftën e tij dhe në dështimin e tij për të siguruar rënien e regjimit teokratik, sekuestrimin e rezervave të uraniumit të pasuruar shumë të Teheranit, ose degradimin domethënës të shtetit, reputacioni global i Izraelit - tashmë i dëmtuar masivisht nga veprimet e tij në Gaza, ku është akuzuar për kryerjen e një gjenocidi - është dëmtuar.

Nga ana e sigurisë, pavarësisht pretendimeve të Trump, fuqia e Trupave të Gardës Revolucionare Islamike është forcuar ndërsa Teherani - të paktën për momentin - ka arritur qëllimin e tij kryesor për të mbijetuar thjesht një sulm njëmujor, nga dy prej fuqive më të mëdha ushtarake në botë.

Sulmet kanë lënë një regjim të plagosur, por ende të paprekur, me asete të konsiderueshme ushtarake, i cili ka të ngjarë të ndjekë riarmatim të shpejtë ndërsa kërkon mundësi për t’u hakmarrë.

Këmbëngulja e Netanyahut për të vazhduar sulmet në Libanin jugor duket gjithashtu arrogante, duke pasur parasysh se qëllimi i deklaruar i Izraelit për të krijuar një zonë të re sigurie i vë forcat e tij në konflikt të drejtpërdrejtë në terren me luftëtarët e Hezbollahut, të cilët historikisht kanë provuar të jenë të aftë të luftojnë në terrenin e tyre.

Parë në këtë kontekst, sulmet ajrore masive të tmerrshme dhe të paparalajmëruara të Izraelit mbi Libanin duken si një akt ndëshkues zhvendosjeje, pasi janë penguar në Iran.

Pasojat në aspektin e opinionit publik dhe diplomacisë ka të ngjarë të jenë edhe më serioze për Netanyahun dhe Izraelin. Në Amerikë, në veçanti, një konsensus politik që daton që nga vitet 1960 po shkatërrohet dukshëm. Roli i Izraelit në shtyrjen e Trumpit drejt luftës në Iran është sulmuar si nga progresistët ashtu edhe nga e djathta ekstreme e Magas, ndërsa mbështetja për Izraelin në përgjithësi është në nivelet më të ulëta historike, edhe midis votuesve hebrenj.

Pastaj janë pasojat e brendshme për Netanyahun në një vit zgjedhor në Izrael. Larg nga transformimi i situatës së sigurisë së Izraelit, ai do të dalë nga lufta pa arritur asnjë nga qëllimet e tij kryesore të premtuara.

Pavarësisht cinizmit të dokumentuar mirë të Netanyahut në përhapjen e arritjeve të tij zakonisht të përkohshme, do të jetë e qartë për izraelitët se, larg heqjes së asaj që ai e ka përshkruar prej kohësh si një kërcënim "ekzistencial" për Izraelin, kushtet mbeten kryesisht të pandryshuara.

Udhëheqësi suprem iranian Ali Khamenei mund të ketë vdekur, por djali i tij i linjës së ashpër e ka zëvendësuar atë. Në vend që të mbyllë faqen e programit bërthamor të Iranit, plani 10-pikësh i Teheranit, që Trump e quajti një bazë të zbatueshme për negociata, duket se përfshin pranimin e të drejtës së Iranit për të pasuruar uranium - megjithëse Trump mohoi se kjo ishte pjesë e marrëveshjes.

Të paktën për momentin, kushtet e bisedimeve SHBA-Iran tregojnë diçka më afër kornizës së marrëveshjes ndërkombëtare bërthamore të Barack Obamës – të cilën Netanyahu punoi aq shumë për ta sabotuar dhe Trump u tërhoq nga ajo – sesa një realitet të ri.

Për disa, si korrespondenti i çështjeve ushtarake të Haaretz, Amos Harel, dështimi ishte i lidhur ngushtë me planet e luftës të Netanyahut. “Shumë nga dobësitë e përbashkëta të administratës aktuale amerikane dhe sistemit të Izraelit nën Netanyahun dolën në pah: një tendencë për të rrezikuar bazuar në mendime të pabaza, plane sipërfaqësore dhe gjysmë të pjekura, shpërfillje të ekspertëve ose përdorim agresiv të presionit, për t'i bërë ata të përafrojnë pikëpamjet e tyre me dëshirat e udhëheqjes politike”, tha Harel.

Edhe për izraelitët do të jetë e qartë se konflikti që është zhvilluar gjatë muajit të kaluar, ishte një mundësi që ndodh vetëm një herë në jetë për të zhvilluar një fushatë në këtë shkallë me mbështetjen e plotë të SHBA-së. Mund të ndodhin shpërthime të tjera, por mundësia që armiqësi të tilla të vazhdueshme të përsëriten duket e largët.

Trump hezitoi në pikën e përshkallëzimit më të rrezikshëm, përfshirë çështjen e vendosjes së trupave tokësore, gjë që ishte jashtëzakonisht e papëlqyeshme në SHBA midis votuesve, pjesërisht për shkak të kostos ekstreme dhe shumë e dëmshme për ekonominë globale.

Disave nuk do t’u ketë shpëtuar fakti që, pasi siguroi luftën e tij të shumëpritur – dhe e pa atë të dështonte – Netanyahu nuk ka gjasa të ketë një ripërsëritje me mbështetjen e SHBA-së.

Duke qenë se kjo ka qenë një pikë referimi politike obsesive e kryeministrit izraelit për vite me radhë, dikush mund të pyesë: çfarë qëllimi ka ai tani?

“Kjo është hera e katërt radhazi – në Gaza, një herë në Liban dhe dy herë në Iran – që mburrja e tij për fitore të plotë dhe heqjen e kërcënimeve ekzistenciale janë ekspozuar si premtime boshe”, shkroi Harel./ Guardian.