‘Ju shqiptarët nuk dini si të integroheni’/ Padia e Julianit për diskriminim racist trazon Zvicrën

Nga Myret Zaki, BLICK

Një kontrollor parkimi me shtetësi zvicerane dhe me origjinë shqiptare në Thonex (Gjenevë) thotë se është viktimë e racizmit në vendin e punës dhe synon të paraqesë një kallëzim penal, mëson Blick.

Juliani punon në Gjenevë për shërbimin e parkimit të lidhur me policinë komunale të Thonex. Sipas tij, “faji” i vetëm është se është me origjinë shqiptare dhe mysliman.

Kontrollori i parkimit na jep versionin e tij të ngjarjeve,  shoqëruar me dokumente të sakta, të datuara dhe të konfirmuara nga avokati i tij: ai thotë se po përballet me diskriminim në punë për shkak të origjinës dhe fesë së tij, madje edhe nga shefi dhe nga rreshterja administrative.

I izoluar dhe i poshtëruar

Më 28 nëntor 2024, tregon Juliani, gjatë një darke me kolegët, njëri prej tyre solli mish derri. “Nuk desha ta haja për bindje fetare. Më pyetën pse, nëse isha islamist, sa herë falem dhe nëse isha i lidhur me Al Kaedën”, tregon ai.

Sipas tij, këto komente nuk ishin të rastësishme, por u përsëritën për disa muaj “me karakter tallës dhe këmbëngulës”. Ky stigmatizim, thotë ai, e “izoloi dhe e poshtëroi, duke krijuar një klimë armiqësore”.

Shefi i policisë komunale në Thonex, Alexandre Quinodoz, nuk iu përgjigj telefonatave dhe mesazheve të mediave.

Juliani tregon edhe një incident tjetër që e tronditi shumë. Një koleg, pas një debati me një epror, “defekoi në makinën e shërbimit”. Julianit iu kërkua të pastronte makinën, “me arsyetimin se ishte përgjegjës për mjetin”. Ai refuzoi.

Pas këtij incidenti, ai thotë se iu bë presion: “Më kërkuan të nxirrja të paktën 200 gjoba në muaj. Por objektivat numerikë të tillë janë të ndaluar në Zvicër, sepse nuk mund të shpikësh shkelje”.

Paragjykime anti-shqiptare

Më 23 qershor 2025, Juliani thotë se u trajtua keq për shkak të gjendjes shëndetësore. “Kur u ktheva në punë, certifikata mjekësore u vu në dyshim”.

Ai përmend tallje dhe sjellje përçmuese për gjendjen e tij, madje edhe nga shefi, si dhe një libër për depresionin të vendosur mbi tavolinën e tij me komente për një vetëvrasje të mundshme.

Në gusht 2025 ndodhi një incident tjetër: “Rreshterja kontrolloi dollapin tim ndërsa isha me pushime verore. Ajo hyri në dhomën e zhveshjes së burrave pa asnjë arsye, duke thënë se isha i padisiplinuar”.

Ai thotë se për muaj të tërë u përball me kritika të vazhdueshme për oraret, lëvizjet dhe pushimet, gjithmonë nën dyshime.

Që nga maji 2025 ai u ankua disa herë te burimet njerëzore. Në fund të gushtit, përgjegjësja e burimeve njerëzore thuhet se i minimizoi faktet dhe i sugjeroi të mendonte për një drejtim tjetër profesional. Sipas tij, më pas eprorët filluan t’i bënin kritika të pabazuara.

Një agjente në shtator 2025 thuhet se tha: “Kam gjetur një kokë shqiptari, do t’i vë tarifë të plotë, do të marrë maksimumin”.

Një kaporal i tha: “Ju shqiptarët nuk dini të integroheni, rrini në komunitetin tuaj, bëni rregulat si në vendin tuaj, këtu nuk është shtëpia juaj”.

Reagimi i kryetarit të komunës

Më 2 tetor 2025 ai kontaktoi kryetarin e komunës së Thonex, Bruno da Silva, për të kërkuar një hetim të brendshëm.

Sipas tij, brenda pak ditësh të gjithë kolegët e morën vesh, gjë që e izoloi më shumë.

Më 5 dhjetor kryetari i komunës i dërgoi një letër ku thuhej se ishte bërë një hetim dhe se “janë marrë masa të përshtatshme”, por pa dhënë detaje.

Kryetari i komunës tha se konflikti është trajtuar dhe janë marrë masa, por nuk mund të japë detaje për dosjet personale. Ai theksoi se komuna ka detyrë të mbrojë të gjithë punonjësit.

Ai shtoi se problemi lidhet edhe me faktin se shërbimi i parkimit do të shpërbëhet në fund të marsit dhe do të transferohet te Fondacioni i Parkimeve, dhe se komuna po punon që punonjësit të ripunësohen.

Juliani kundërshton

Juliani e kundërshton këtë version: “Ankesat e mia nuk kanë lidhje me fundin e kontratave. Kam përjetuar pothuajse një vit ngacmime. Këto deklarata minimizojnë atë që kam përjetuar.”

Ai thotë se nuk ka parë asnjë masë konkrete dhe ka përfshirë edhe inspektoratin e punës.

Julian është me pushim mjekësor që nga fillimi i dhjetorit për shkak të gjendjes së tij mendore.

Ai thotë se në policinë e Thônex nuk ka shqiptarë të tjerë dhe se mendon që nuk punësohen shqiptarë.

Padi për diskriminim

Julian ka angazhuar avokatin Yama Sangin dhe planifikon të paraqesë kallëzim penal për diskriminim racor.

Edhe avokati konfirmon: “Padia është duke u përgatitur”.

Raste të tjera diskriminimi

Edhe shqiptarë të tjerë në Thonex dhe Chene-Bourg thonë se kanë përjetuar diskriminim.

Një punonjës komune thotë se gjobitet më shpesh sepse makina e tij njihet si e një shqiptari.

Një pronar kioske në Chene-Bourg tregon se një police e kontrollonte pothuajse çdo ditë, e kërcënonte dhe i thoshte: “Bëje si them unë, përndryshe mbylle dyqanin.”

Ai thotë se pas ankesës në polici, ajo nuk u kthye më dhe u transferua në Thonex.

Përfundimi

“Në vitet 2000 komuniteti shqiptar mund të mos ishte i integruar mirë, por sot nuk e kuptoj. Është e dhimbshme të shohësh që, pas kaq vitesh integrimi, shqiptarët ende përballen me paragjykime dhe ndihen sikur nuk pranohen plotësisht”, përfundon Juliani.