'Pronë Publike apo Fitim Privat?' Rreziku i 'Selman Stërmasit'

Nga Alba Kepi

Në mbledhjen e djeshme të Këshillit Bashkiak të Tiranës, mbajtur 30 mars 2026, kam kundërshtuar e kam kërkuar mos aprovimin e vendimit të dytë për ndryshime në projektin për rijetëzimin e stadiumit 'Selman Stërmasi'.

Projekti për rijetëzimin e Selman Stërmasi Stadium paraqitet si një ndërhyrje e avancuar urbanistike dhe arkitekturore, por analiza kritike me ata ekspertë të fushës me të cilët jam konsultuar, nxjerr në pah një sërë problematikash thelbësore që lidhen me dimensionin juridik, institucional dhe publik të tij.

Një nga çështjet më të ndjeshme lidhet me transformimin e rolit dhe funksionit të pronës publike.

Ndryshimi i destinacionit nga “funksion publik” në “zhvillim publik dhe privat” përbën një devijim thelbësor nga logjika fillestare e projektit. Ky riformulim krijon hapësirë për përdorim komercial dhe rezidencial të pasurive shtetërore, duke e zhvendosur fokusin nga përfitimi kolektiv drejt potencialit ekonomik të tyre. Edhe pse argumentohet si një mënyrë për të optimizuar përdorimin e tokës, në praktikë ky ndryshim rrezikon të prodhojë një privatizim të tërthortë të hapësirave publike, ku aksesi dhe përdorimi nga qytetarët mund të kufizohet nga interesa private.

Ky nuk është kundërshtim ndaj zhvillimit të qytetit. Ky është kundërshtim ndaj abuzimit me pronën publike dhe mënyrës se si po deformohet një projekt publik në një operacion sipërmarrës privat.

Çfarë po ndodh me këto ndryshime të reja?

Pronat publike po kthehen në instrument zhvillimi privat.

Ndryshimi i destinacionit nga “funksion publik” në “zhvillim publik dhe privat” nuk është një detaj teknik. Është një akt politik dhe ekonomik që toka e qytetarëve po përdoret për fitim privat, pa asnjë garanci reale për përfitimin e komunitetit. Ky është një precedent i rrezikshëm për çdo zhvillim tjetër në Tiranë.

Kompentenca të përqendruara në një dorë të vetme.

Korporata e Investimeve Shqiptare nuk është thjesht zhvillues, ajo autorizohet të ndërhyjë në konsolidimin e pronave, korrigjimin e mospërputhjeve kadastrale dhe çdo veprim tjetër të nevojshëm. Kjo përqendron pushtet mbi tokën publike në një institucion të vetëm, duke dobësuar çdo mekanizëm kontrolli, llogaridhënieje dhe transparence.

Mungesa totale e transparencës mbi pronat publike.

Po flitet për “prona shtetërore kufitare” dhe një Shtojcë nr. 2, por lista e detajuar nuk është publike, nuk e dimë se cilat parcelat po përfshihen, statusin e tyre dhe mënyrën e përdorimit të ardhshëm. Po na kërkohet të votojmë në parim pa informacion të plotë, një veprim që bie ndesh me çdo standard të qeverisjes së mirë dhe llogaridhënies ndaj qytetarëve.

Kuadri ligjor po ndryshohet për projektin, jo projekti për ligjin.

Ky nuk është zhvillim i ligjshëm dhe transparent. Po krijohet precedent ku ligji modifikohet dhe i përshtatet një projekti specifik. Kjo cenon sigurinë juridike dhe besimin e qytetarëve tek institucionet.
Intensiteti i lartë i ndërtimit dhe ndikimi urban.
120,000 m² ndërtim mbi 6 ha tokë → koeficient shfrytëzimi ≈ 2.0
Presion mbi infrastrukturën, trafikun, hapësirat e gjelbra dhe shërbimet publike
Ky nuk është më një projekt sportiv. Ky është një zhvillim urban me karakter gjigand imobiliar.
Vlera ekonomike jashtë çdo kontrolli publik.
Vlera potenciale e projektit: deri në 300 milion €.
Kosto për hektar: rreth 50 milion €
Pa një model të qartë financiar dhe ndarje të përfitimeve, pyetja e vetme që lind është: sa përfiton qyteti i Tiranës nga ky investim i madh mbi tokë publike?
Të dhënat që kemi nga projekti
Sipërfaqe totale ndërtimi: ~120,000 m²
Tipologji: banim, zyra, hotel, retail, stadium
Zona: 6 hektarë tokë në një vend shumë të zhvilluar urban (Tirana qendër-ish-Blloku/Komuna e Parisit)
Vlera për metër katror
Bazuar në tregun aktual të Tiranës për banim dhe zhvillime komerciale:
• Banimi: ~2,000 – 3,500 €/m²
• Zyra: ~2,500 – 3,500 €/m²
• Retail/F&B: ~3,000 – 4,000 €/m²
Për një përllogaritje konservative mesatare, marrim rreth 2,500 €/m².
Pra 120,000 m² x 2,500€ = 300,000,000 €
Pra 300 milion € është një përllogaritje e thjeshtë që tregon vlerën potenciale të zhvillimit nëse do të shitej apo komercializohej i gjithë projekti.