Lufta në Iran/ G7 zotohet të marrë 'të gjitha masat e nevojshme' për të mbrojtur tregun e energjisë

Vendet e G7 thanë se janë të gatshme të marrin “çdo masë të nevojshme” për të ruajtur stabilitetin në tregun e energjisë përmes veprimeve të koordinuara. Megjithatë, në këtë fazë nuk janë njoftuar masa specifike.

Ministrat e energjisë dhe të financave të G7 thanë të hënën se po monitorojnë nga afër se si lufta në Iran po ndikon në tregjet e energjisë dhe të mallrave, inflacionin, si dhe stabilitetin e përgjithshëm ekonomik, dhe janë të përgatitur të marrin "çdo masë të nevojshme" për të siguruar sigurinë dhe stabilitetin e tregjeve të energjisë, sipas një deklarate të lëshuar të hënën.

"Ne jemi të gatshëm të ndërmarrim të gjitha masat e nevojshme në koordinim të ngushtë me partnerët tanë, duke përfshirë ruajtjen e stabilitetit dhe sigurisë së tregut të energjisë. Ne e njohim rëndësinë e veprimeve të koordinuara ndërkombëtare për të zbutur pasojat negative dhe për të mbrojtur stabilitetin makroekonomik", thuhet në deklaratë.

Edhe pse udhëheqësit e G7 nuk kanë rënë dakord për ndonjë hap konkret, siç është një lëshim i ri i rezervave të naftës, diskutimet e sotme do t'i hapin rrugën një vlerësimi nga ministrat evropianë të energjisë të martën.

Ministrat do të shqyrtojnë sigurinë dhe nivelet e furnizimit me energji në të gjithë BE-në, ndërsa blloku përpiqet të përmbajë një krizë nafte që, sipas Fatih Birol, kreut të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, të kujton vitet 1970.

IEA ka koordinuar tashmë lirimin e 400 milionë fuçive naftë më 11 mars për të zbutur mungesën e shkaktuar nga bllokimi i Hormuzit, pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, por kjo rezultoi e pamjaftueshme për të adresuar çmimet në rritje të naftës. Ekspertët teknikë të BE-së në naftë dhe gaz janë takuar rregullisht për të vlerësuar ashpërsinë e situatës.

Komisioni Evropian pohon se blloku po përballet kryesisht me paqëndrueshmëri të çmimeve. Por takimi i së martës me ministrat e energjisë ,synon të vlerësojë rezervat aktuale në mes të paparashikueshmërisë në rritje, pasi tankerët e LNG-së që janë në rrugë drejt Evropës janë devijuar në Azi për shkak të çmimeve më të larta.

Rënia e papritur e çmimeve të naftës dhe gazit natyror shkaktoi tronditje në tregje, duke e rritur çmimin e naftës bruto Brent në 119 dollarë për fuçi, nga rreth 70 dollarë para luftës. Analistët thonë se çmimet e naftës mund të rriten në 200 dollarë, për shkak të skenarëve të paparashikueshëm nga konflikti.

Sa i përket gazit natyror, analistët parashikojnë se çmimet mund të rriten në nivelet e krizës energjitike të vitit 2022, kur blloku humbi papritur 44% deri në 45% të importeve të tij nga Rusia, pas pushtimit të Ukrainës nga Moska. Takimi virtual u zhvillua një ditë para se ministrat e energjisë të BE-së të diskutojnë sigurinë e furnizimit.

Vendet e G7 po rrisin numrin e takimeve urgjente mes përpjekjeve për të trajtuar pasojat ekonomike globale të luftës në Iran, e cila sapo ka hyrë në muajin e saj të dytë.

Shenjat e presionit inflacionist dhe kostot në rritje të huamarrjes po e bëjnë krizën që po afrohet të vështirë për t’u injoruar nga G7. Me çmimet e naftës dhe gazit që tashmë po rriten në mënyrë spirale, tani ekziston frika se një konflikt i zgjatur mund të përmbysë zinxhirët globalë të furnizimit, pasi mallrat kryesore, përfshirë plehrat, janë bllokuar në Ngushticën e Hormuzit, rruga ujore kritike që është mbyllur në mënyrë efektive që nga shpërthimi i konfliktit.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi të hënën se ka "përparim të madh" në negociatat me Teheranin. Megjithatë, ai kërcënoi me një sulm ndaj termocentraleve iraniane, infrastrukturës së naftës dhe potencialisht centraleve të desalcimit, nëse një marrëveshje nuk "arritet së shpejti" - veprime që mund të përkeqësojnë më tej spekulimet në tregjet globale.

Ndërkohë, grupi i Shtatë anëtarëve ra dakord të siguronte Ngushticën, por vetëm pasi të mbaronte lufta midis Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit.

Të hënën, Komisioneri Europian për Energjinë, Dan Jørgensen, bëri thirrje për masa të synuara që duhet të përputhen me një strategji afatgjatë, duke përfshirë uljen e importeve të lëndëve djegëse fosile, rritjen e prodhimit të energjisë së rinovueshme dhe krijimin e një bashkimi energjetik, tha ai në X.

Jørgensen tha se blloku “duhet të dyfishojë përpjekjet në rrugën tonë drejt pavarësisë energjitike”, duke përmirësuar infrastrukturën e rrjetit të tij – një element kyç për të optimizuar rrjedhat e energjisë së rinovueshme dhe për të shmangur mbingarkesën dhe shkurtimin e rrjetit.

Komisioneri danez u kërkoi eurodeputetëve më 25 mars të mbështesin një “marrëveshje të shpejtë dhe ambicioze (Paketa e Rrjeteve)”, për të përshpejtuar ndërtimin e infrastrukturës dhe ndërlidhjet “që janë jashtëzakonisht të nevojshme”.

Ndërkohë, disa vende evropiane kanë filluar tashmë të miratojnë masa kombëtare për të përballuar krizën.

Ministri i Energjisë Miłosz Motyka njoftoi të hënën se Polonia do të vendosë një kufizim në çmimet e karburantit që nga e marta. Kjo vjen pas hapave të ngjashëm nga Hungaria dhe Kroacia, të cilat vendosën kufizimin e çmimeve në fillim të marsit./ Euronews.