‘Kartelet kanë frikë nga SHBA’ - Presioni i epokës Trump riformëson strategjinë e bosëve meksikanë të drogës

Kartelet meksikane të drogës po llogarisin gjithnjë e më shumë vendimet e tyre për shënjestrimin, shpesh duke shmangur sulmin e qëllimshëm të turistëve dhe qytetarëve amerikanë nga shqetësimi se kjo mund të shkaktojë hakmarrje të intensifikuar të SHBA-së, sipas ekspertëve.

Pas vrasjes së muajit të kaluar të Ruben "Nemesio" Oseguera Cervantes, i njohur si "El Mencho", sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, u bashkua me "Fox & Friends" dhe kishte një paralajmërim për bandat e drogës: "Kartelet meksikane të drogës e dinë  që nuk duhet prekin asnjë amerikan, përndryshe do të paguajnë pasoja të rënda nën këtë president".

Analistët thonë se veprimet e Presidentit Donald Trump - përfshirë përcaktimin e karteleve si organizata terroriste të huaja dhe operacionet e profilit të lartë jashtë vendit, siç është kapja e Nicolás Maduro dhe vrasja e Ajatollah Khamenei në Iran - kanë përforcuar perceptimet e karteleve për rrezik të shtuar. 

Kartelet meksikane të drogës kanë vepruar prej kohësh me një objektiv parësor: mbrojtjen e rrjedhave të të ardhurave, dhe shmangien e veprimeve që mund të shkaktojnë një reagim dërrmues të qeverisë. Analistët e sigurisë dhe ish-zyrtarët amerikanë thonë se llogaritja shpesh përfshin shmangien e shënjestrimit të qëllimshëm të turistëve dhe qytetarëve amerikanë brenda Meksikës.

"Sigurisht, kartelet e drogës kanë frikë nga Presidenti Trump, pasi ai i shpalli ato organizata terroriste. Kjo mund të jetë një nga arsyet pse ata nuk sulmojnë qytetarët ose turistët amerikanë", tha ekspertja e karteleve dhe aktivistja Elena Chávez për Fox News.

Ajo tha se kartelet "modernizohen dhe janë të informuar mirë për atë që po ndodh, veçanërisht sepse e dinë se ka shpërblime për kokat e tyre. Kjo është arsyeja pse ata kanë frikë nga Shtetet e Bashkuara, edhe më shumë që kur Trump u bë president dhe i shpalli kartelet organizata terroriste. Sigurisht, ata monitorojnë të gjitha këto dhe kanë njerëz që i mbajnë udhëheqësit të informuar se si po ecin gjërat. Çmimi për kokën e 'El Mencho' në Shtetet e Bashkuara ishte shumë i lartë."

Duke shtuar presionin, Trump foli të shtunën në Samitin e sapokrijuar “Mburoja e Amerikës” në Florida - një koalicion prej 12 vendesh të Amerikës Latine dhe Karaibeve - që u bashkuan për t'u përballur me kartelet, ndër politika të tjera. 

"Duhet t'i shkatërrojmë plotësisht sepse po përkeqësohen. Po e marrin vendin e tyre. Kartelet po e drejtojnë Meksikën. Nuk mund ta lejojmë këtë. Shumë afër nesh", paralajmëroi Trump.

"Tani për tani, duhet të ketë më shumë se një milion amerikanë që vijnë në Meksikë për të kaluar pushimet në shtëpitë e tyre. Kartelet e drogës nuk ngatërrohen me ta ose me shtëpitë e tyre. Ata e dinë se nuk ka asnjë mënyrë për të shmangur një reagim nga Shtetet e Bashkuara nëse ngatërrohen me qytetarët e tyre. Ekziston një rregull i pashkruar që thotë se nuk duhet të ngatërrohesh me qytetarët amerikanë; nëse e bën këtë, do të vuash hakmarrje nga Shtetet e Bashkuara. Dhe akoma më shumë tani me administratën Trump", tha për Fox News Samuel González, ekspert i sigurisë kombëtare dhe ish-prokuror i njësisë së specializuar për krimin e organizuar.

Ndërsa vrasjet e profilit të lartë të amerikanëve në Meksikë kanë ndodhur, ekspertët i përshkruajnë ato si të izoluara dhe si detyrime ndaj interesave të kartelit, në vend që të jenë pjesë e një fushate strategjike.

"Ekzistojnë disa precedentë që tregojnë pse kartelet janë veçanërisht të kujdesshëm për të mos prekur qytetarët amerikanë. Një nga më të rëndësishmit ishte rasti Camarena: rrëmbimi, tortura dhe vrasja e agjentit të DEA-s, Enrique 'Kiki' Camarena, në vitin 1985 në Meksikë, e kryer nga udhëheqësit e Kartelit Guadalajara (Rafael Caro Quintero, Miguel Ángel Félix Gallardo dhe Ernesto Fonseca Carrillo) në hakmarrje për shkatërrimin e fermës së marijuanës 'El Búfalo'."

"Ky krim shënoi një pikë kthese në marrëdhëniet kundër drogës midis Meksikës dhe SHBA-së, duke nxitur 'Operacionin Leyenda' të DEA-s për të kapur ata që janë përgjegjës dhe për të zbuluar bashkëpunimin midis trafikantëve të drogës dhe zyrtarëve të lartë meksikanë."

Ai shtoi, "Një rast tjetër është ai i agjentit Zapata. Më 15 shkurt 2011, persona të armatosur nga karteli 'Los Zetas' vranë agjentin special Jaime Zapata të Imigracionit dhe Doganave (ICE/HSI) dhe qëlluan agjentin Victor Avila në një autostradë në San Luis Potosí, Meksikë. Vrasja shkaktoi presion të madh nga Shtetet e Bashkuara mbi Meksikën për të luftuar kartelet, duke rezultuar në kapjen e disa anëtarëve të implikuar të Los Zetas, përfshirë Julián Zapata Espinoza, i njohur ndryshe si 'El Piolín'.

"Të gjitha këto precedentë janë shembuj pse kartelet mësuan se nuk është në interesin e tyre më të mirë të sulmojnë qytetarët amerikanë."

Ekspertët e sigurisë thonë se kartelet e sigurisë monitorojnë nga afër retorikën politike në Uashington, veçanërisht deklaratat që sugjerojnë veprime të njëanshme ushtarake amerikane ose operacione të zgjeruara ndërkufitare. Debati publik mbi etiketimin e karteleve si grupe terroriste është rishfaqur vitet e fundit, me disa ligjvënës që argumentojnë se kjo do të ofronte mjete shtesë për të prishur rrjetet e financimit dhe logjistikës.

Sipas ish-zyrtarëve federalë, shmangia e karteleve për të synuar qëllimisht amerikanët është më pak e rrënjosur në ideologji dhe më shumë në menaxhimin e riskut. Sulmet e profilit të lartë ndaj qytetarëve amerikanë mund të gjenerojnë mbulim intensiv mediatik, tendosje diplomatike dhe rritje të operacioneve të zbatimit të ligjit që prishin rrugët e trafikimit.

Drejtori i Përgjithshëm i Observatorit Kombëtar të Qytetarëve, Francisco Rivas, i tha Fox News: "Trafikantët e drogës kanë shumë më tepër frikë të sulmojnë një të huaj sesa një meksikan, sepse krimet kundër të huajve ndiqen penalisht shumë më ashpër nga autoritetet meksikane. Presioni më i madh i medias kur viktima është një i huaj krijon më shumë nxitje për policinë dhe prokurorët për të hetuar një rrëmbim, zhvatje, zhdukje ose vrasje."

"Në Meksikë, më shumë se 90% e vrasjeve dhe zhdukjeve të qëllimshme, lidhen me njerëz që kanë pasur kontakt specifik me kartelet, kryesisht për arsye biznesi. Problemet që përjetojnë turistët në Meksikë janë të njëjta me ato që mund të hasin në Miami, Londër, Romë ose Paris: grabitje, mashtrime dhe madje edhe disa zhvatje, por këto janë proporcionalisht të vogla. Shumica e krimeve të ndodhura në Meksikë, meksikanët janë ata që e pësojnë më shumë dhe shumica e krimeve të dhunshme përfshijnë viktima meksikane të lidhura me kartelet", tha ai.

Ndërsa miliona amerikanë udhëtojnë për në Meksikë çdo vit pa incidente, zyrtarët e zbatimit të ligjit theksojnë se dhuna kriminale mbetet e përhapur në rajonet ku veprojnë kartelet.

Autoritetet në të dyja anët e kufirit pohojnë se vendimmarrja e kartelit drejtohet nga stimujt financiarë dhe llogaritjet e mbijetesës. Veprimet që perceptohen si të mundshme për të shkaktuar hakmarrje të drejtpërdrejtë të SHBA-së shihen gjerësisht nga analistët si kundërproduktive për këto interesa./ Fox News.