‘Po komplotojnë për të më vrarë familjen’/ Orbán akuza ukrainasve, ndërsa fushata anti-Kiev intensifikohet para...
Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orbán, ka akuzuar ukrainasit se po komplotojnë për të sulmuar familjen e tij, ndërsa një përplasje gjithnjë e më e ashpër midis Kievit dhe Budapestit vazhdon.
Orbán dhe aleatët e tij duket se po e përdorin mosmarrëveshjen për përfitime maksimale politike, përpara zgjedhjeve të muajit të ardhshëm që mund t'i japin fund sundimit 16-vjeçar të qeverisë së tij nacionaliste.
Orbán publikoi një video të mërkurën në mbrëmje ku pretendonte se e tregonte duke folur me vajzat e tij në telefon. “Jam i sigurt që do ta shihni në lajme se ukrainasit më kanë kërcënuar jo vetëm mua, por edhe juve”, tha ai, me sa duket i emocionuar. “Fëmijët dhe nipërit e mbesat e mia… Duhet ta marrim seriozisht këtë, por nuk duhet të kemi frikë”, shtoi ai.
Me sa duket, Orbán po i përgjigjej fjalëve të Hrihoriy Omelchenko, një politikan në pension që shërbeu në shërbimin e sigurisë SBU të Ukrainës në vitet 1990. Ai i bëri kërcënime Orbánit në një intervistë televizive më parë këtë javë, duke sugjeruar se rojet mund ta ndjekin kryeministrin hungarez nëse ai nuk ndryshon qëndrimin e tij anti-ukrainas.
Më parë, presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, kishte kërcënuar se “do t’ua jepte adresën e këtij personi forcave tona të armatosura”, ndërsa fliste për Orbánin, në komente që thuhet se i shtynë aleatët evropianë t’i kërkonin udhëheqësit ukrainas të zbuste retorikën e tij.
Orbán ka qenë prej kohësh udhëheqësi më pro-rus i vendeve të BE-së, duke çuar në marrëdhënie të çrregullta me Kievin, por ndërsa sondazhet e tregojnë atë deri në 20 pikë pas sfiduesit Péter Magyar dhe me zgjedhjet parlamentare që afrohen muajin e ardhshëm, fushata anti-Ukrainë në Hungari është intensifikuar.
Shkaku për raundin e fundit të tensioneve ishte pretendimi i Ukrainës se do të duheshin disa javë për të riparuar një tubacion nafte që transporton naftën ruse në Hungari, i cili u raportua i dëmtuar në një sulm me dron rus.
Në përgjigje, Orbán vuri veton ndaj sanksioneve të mëtejshme të BE-së ndaj Rusisë, si dhe ndaj një kredie shtesë prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën. Të premten e kaluar, në një përshkallëzim që tronditi Kievin, policia antiterroriste e Hungarisë sekuestroi një konvoj me dy makina të blinduara që i përkisnin Oschadbank, bankës shtetërore të kursimeve të Ukrainës, dhe arrestoi shtatë ukrainasit që e shoqëronin atë.
Karvani po transportonte para të gatshme me vlerë dhjetëra milionë euro - si dhe 9 kg lingota ari - nga Vjena në Kiev, në atë që Kievi e quajti një transferim normal qeveritar parash për të cilin autoritetet hungareze ishin njoftuar. Budapesti sugjeroi se paratë po pastroheshin. Shtatë burrat e arrestuar u mbajtën të izoluar për më shumë se 24 orë përpara se të dërgoheshin përfundimisht në kufirin me Ukrainën dhe të deportoheshin. Paratë dhe ari janë ende në Hungari.
“Çdo aspekt i procedurës ishte i paligjshëm, veçanërisht mosdhënia e ndihmës ligjore”, tha për Guardian Lóránt Horváth, avokati hungarez i të arrestuarve. Një nga të shtatët, i cili vuan nga diabeti, u dërgua në spital gjatë marrjes në pyetje, tha ai: “Ai nuk e dinte saktësisht se në cilin spital, pasi u transportua me pranga dhe me një kapuç mbi kokë.”
Sipas një deklarate nga ministria e jashtme e Ukrainës, burri u dërgua në spital pasi “iu injektua me forcë një ilaç, pas së cilës niveli i sheqerit në gjak u rrit ndjeshëm dhe filloi hipertensioni”. Horváth tha se nuk kishte informacion në lidhje me një injeksion me forcë, por shtoi se ishte në gjendje të fliste me klientët e tij vetëm në telefon, pasi autoritetet hungareze i kishin mohuar qasjen te burrat.
Ministria e jashtme ukrainase tha se "mbi të ndaluarit është ushtruar presion psikologjik dhe fizik", gjatë gjithë kohës së ndalimit të tyre. Një burim sigurie në Kiev tha se autoritetet atje ishin habitur pas informimit të burrave pas kthimit të tyre, duke pretenduar se hungarezët ishin përpjekur të bënin presion mbi burrat e arrestuar që të bënin një video rrëfimi. "Ne e dimë që kundërzbulimi hungarez mund të jetë agresiv, por këto duken si metoda të stilit rus", tha burimi.
Këtë javë, zyrtarët nga të dy vendet vazhduan të shkëmbenin akuza për incidentin. Ministri i jashtëm i Ukrainës, Andrii Sybiha, shkroi: “Maska ka rënë… Ata rrëfejnë hapur se kanë marrë pengje dhe kanë vjedhur para me qëllim kërkimin e shpërblimit. Veprime të tilla duhet të quhen me emrin e tyre: terrorizëm shtetëror.”
Homologu i tij hungarez, Péter Szijjártó, i quajti akuzat e Sybihës “mjaft patetike” dhe tha se ai duhet t’u përgjigjet pyetjeve që lindën nga incidenti: “Pse i sollën një sasi të madhe parash Hungarisë? Për çfarë donin t’i shpenzonin këto para? A janë këto para të mafies së luftës ukrainase?”
Zgjedhjet hungareze do të zhvillohen më 12 prill, duke lënë kohë të mjaftueshme për përshkallëzim të mëtejshëm. Më herët këtë javë, Financial Times raportoi se një organizatë kërkimore e lidhur me Kremlinin ka hartuar plane për një fushatë dezinformimi për të rritur shanset e rizgjedhjes së Orbán. Orbán ka qenë një nga të paktët udhëheqës të BE-së që ka bërë thirrje për ruajtjen e marrëdhënieve pozitive me Moskën, dhe Szijjártó e ka vizituar Rusinë 14 herë që nga pushtimi në shkallë të plotë në vitin 2022.
Orbán ka pohuar se një fitore për Hungarinë do ta tërhiqte Hungarinë në luftë në anën e Ukrainës, dhe është përpjekur ta portretizojë veten si një kandidat për paqe që është neutral në konflikt.
«A po e formon Zelenskyy qeverinë, apo unë? Dhe nëse kemi vetëm këto dy mundësi, unë e sugjeroj veten», u tha Orbán mbështetësve në një tubim të mërkurën në mbrëmje në qytetin Vecsés./ Guardian.