Spanja i kundërpërgjigjet Trump në përshkallëzimin e debatit mbi eutanazinë

Spanja kritikoi ashpër qeverinë amerikane të mërkurën për hetimin e një rasti të profilit të lartë të eutanazisë në Barcelonë, duke shkaktuar një përçarje diplomatike mbi të drejtat e njeriut dhe ligjet për fundin e jetës.

Debati u nxit nga një kabllogram diplomatik amerikan i publikuar që i urdhëronte Ambasadës Amerikane në Madrid të hapte një hetim mbi vendimin e Spanjës për të lejuar viktimën e sulmit seksual, Noelia Castillo, t'i nënshtrohej eutanazisë ligjore javën e kaluar.

Pasi pësoi sulme të përsëritura seksuale dhe mbijetoi një tentativë vetëvrasjeje që e la të paralizuar dhe me dhimbje të vazhdueshme, gruaja 25-vjeçare kërkoi leje për t'iu nënshtruar vetëvrasjes së asistuar në kuadër të ligjit të Spanjës për të drejtën për të vdekur të vitit 2021. Familja e Castillos kundërshtoi vendimin dhe zhvilloi një betejë ligjore 18-mujore, në fund të fundit të pasuksesshme, për ta penguar atë të përmbushte dëshirat e saj.

Në kabllogramin e publikuar, i cili nuk është verifikuar nga POLITICO, zyrtarët e Departamentit të Shtetit shprehën shqetësim për zbatimin e ligjit të Spanjës për të drejtën për të vdekur "në rastet që përfshijnë gjendje psikiatrike dhe vuajtje jo-terminale" dhe udhëzuan diplomatët e saj t'ua përcjellin "shqetësimet serioze" të Uashingtonit, homologëve të tyre spanjollë.

Mosmarrëveshja pasqyron një përkeqësim më të gjerë në marrëdhëniet SHBA-Spanjë, me përplasje të vazhdueshme mbi shpenzimet e mbrojtjes të NATO-s dhe refuzimin e Madridit për të mbështetur luftën kundër Iranit.

Lajmi për hetimin diplomatik i bezdisi zyrtarët, përfshirë Ministren spanjolle të Shëndetësisë, Mónica García, e cila i kërkoi Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, të ndalonte së “futuri hundët” në punët e brendshme të Spanjës.

“Spanja është një vend serioz, me një sistem të fortë shëndetësor dhe një kuadër të të drejtave që mbron dhe kujdeset për të gjithë njerëzit, përfshirë ata që zgjedhin të kërkojnë ndihmë për të vdekur me dinjitet në kontekste të rregulluara ligjërisht, të vlerësuara nga komitetet klinike dhe të miratuara nga gjykatat”, shkroi ajo në X.

García gjithashtu kritikoi ashpër Uashingtonin për interesin e tij të madh për vdekjen e një spanjolli të vetëm, kur "mijëra njerëz të pasiguruar vdesin në Shtetet e Bashkuara çdo vit dhe Trump mbështet dhe kryen shkelje të të drejtave të njeriut midis Gazës dhe Iranit".

Presidenti katalanas Salvador Illa, nga rajoni ku ndodhi vetëvrasja e asistuar, në mënyrë të ngjashme kundërshtoi sugjerimin e Departamentit të Shtetit, se Spanja nuk e kishte trajtuar mirë rastin e Castillos.

 “Ne do t’i mbrojmë me forcë të plotë profesionistët e sistemit tonë të kujdesit shëndetësor, kundër çdo sulmi dashakeq që synon të minojë punën e tyre”, shkroi ai në X.

“Ne mbrojmë të drejtën për një vdekje dinjitoze, pasi miratuam një nga kornizat ligjore më të përparuara dhe shembullore në botë”, shtoi ai.

Spanja legalizoi eutanazinë dhe vetëvrasjen e asistuar mjekësisht në vitin 2021, duke e bërë atë një nga një grup të vogël vendesh evropiane - përfshirë Belgjikën dhe Holandën - ku vdekja e asistuar lejohet në kushte të rrepta.

Praktika është zgjeruar me shpejtësi aty ku është e ligjshme. Në Belgjikë, rastet e eutanazisë janë rritur më shumë se dhjetëfish gjatë dy dekadave të fundit, duke u rritur nga disa qindra raste në fillim të viteve 2000 në më shumë se 4,400 në vitin 2025, duke përbërë afërsisht 4 përqind të të gjitha vdekjeve.

Ligji i BE-së nuk e rregullon drejtpërdrejt eutanazinë, duke i lënë vendet anëtare të përcaktojnë vetë kornizat e tyre - një mozaik që ka nxitur debat politik dhe etik në rritje në të gjithë bllokun, veçanërisht në rastet që përfshijnë sëmundje psikiatrike./ Politico.