Reuters: Izraeli mbështet planet kurde iraniane për të pushtuar zonat kufitare me Iranin

Izraeli ka bombarduar pjesë të Iranit perëndimor për të mbështetur milicitë kurde iraniane, që shpresojnë të shfrytëzojnë luftën SHBA-Izrael kundër Iranit për të pushtuar qytete pranë kufirit, sipas tre burimeve të njohura me bisedimet e Izraelit me fraksionet.

Ideja e një ofensive nga forcat kurde iraniane me bazë në Irak, mori vëmendje të premten kur Presidenti i SHBA-së Donald Trump i tha Reuters se do të ishte "e mrekullueshme" nëse ata do të kalonin kufirin.

Një kryengritje kurde mund të ketë pasoja serioze për Iranin, ndërsa ky i fundit po mbrohet nga fushata ajrore. Reuters ka raportuar se milicitë janë konsultuar me SHBA-në, se si dhe nëse do të sulmojnë forcat e sigurisë së Iranit.

Bisedimet izraelite me kurdët iranianë datojnë një vit më parë

Izraeli ka zhvilluar bisedimet e veta me grupet kryengritëse kurde iraniane me bazë në rajonin gjysmë-autonom të Kurdistanit irakian për rreth një vit, thanë dy burime kurde iraniane, ndërsa një burim izraelit tha se bisedimet kishin qenë "afatgjata".

Dy burimet kurde iraniane kanë njohuri të drejtpërdrejta për grupet e armatosura disidente dhe burimi nga Izraeli ka njohuri të drejtpërdrejta për angazhimin e tij me to. Të gjithë folën në kushte anonimiteti.

Qeveria e Izraelit dhe ushtria izraelite nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment, dhe Izraeli nuk ka komentuar publikisht mbi një angazhim të tillë gjatë luftës aktuale.

Një qëllim fillestar i fraksioneve kurde do të ishte pushtimi i territorit iranian përgjatë kufirit, thanë të tre burimet. Një nga burimet kurde tha se qëllimi i tyre ishte të pushtonin qytetet Oshnavieh dhe Piranshahr, ndër të tjera.

Këto burime thanë se mijëra luftëtarë po mblidheshin në anën irakiane të kufirit dhe po përgatiteshin të nisnin një ofensivë brenda një jave, diçka që Reuters nuk ishte në gjendje ta konfirmonte.

Vlerësimet e pavarura e çojnë forcën e kombinuar të milicive në 5,000-8,000 trupa.

Sipas burimeve kurde, ata zotërojnë vetëm armë të lehta. Por, ndërsa mund të mos kenë fuqinë e zjarrit për të ndërmarrë një përpjekje të rëndësishme për vetëqeverisje, me ndihmën e SHBA-së dhe Izraelit, ata mund të shkaktojnë probleme në kufi.

Burimi izraelit tha se Izraeli nuk priste që ata të ishin në gjendje të rrëzonin qeverinë e tyre, por mbështetja e tyre mund të gërryente kontrollin e Iranit mbi zonat e tij të thella dhe të shpërqendronte Trupat e Gardës Revolucionare Islamike.

Pesë grupe disidente iraniane, të cilat ekzistojnë prej kohësh, njoftuan një aleancë vetëm në fund të muajit të kaluar.

Përfshin Partinë për Jetën e Lirë të Kurdistanit (PJAK), Partinë Demokratike të Kurdistanit Iranian (PDKI) dhe Partinë për Lirinë e Kurdistanit (PAK), të cilat kanë marrë pjesë të gjitha në kryengritje dhe kanë luftëtarë në Irak.

Nuk është e qartë nëse ata do të marrin ndonjë mbështetje nga vëllezërit e tyre etnikë në Irak; megjithatë, udhëheqja politike e Kurdistanit irakian ka mohuar publikisht çdo plan për të dërguar luftëtarë ose për t'u përfshirë në Iran, pavarësisht raporteve për presion të jashtëm për ta bërë këtë.

Burimi izraelit paralajmëroi se kishte kundërshtim nga kurdët irakianë dhe pa mbështetjen e tyre praktike, do të ishte e vështirë për kurdët iranianë të mobilizoheshin. Mungesa e qartësisë së Trump se sa mund të zgjaste lufta kishte çuar gjithashtu në hezitim.

Irani ka sulmuar grupet e armatosura kurde brenda Irakut, së bashku me bazat amerikane në zonë, dhe të premten paralajmëroi Kurdistanin irakian se do të hakmerrej kundër çdo vendosjeje të forcave armiqësore në kufi.

Kurdët iranianë 'ofrojnë informacion mbi objektivat' për luftë ajrore

Të tre burimet thanë se kurdët brenda Iranit kishin siguruar inteligjencë në zonat kufitare, për SHBA-në dhe Izraelin mbi objektivat e tyre.

Analisti izraelit Jonathan Spyer tha se Izraeli po kërkonte të "shkatërronte regjimin me çdo mjet të disponueshëm".

Por Danny Citrinowicz, një ekspert për Iranin dhe ish-oficer i inteligjencës izraelite, tha se një kryengritje në Iran, nuk kishte mbështetje të gjerë midis kurdëve irakianë dhe iranianë:

"Mendoj se të gjithë po presin të shohin nëse regjimi do të qëndrojë apo jo."

Zyrtarët turq dhe irakianë, të cilët nuk janë të prirur të mbështesin separatizmin midis një grupi etnik të përhapur në pjesë të Irakut, Turqisë, Sirisë dhe Iranit, kanë shprehur gjithashtu rezerva për çdo kryengritje në Iran.

Citrinowicz tha se mbështetja e një kryengritjeje mund t’i kthehet kundër SHBA-së dhe Izraelit duke nxitur nacionalizmin.

Izraeli ka mbajtur lidhje diskrete ushtarake, të inteligjencës dhe të biznesit me grupe të ndryshme kurde që nga vitet 1960, duke i parë ato si një mbrojtje kundër kundërshtarëve të përbashkët.

Dy burimet kurde thanë se fraksionet ishin në koordinim më të ngushtë me SHBA-në sesa me Izraelin, por çdo ofensivë ndërkufitare do të kërkonte mbështetje ajrore nga të dyja palët.

Një nga këto burime tha se ata ende nuk kishin marrë armë, por do të kërkonin sisteme të mbrojtjes ajrore, dronë, armë të vogla dhe mbështetje me artileri.

Grupet kurde kanë një histori të gjatë bashkëpunimi me SHBA-në, por incidentet e fundit kanë tensionuar marrëdhëniet.

Një nga burimet kurde iraniane tha se udhëheqësit kurdë kishin shqetësime se mund të “tradhtoheshin” si grupet kurde në Sirinë veriore, të cilët ishin detyruar të hiqnin dorë nga territori pasi kishin shërbyer prej kohësh si partneri kryesor i SHBA-së në zonë.

Burimi tha se udhëheqësit kurdë iranianë kishin kërkuar garanci nga SHBA-të, pa thënë se cilat ishin ato.

Të dy burimet kurde iraniane thanë se qëllimi i fraksioneve do të ishte krijimi i një rajoni gjysmë-autonom në një Iran federal, i ngjashëm me modelin në Irak./ Reuters.