Gratteri kundër reformës në drejtësi në Itali: Thirrje për të votuar 'Jo' në referendum! S'do të shkojmë askund

Nga Alba Kepi

Në prag të referendumit të 22–23 marsit për reformën në drejtësi në Itali, Kryeprokurori Antimafia i Napolit, Nicola Gratteri, është bërë një nga figurat kryesore të kampit të “Jo”-së. Në një intervistë për L'Espresso, ai shpjegon qëndrimin e tij.

Prokuror Gratteri, ju jeni bërë fytyra e fushatës për “Jo”. Ju ka rënduar ky rol?
“Sigurisht që më është dashur të përdor një pjesë të madhe të kohës sime të lirë për këtë ‘kauzë’. Siç kam thënë gjithmonë, jam i pavarur dhe nuk e konsideroj veten një zëdhënës, edhe pse ndaj plotësisht betejën e komitetit të ‘Jo’-së. Në çdo rast, është një detyrim moral për mua të pozicionohem dhe të shpjegoj në çdo kontekst se çfarë është në lojë.”

Gjatë fushatës keni pasur përplasje të forta me ministrin Carlo Nordio. Mendoni se kjo ka ndihmuar?
“Qytetarët duhet të informohen plotësisht nga të dyja palët mbi thelbin. Sloganet dhe tonet e ashpra bëjnë që të humbasë thelbi dhe pasojat e reformës. Prandaj pajtohem plotësisht me atë që tha Presidenti Sergio Mattarella. Megjithatë, çdo ditë lexoj sulme të çdo lloji, edhe personale, nga ata që bëjnë fushatë për ‘Po’-në. Nuk më duket se ndodh e njëjta gjë në anën tjetër. Por unë jam, para së gjithash, njeri i institucioneve dhe vazhdoj të them se duhet të flasim vetëm për përmbajtjen e referendumit dhe për dëmet që një ndryshim i tillë i Kushtetutës mund të sjellë për shoqërinë. Dhe duket se qytetarët po e kuptojnë.”

Fillimisht konsiderohej një betejë e humbur, tani sondazhet e japin “Jo”-në përpara. Çfarë ka ndryshuar?
“Loja është ende e gjatë dhe asgjë nuk është e sigurt. Duhet vazhduar deri në fund, duke shpjeguar se kjo reformë kushtetuese nuk do të përmirësojë asnjë nga problemet e drejtësisë dhe madje do të dëmtojë parimin e barazisë para ligjit, si dhe do të trefishojë kostot.”

Një deklaratë juaja për kontekstin kriminal në Kalabri ka ndezur debat. A e konfirmoni atë?
“Kush e ka dëgjuar të plotë fjalimin e ka kuptuar. Nuk kam thënë dhe nuk mendoj se ata që votojnë ‘Po’ janë automatikisht të hetuar apo të pandershëm. Kam shpjeguar se kjo reformë, që dobëson drejtësinë, u leverdis atyre që janë nën hetim dhe strukturave të devijuara. Por, përveç tyre, do të votojnë edhe njerëz të ndershëm që nuk mendojnë si unë. E kam thënë dhjetëra herë, por fjalia vazhdon të përdoret në mënyrë të shtrembëruar.”

Fushata është përqendruar te “ndarja e karrierave”. Sipas jush, cili është qëllimi i vërtetë i reformës?
“Ndarja e funksioneve, në fakt, ekziston tashmë. Duke qenë se nuk ka kuptim të ndryshohen shtatë nene të Kushtetutës për një problem që nuk ekziston, është e qartë dhe këtë e kanë lënë të kuptohet edhe Nordio dhe Tajani se qëllimi është të përshtatet drejtësia me dëshirat e pushtetit ekzekutiv.”

A ekziston realisht rreziku që prokuroria t’i nënshtrohet politikës?
“Po, kryesisht përmes sistemit të shortit për përzgjedhjen e anëtarëve. Një short mes të gjithë magjistratëve dhe një tjetër nga një listë e zgjedhur nga politika do të thotë që një pakicë e organizuar mund të ndikojë një shumicë të paorganizuar.”

Po për sistemin disiplinor dhe organet e reja si CSM dhe Gjykata e Lartë?
“Kjo reformë do të zëvendësojë korrentizmin e brendshëm të magjistraturës me korrentizëm politik. Nga tigani në zjarr. Unë preferoj sistemin aktual.”

Cilat janë problemet kryesore të sistemit të drejtësisë dhe pse reforma nuk i zgjidh ato?
“Ekziston një disproporcion mes ngarkesës së punës dhe numrit të magjistratëve. Reformat e fundit, si ajo e Cartabia-s, kanë rënduar procedurat dhe ato që po vijnë do ta përkeqësojnë situatën. Sistemet informatike janë të vjetruara. Reforma e vërtetë është ajo që u jep magjistratëve mundësinë të vendosin shpejt dhe mirë.”

Si e shpjegoni rënien e besimit të publikut ndaj drejtësisë?
“Korrentizmi nuk ka ndikuar pozitivisht, por edhe dezinformimi nga disa media dhe politikanë që nuk e pëlqejnë drejtësinë ka luajtur rol. Magjistratët nuk kanë mundësi të shpjegojnë versionin e tyre. Por kjo reformë nuk i eliminon problemet, përkundrazi, mund t’i përkeqësojë.”

Cila është gjendja e luftës kundër mafies?
“Po bëjmë hapa pas në aspektin ligjor. Ka masa që do ta bëjnë më të vështirë mbledhjen e provave. Ndërkohë, mafiet janë gjithnjë e më të avancuara teknologjikisht. Nëse vazhdojmë kështu, nuk do të shkojmë askund.”

A keni frikë nga pasojat personale pas ekspozimit tuaj?
“Kam 35 vite që jetoj në vijën e parë. Kam kaluar periudha më të vështira dhe jam mësuar me gjithçka.”

Një reflektim i fundit?
“Duhet t’u bëjmë qytetarëve të kuptojnë se Kushtetuta jonë është ndër më të mirat në botë, se duhet ta mbrojmë, sepse është themeli i demokracisë sonë. Është rezultat i një ekuilibri të ndërtuar me kujdes nga etërit themelues dhe nuk mund ta shkatërrojmë këtë.'