Në dy javë luftë në Iran, Rusia përfitoi miliarda nga sulmet amerikano-izraelite
Fitimet e Moskës nga lëndët djegëse fosile arritën në 7.7 miliardë euro në dy javët pasi sulmet e përbashkëta SHBA-Izrael shkaktuan luftën në Iran, ndërsa konflikti i vazhdueshëm ka rritur ndjeshëm çmimet globale të naftës dhe ka çuar SHBA-në të lehtësojë sanksionet ruse.
Të dhënat tregojnë se të ardhurat e Rusisë nga nafta janë rritur që nga fillimi i luftës në Iran, pasi konflikti i vazhdueshëm ka ndaluar dërgesat e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit dhe ka rritur çmimet globale të energjisë.
Të dhënat nga Qendra për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër (CREA) tregojnë se Rusia ka rritur tashmë fitimet e saj nga nafta dhe lëndët djegëse fosile në përgjithësi, dy javë pas fillimit të konfliktit, i cili është përhapur edhe në vende të tjera në Lindjen e Mesme.
Në 15 ditët e para të marsit, Moska fitoi rreth 372 milionë euro në ditë nga eksportet e naftës, rreth 14% më shumë se të ardhurat e saj mesatare ditore në shkurt.
Rusia fitoi 7.7 miliardë euro nga eksportet e lëndëve djegëse fosile, duke kombinuar naftën, gazin dhe qymyrin, midis 1 dhe 15 marsit. Kjo është ekuivalente me rreth 513 milionë euro në ditë, nga rreth 472 milionë euro në ditë në shkurt.
Çmimet globale të naftës, përfshirë atë të naftës bruto Brent, janë rritur ndjeshëm që nga sulmet e përbashkëta SHBA-Izrael ndaj Iranit më 28 shkurt. Të enjten, nafta bruto Brent u tregtua mbi 119 dollarë (103 euro) për fuçi, ndërsa sulmet nga të dyja palët vazhduan.
Këto çmime mund të përkthehen në të ardhura më të larta për vendet kryesore eksportuese të naftës, siç është Rusia.
Në të njëjtën kohë, Thesari i SHBA-së javën e kaluar lëshoi një përjashtim 30-ditor për blerjen e naftës ruse që tashmë është në det - një vendim që udhëheqësit evropianë e kanë shtyrë, duke argumentuar se lehtësimi i sanksioneve rrezikon të kontribuojë në të ardhurat e luftës të Moskës.
Qeveria amerikane gjithashtu lehtësoi përkohësisht sanksionet, duke i lejuar Indisë të blejë naftë dhe produkte nafte ruse në det, disa muaj pasi e paralajmëroi Indinë të ndalonte blerjen e naftës ruse.
Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, tha se heqja dorë ishte e përkohshme, e kufizuar dhe e nevojshme si një përgjigje për të "promovuar stabilitetin në tregjet globale të energjisë dhe për të punuar për të mbajtur çmimet të ulëta".
“Kjo masë e hartuar ngushtë dhe afatshkurtër zbatohet vetëm për naftën që është tashmë në tranzit dhe nuk do të ofrojë përfitime të konsiderueshme financiare për qeverinë ruse, e cila shumicën e të ardhurave të saj nga energjia i merr nga taksat e vlerësuara në pikën e nxjerrjes”, shtoi ai në një postim në X.
Megjithatë, analistët argumentojnë se çmimet më të larta globale të naftës dhe kërkesa e vazhdueshme nga blerës si India mund të rrisin ende fitimet e Moskës.
Ky veprim u lejon importuesve të naftës të shmangin sanksionet e rrepta të SHBA-së, të vendosura që nga pushtimi i plotë i Rusisë në vitin 2022, të cilat i kanë bllokuar ata nga tregtia me sektorë të mëdhenj të ekonomisë ruse.
Të dhënat e CREA-s tregojnë se India dhe Kina së bashku, përbëjnë afërsisht tre të katërtat e të ardhurave të Rusisë nga nafta. India në veçanti bleu lëndë djegëse fosile ruse me vlerë rreth 1.3 miliardë euro midis 1 dhe 15 marsit, duke arritur në një total prej rreth 89 milionë eurosh në ditë, nga 60 milionë euro në shkurt.
Udhëheqësit evropianë mbeten të palëkundur
Lëvizja e SHBA-së për të hequr sanksionet ndaj Rusisë ka krijuar një përçarje përtej Atlantikut, ndërsa udhëheqësit evropianë mbeten të palëkundur në vendosmërinë e tyre për të mbajtur sanksione të rrepta ndaj Rusisë, pavarësisht rritjes së çmimeve që kërcënon të shkaktojë një krizë energjitike për ekonomitë evropiane.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, kancelari gjerman Friedrich Merz dhe presidenti francez Emmanuel Macron kanë bërë thirrje për të mbajtur sanksione të rrepta kundër Moskës.
Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orbán, ishte i vetmi udhëheqës evropian që i bëri thirrje Bashkimit Evropian të pezullojë sanksionet mbi importet ruse të energjisë, duke përmendur kërcënimin e rritjes marramendëse të çmimeve të energjisë në kontinent.
Sipas një studimi nga Transporti dhe Mjedisi, një grup ekspertësh që promovon transportin e qëndrueshëm në Evropë, shoferët mund të përfundojnë duke paguar për benzinë nivele të larta siç janë parë për herë të fundit në vitin 2022, kur pushtimi i Ukrainës nga Rusia prishi tregjet globale dhe rriti çmimet.
Që nga viti 2022, Evropa ka punuar për të hequr gradualisht varësinë e saj nga nafta, gazi dhe qymyri rus.
Analiza e CREA-s tregon se BE-ja ende blen rreth 50 milionë euro në ditë në lëndë djegëse fosile ruse, kryesisht gaz të transportuar përmes tubacioneve që janë të përjashtuara nga sanksionet.
Megjithatë, kjo është një rënie e madhe nga viti 2021, kur Rusia furnizoi BE-në me 45% të gazit të saj dhe 27% të naftës së saj, sipas CREA-s./ Euronews.