Aleatët e Gjirit ankohen se SHBA-të s’i njoftuan për sulmet e Iranit, injoruan paralajmërimet e tyre

Administrata Trump po përballet me pakënaqësi në rritje nga aleatët në Gjirin Persik, të cilët janë ankuar se nuk u është dhënë kohë e mjaftueshme për t'u përgatitur për vërshimin e dronëve dhe raketave iraniane që bombardojnë vendet e tyre, në hakmarrje për sulmet e nisura nga SHBA-të dhe Izraeli.

Zyrtarë nga dy vende të Gjirit thanë se qeveritë e tyre ishin të zhgënjyera nga mënyra se si SHBA-të e kanë trajtuar luftën, veçanërisht sulmin fillestar ndaj Iranit më 28 shkurt. Ata thanë se vendet e tyre nuk ishin njoftuar paraprakisht për sulmin SHBA-Izrael, dhe u ankuan se SHBA-të kishin injoruar paralajmërimet e tyre se lufta do të kishte pasoja shkatërruese për të gjithë rajonin.

Një nga zyrtarët tha se vendet e Gjirit ishin të frustruara dhe madje të zemëruara që ushtria amerikane nuk i ka mbrojtur ato mjaftueshëm. Ai tha se ekziston besimi në rajon se operacioni është përqendruar në mbrojtjen e Izraelit dhe trupave amerikane, duke i lënë vendet e Gjirit të mbrojnë veten, dhe tha se stoku i interceptorëve të vendit të tij po "shteronte me shpejtësi".

Ashtu si të tjerët në këtë histori, zyrtarët e Gjirit folën me kusht anonimiteti, sepse po diskutonin një çështje diplomatike konfidenciale.

Qeveritë e Bahreinit, Kuvajtit, Omanit, Katarit, Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha në përgjigje: “Sulmet hakmarrëse me raketa balistike të Iranit kanë rënë me 90%, sepse Operacioni Epic Fury po shkatërron aftësinë e tyre për të qëlluar me këto armë ose për të prodhuar më shumë. Presidenti Trump është në kontakt të ngushtë me të gjithë partnerët tanë rajonalë dhe sulmet e regjimit terrorist iranian ndaj fqinjëve të tij dëshmojnë se sa e domosdoshme ishte që Presidenti Trump të eliminonte këtë kërcënim për vendin tonë dhe aleatët tanë.”

Pentagoni nuk u përgjigj.

Reagimet zyrtare nga vendet arabe të Gjirit kanë qenë të heshtura, por figurat publike me lidhje të ngushta me qeveritë e tyre kanë qenë hapur kritike ndaj SHBA-së, duke sugjeruar se kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e ka tërhequr Presidentin Donald Trump në një luftë të panevojshme.

“Kjo është lufta e Netanyahut”, tha për CNN të mërkurën Princi Turki al-Faisal, ish-shefi i inteligjencës saudite. “Ai në një farë mënyre e bindi presidentin (Trump) të mbështeste pikëpamjet e tij.”

Zyrtarët e Pentagonit pranuan këtë javë në takime informuese me dyer të mbyllura me ligjvënësit se po përpiqen të ndalojnë valët e dronëve të lëshuar nga Irani, duke i lënë të cenueshme disa objektiva amerikane në rajonin e Gjirit, përfshirë trupat.

Vendet e Gjirit janë shfaqur si objektiva të vlefshme për Iranin, brenda rrezes së raketave me rreze të shkurtër veprimi të Iranit dhe të mbushura me objektiva, duke përfshirë trupat amerikane, vende biznesi dhe turistike të profilit të lartë, si dhe objekte energjetike, duke prishur rrjedhën botërore të naftës.

Që nga fillimi i luftës, Irani ka qëlluar të paktën 380 raketa dhe mbi 1,480 dronë që synojnë pesë vendet arabe të Gjirit, sipas një llogaritjeje të AP bazuar në deklarata zyrtare. Të paktën 13 persona janë vrarë në këto vende, sipas zyrtarëve lokalë.

Përveç kësaj, gjashtë ushtarë amerikanë u vranë në Kuvajt të dielën kur një sulm me dron iranian goditi një qendër operacionesh në një port civil, më shumë se 10 milje nga baza kryesore e ushtrisë. Burri i njërit prej ushtarëve të vrarë, i cili ishte pjesë e një njësie furnizimi dhe logjistike me bazë në Iowa, tha se qendra e operacioneve ishte një ndërtesë në stilin e kontejnerëve të transportit detar dhe nuk kishte mbrojtje.

Në informimet për anëtarët e Kongresit të martën, Sekretari i Luftës i SHBA-së Pete Hegseth dhe Gjenerali Dan Caine, kryetar i Shefave të Përbashkët të Shtabit, u thanë ligjvënësve se SHBA-të nuk do të jenë në gjendje të kapin shumë nga UAV-të që po vijnë, veçanërisht Shaheds, sipas tre personave të njohur me informimet.

Në njërën nga konferencat informuese, Caine dhe Hegseth nuk ofruan asnjë detaj kur ligjvënësit i pyetën pse SHBA-të nuk dukeshin të përgatitura që Irani të lëshonte valë dronësh drejt objektivave amerikane në rajon, sipas njërit prej personave.

Ky person, një zyrtar amerikan i cili është i njohur me qëndrimin e sigurisë së SHBA-së në rajonin e Gjirit, tha se SHBA-të nuk kishin aftësi të përhapura në të gjithë rajonin e Gjirit për t'iu kundërvënë në mënyrë efektive valëve të dronëve njëkahësh që vinin në vende jashtë objektivave ose bazave konvencionale jashtë Irakut dhe Sirisë.

Sulmet me dronë këtë javë në ambasadën në Arabinë Saudite shkaktuan një zjarr të kufizuar në ambasadën në Riad, dhe një tjetër sulm me dronë në Emiratet e Bashkuara Arabe shkaktoi një zjarr të vogël jashtë konsullatës amerikane në Dubai.

SHBA-të dhe aleatët e tyre në Lindjen e Mesme të enjten kërkuan ndihmë edhe nga Ukraina, e cila ka ekspertizë në kundërshtimin e dronëve Shahed të Iranit, sipas Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy. Kur u pyet për komentet e Zelenskyy, Trump i tha Reuters të enjten: "Sigurisht, do të pranoj, e dini, çdo ndihmë nga çdo vend".

Bader Mousa Al-Saif, një analist me bazë në Kuvajt për Chatham House, tha se SHBA-të duket se e kanë nënvlerësuar rrezikun për aleatët e tyre arabë të Gjirit, duke besuar se trupat amerikane dhe Izraeli do të ishin objektivat kryesore të hakmarrjes iraniane.

«Nuk mendoj se ata e panë se do të kishte kaq shumë ekspozim ndaj Gjirit», tha ai, duke thënë se mungesa e një plani për të mbrojtur vendet e Gjirit, «flet për dritëshkurtësinë e SHBA-së».

Zhgënjimi në disa nga vendet e Gjirit shkaktohet pjesërisht nga suksesi relativ që Izraeli ka pasur në rrëzimin e dronëve dhe raketave krahasuar me disa nga fqinjët e tyre, sipas një personi të njohur me çështjen delikate diplomatike, i cili nuk ishte i autorizuar të komentonte publikisht.

Sistemet e tyre të mbrojtjes ajrore vështirë se janë aq të fuqishme sa ato të Izraelit, por sipas personit, zyrtarët amerikanë janë disi të hutuar që vendet e Gjirit ende nuk po tregojnë oreks për të kryer një kundërsulm duke lëshuar raketa drejt objektivave iraniane.

Elliott Abrams, i cili shërbeu si përfaqësues special për Iranin dhe Venezuelën në fund të mandatit të parë të Trump, tha se zyrtarët e sigurisë kombëtare të SHBA-së dhe aleatët e tyre të Gjirit, ishin të vetëdijshëm se Irani kishte aftësinë për të kryer sulme të rëndësishme.

“Dhe fqinjët e dinin dhe kishin frikë prej saj. Por nuk ishte kurrë e qartë nëse Irani do ta bënte vërtet, sepse ata kanë shumë për të humbur”, tha Abrams. “Këto sulme do të lënë armiqësi afatgjatë dhe nëse vazhdojnë, arabët e Gjirit mund të fillojnë të sulmojnë Iranin.”

Michael Ratney, një ish-ambasador i SHBA-së në Arabinë Saudite, tha se ndërsa vendet e Gjirit kanë interes ta shohin Iranin të dobësuar, ato kanë gjithashtu shqetësime kryesore në lidhje me luftën e vazhdueshme - duke përfshirë dëmin ekonomik dhe paqëndrueshmërinë që po shkakton dhe natyrën e saj të pafundme.

Ratney, i cili tani është këshilltar i lartë në programin e Lindjes së Mesme të Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, tha: “Çfarë vjen më pas? Vendet e Gjirit do të duhet të mbajnë barrën e çfarëdo që të jetë kjo.”/ AP.