Lindja e Mesme nën sulme - Trump do t’i drejtohet kombit amerikan për luftën në Iran
Irani vazhdoi sulmet ndaj fqinjëve të Gjirit Persik të mërkurën, ndërsa sulmet ajrore goditën Teheranin, ndërsa Presidenti i SHBA-së Donald Trump bëri përsëri deklarata kontradiktore në lidhje me atë nëse ishte gati të ndalte luftën apo ta përshkallëzonte atë.
Trump mbajti një qëndrim të ashpër të mërkurën në një postim në Truth Social, duke kërkuar që Irani të ndalojë bllokimin e Ngushticës së Hormuzit - rruga ujore jetësore për furnizimet globale me naftë - ose SHBA-të do ta bombardonin Republikën Islamike, "duke e kthyer në Epokën e Gurit". Një ditë më parë, Trump tha se SHBA-të "nuk do të kenë të bëjnë fare" me sigurimin e sigurisë së anijeve që kalojnë nëpër Hormuz; kjo ishte një tërheqje e dukshme nga një kërcënim i mëparshëm për të sulmuar rrjetin elektrik të Iranit dhe infrastrukturën tjetër nëse nuk e hapte ngushticën deri më 6 prill.
Trump, i cili është planifikuar të mbajë një fjalim televiziv të mërkurën në mbrëmje, tha të martën se mund të largohet nga lufta brenda dy deri në tre javësh, sapo të ndihet i sigurt se Irani nuk do të jetë në gjendje të ndërtojë një armë bërthamore - edhe nëse Teherani nuk pranon një armëpushim.
Por postimi i tij i fundit në “Truth Social” pati një ton më luftarak, ndërsa më shumë trupa amerikane lëvizin në rajon për një ofensivë të mundshme tokësore pas javësh sulmesh ajrore që synonin Iranin.
Trump pohoi gjithashtu të mërkurën se "Presidenti i Ri i Regjimit të Iranit" donte një armëpushim. Nuk ishte e qartë se për kë po i referohej presidenti amerikan, pasi Irani ende ka të njëjtin president. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, e quajti pretendimin e Trump "të rremë dhe të pabazë", sipas një raporti në televizionin shtetëror iranian.
Duke folur më parë për Al Jazeera, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi sinjalizoi gatishmërinë e Teheranit për të vazhduar luftën. "Nuk mund t'i flasësh popullit të Iranit me gjuhën e kërcënimeve dhe afateve," tha ai. "Ne nuk caktojmë asnjë afat për të mbrojtur veten."
Nuk ka shenja se Irani po heq dorë nga kontrolli i tij në Ngushticën e Hormuzit
Që kur filloi lufta më 28 shkurt, Trump ka ofruar objektiva të ndryshueshme dhe ka thënë vazhdimisht se ajo mund të mbarojë së shpejti, ndërsa ka kërcënuar gjithashtu të zgjerojë konfliktin. Mijëra trupa shtesë amerikane po shkojnë aktualisht në Lindjen e Mesme dhe spekulimet janë të shumta rreth qëllimit të vendosjes së tyre.
Vetëm disa ditë më parë, Trump kërcënoi të sulmonte qendrën e eksportit të naftës në Ishullin Kharg të Iranit . Dhe ka pasur gjithashtu spekulime nëse SHBA-të mund të vendosin të dërgojnë forca ushtarake për të siguruar rezervat e uraniumit të Iranit - një operacion kompleks dhe i rrezikshëm, i mbushur me rreziqe rrezatimi dhe kimike, sipas ekspertëve dhe ish-zyrtarëve të qeverisë.
Konfuzionit i shtohet edhe më shumë roli që mund të luajë Izraeli - i cili ka bombarduar Iranin së bashku me SHBA-në - në cilindo prej këtyre skenarëve.
Trump ka qenë nën presion në rritje për t'i dhënë fund luftës, ndërsa çmimet e naftës janë rritur ndjeshëm, duke rritur koston e benzinës, ushqimit dhe mallrave të tjera. Çmimi spot i naftës së papërpunuar Brent, standardi ndërkombëtar, është rritur me më shumë se 40% që nga fillimi i luftës, duke u tregtuar me më shumë se 103 dollarë për fuçi të mërkurën.
Një e pesta e naftës së tregtuar në botë kalon nëpër ngushticë në kohë paqeje, dhe edhe nëse ajo do të rihapej shpejt, disa efekte, si çmimet më të larta të ushqimeve, mund të vazhdojnë për muaj ose më gjatë.
Nuk është e qartë se ku qëndrojnë përpjekjet diplomatike
SHBA-të i kanë paraqitur Iranit një plan me 15 pika që synon të sjellë një armëpushim, duke përfshirë një kërkesë për rihapjen e ngushticës dhe për ndërprerjen e programit të tij bërthamor.
Irani këmbëngul se programi i tij bërthamor është paqësor. Përgjigja e tij me pesë pika, përfshin ruajtjen e sovranitetit mbi ngushticën.
Në intervistën me Al Jazeera, Araghchi pranoi se kishte marrë mesazhe të drejtpërdrejta nga i dërguari i SHBA-së në Lindjen e Mesme, Steve Witkoff. Megjithatë, ai këmbënguli se nuk kishte negociata të drejtpërdrejta dhe tha se Irani nuk ka besim se bisedimet me SHBA-në mund të japin ndonjë rezultat, duke thënë se "niveli i besimit është në zero".
Ai paralajmëroi kundër çdo përpjekjeje të SHBA-së për të nisur një ofensivë tokësore, duke thënë "ne po i presim ata".
Irani godet një anije cisternë në brigjet e Katarit dhe sulmon shtete të tjera të Gjirit
Ministria e Mbrojtjes tha se një raketë lundrimi goditi një cisternë nafte në brigjet e Katarit të mërkurën. Ekuipazhi prej 21 anëtarësh i cisternës, i kontraktuar nga kompania shtetërore QatarEnergy, u evakuua dhe nuk u raportuan viktima.
Një anije cisternë kuvajtiane me naftë e ngarkuar plotësisht u sulmua pranë Dubait një ditë më parë, një nga më shumë se 20 anijet e sulmuara nga Irani gjatë luftës.
Në Emiratet e Bashkuara Arabe, një person u vra kur u godit nga mbeturinat e një droni të kapur në Fujairah, një nga shtatë emiratet e vendit.
Bahreini lëshoi dy alarme për raketa në hyrje, ndërsa agjencia shtetërore e lajmeve KUNA e Kuvajtit tha se një dron goditi një rezervuar karburanti në Aeroportin Ndërkombëtar të Kuvajtit, duke shkaktuar një zjarr të madh.
Ushtria e Jordanisë tha se ka kapur një raketë balistike dhe dy dronë të lëshuar nga Irani në 24 orët e fundit. Nuk u raportuan viktima. Dy dronë u kapën gjithashtu në Arabinë Saudite, dhe sirenat e sulmeve ajrore u dëgjuan në Izrael, megjithëse nuk pati raportime të menjëhershme për dëme ose viktima.
Ndërkohë, një sulm ajror ndaj Teheranit duket se ka goditur ish-kompleksin e Ambasadës Amerikane, i cili është kontrolluar nga Garda Revolucionare e Iranit, që kur diplomatët amerikanë u mbajtën peng atje në vitin 1979.
Dëshmitarët thanë se ndërtesave jashtë kompleksit masiv iu hoqën dritaret dhe se duket se sulmi ndodhi brenda objektit të rrethuar me mure.
Izraeli tha gjithashtu se goditi një fabrikë në Iran që prodhonte fentanil, një opioid sintetik. Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara kanë pretenduar vitet e fundit se Irani po eksperimentonte me përdorimin e fentanilit në armët kimike.
Irani pranoi një sulm të martën në fabrikën Tofigh Daru, por këmbënguli se furnizonte vetëm "barna spitalore". Spitalet përdorin fentanil për të trajtuar dhimbjet e forta, por ai mund të jetë edhe fatal.
Izraeli sulmon Libanin
Në Liban, të paktën pesë persona u vranë në një sulm izraelit në një lagje të Bejrutit.
Izraeli pushtoi Libanin jugor pasi grupi militant Hezbollah i lidhur me Iranin filloi të lëshonte raketa në Izraelin verior disa ditë pas shpërthimit të luftës. Shumë libanezë i frikësohen një pushtimi tjetër ushtarak të zgjatur .
Sipas autoriteteve, më shumë se 1,200 njerëz janë vrarë në Liban dhe më shumë se 1 milion janë zhvendosur. Dhjetë ushtarë izraelitë kanë vdekur gjithashtu atje.
Në Iran, autoritetet thonë se më shumë se 1,900 persona janë vrarë, ndërsa 19 janë raportuar të vdekur në Izrael. Më shumë se dy duzina personash kanë vdekur në shtetet e Gjirit dhe në Bregun Perëndimor të pushtuar, ndërsa 13 anëtarë të shërbimit amerikan janë vrarë./ AP.