‘Marrëveshje e shpejtë’/ Trump 'kërcënon' të shkatërrojë qendrën e naftës në ishullin Kharg të Iranit
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u shpreh të hënën se do të shkatërrojë qendrën e eksportit të naftës të Iranit, Ishullin Kharg, si dhe puse të tjera nafte dhe termocentrale nëse Irani nuk bie dakord për një marrëveshje për t'i dhënë fund luftës së shpejti.
Trump shkroi në rrjetin e tij social Truth se Shtetet e Bashkuara janë në “diskutime serioze” me “një regjim më të arsyeshëm” në Teheran.
“Është bërë përparim i madh, por nëse për ndonjë arsye nuk arrihet shpejt një marrëveshje, gjë që ndoshta do të arrihet, dhe nëse Ngushtica e Hormuzit nuk është menjëherë ‘e hapur për biznes’, ne do ta përfundojmë ‘qëndrimin’ tonë të këndshëm në Iran duke hedhur në erë dhe duke shkatërrur plotësisht të gjitha centralet e tyre të gjenerimit të energjisë elektrike, puset e naftës dhe ishullin Kharg (dhe ndoshta të gjitha centralet e desalinizimit), të cilat qëllimisht nuk i kemi ‘prekur’ ende”, tha Trump.
Ishulli Kharg, 24 kilometra larg bregdetit të Iranit në Gjirin Persik verior, është qendror për eksportet e naftës dhe ekonominë e vendit.
Çdo sulm ndaj infrastrukturës së saj energjetike mund të ketë gjithashtu pasoja serioze për tregjet globale të naftës, të cilat tashmë janë shtyrë në prag të greminës.
Rreth 90% e eksporteve të naftës bruto të Iranit dalin nga vendi nëpërmjet ishullit, pjesa më e madhe e së cilës shkon për në Kinë dhe tregje të tjera aziatike.
Ishulli Kharg është relativisht i vogël — rreth 8 kilometra i gjatë dhe 4-5 kilometra i gjerë — por ka një infrastrukturë të gjerë, duke përfshirë rezervuarë magazinimi, tubacione dhe terminale ngarkimi në det të hapur.
Terminalet e ishullit mund të ngarkojnë afërsisht 1.3–1.6 milion fuçi naftë të papërpunuar në ditë, të ndihmuara nga qasja në ujëra të thella që lejon ankorimin e transportuesve shumë të mëdhenj të naftës së papërpunuar.
Postimi i Trump në rrjetet sociale vjen pasi ai tha në një intervistë me Financial Times të dielën se donte të merrte naftën e Iranit dhe sugjeroi që trupat amerikane mund të pushtonin dhe kontrollonin qendrën e eksportit Kharg.
Në intervistë, Trump tha se preferenca e tij do të ishte "të merrte naftën në Iran", një veprim që do të kërkonte pushtimin e Kharg.
«Ndoshta e marrim ishullin Kharg, ndoshta jo», vazhdoi ai. «Kemi shumë mundësi».
Gjithashtu në intervistë, Trump tha se SHBA-të kishin rreth 3,000 objektiva që do të donin ende t’i godisnin në Iran, por shtoi se “një marrëveshje mund të arrihej mjaft shpejt”.
Trump u tha gazetarëve në bordin e avionit Air Force One vonë të dielën se SHBA-të po negocionin "drejtpërdrejt dhe tërthorazi" me Iranin.
"Po shkojmë jashtëzakonisht mirë në ato negociata, por kurrë nuk i dihet me Iranin sepse ne negociojmë me ta dhe pastaj gjithmonë na duhet t'i hedhim në erë", tha Trump.
Mesazhe të përziera
Komentet e Trump mbeten në kundërshtim me Teheranin, i cili ka mohuar vazhdimisht se po zhvillohen negociata të drejtpërdrejta.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, pranoi të hënën se Teheranit i ishte dhënë një propozim prej 15 pikash nga administrata Trump, por tha se deri më tani nuk kishte pasur negociata të drejtpërdrejta me Uashingtonin.
Më parë, kryetari i parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Qalibaf, i hodhi poshtë bisedimet në Pakistan si një mbulesë për të sjellë më shumë trupa amerikane në zonë.
Ai tha se forcat iraniane po “prisnin mbërritjen e trupave amerikane në terren për t’i vënë flakën dhe për të ndëshkuar përgjithmonë partnerët e tyre rajonalë”, sipas mediave shtetërore.
SHBA-të kanë nisur sulme ajrore pasi ato shënjestruan pozicionet ushtarake në Kharg. Irani ka kërcënuar të nisë pushtimin e vet tokësor të vendeve të Gjirit dhe të minojë Gjirin Persik nëse trupat amerikane zbarkojnë në territorin e tij.
Për të sjellë një forcë pushtuese amfibe në Kharg do të thoshte të kalonte nëpër Ngushticën e Hormuzit dhe pjesën më të madhe të Gjirit Persik.
Ekspertët thonë se mbajtja e ishullit do të ishte gjithashtu një sfidë, sepse përveç raketave dhe dronëve të tij, ai do të ishte shumë afër rrezes së artilerisë nga kontinenti iranian.