A mund ta ndryshojmë vërtet personalitetin tonë

Nga James M. Kerr – Psychology Today/

"Unë kështu jam", tha ajo.

Dhe unë e pyeta me mirësjellje: "Po përshkruan personalitetin tënd, apo po justifikon sjelljen tënde?"

Kështu nisën disa nga seancat më sfiduese, por edhe më ndriçuese, të këshillimit që kam zhvilluar ndonjëherë.

Kjo pyetje krijoi menjëherë një moment vetëdijësimi për klienten time (për arsye privatësie, le ta quajmë "Marti").

Sigurisht, pasuan reagime mbrojtëse dhe shmangie, ndërsa ajo përballej me dialogun e brendshëm që lind kur tronditet ndjenja jonë e identitetit. Gjithmonë duhet kohë për të përpunuar zbulimet e reja që bëjmë për temperamentin tonë. Në fund të fundit, këto zbulime na çojnë edhe te pyetje mbi karakterin tonë.

Para se të ndaj rezultatet e punës sime me Martin, le të ndalemi pak te kjo pikë, sepse është shumë e rëndësishme.

Ndryshimet e personalitetit janë shumë të vështira

Mund ta mendojmë personalitetin si cilësimet tona të paraprogramuara. Niveli ynë i energjisë, mënyra si reagojmë emocionalisht dhe mënyra si përpunojmë informacionin formohen kryesisht herët në jetë. Ne zakonisht nuk e rindërtojmë sistemin tonë nervor në mes të karrierës.

Si pasojë, ndryshimi i personalitetit është ndonjëherë pothuajse i pamundur. Megjithatë, kjo nuk na jep të drejtën të sillemi keq me njerëzit përreth nesh.

Pjesa më e madhe e punës sime me Martin u përqendrua te ndihma për ta kuptuar se prirjet natyrore nuk përcaktojnë karakterin. Për shembull, të qenit i paduruar nuk të jep të drejtë të jesh mosrespektues; të reagosh emocionalisht nuk justifikon shpërthimet kur gjërat nuk shkojnë sipas dëshirës.

Mosrespekti dhe paqëndrueshmëria emocionale janë tipare karakteri, jo tipare të pandryshueshme të personalitetit, dhe karakteri mund të përmirësohet përmes praktikës dhe angazhimit për ndryshim.

Ndryshimet e karakterit janë më të lehta për t'u arritur

Marti duhej të pranonte se kur shpërthente, nënçmonte vartësit ose fajësonte të tjerët, kjo nuk ndodhte sepse "kështu jam unë", por sepse nuk kishte mësuar dhe praktikuar mjaftueshëm reagime më të mira ndaj situatave të vështira.

Kur ajo kuptoi se nuk ishte viktimë e personalitetit të saj, puna jonë u përqendrua në mësimin e sjelljeve të reja për menaxhimin e stresit në punë.

Puna jonë u fokusua në:

Zhvillimin e aftësive më të mira për rregullimin emocional
Praktikimin e skenarëve të reagimit
Ndërtimin e strukturave të përgjegjshmërisë

Ashtu si shumë procese të tjera në trupin tonë, edhe karakteri ndryshon përmes përsëritjes.

Çelësat e transformimit të Martit

Një nga gjërat e para që i mësova Martit ishte "rregulli i 90 sekondave". I sugjerova ta përdorte sa herë ndiente dëshirën për të shpërthyer. Ajo duhej të vëzhgonte shenjat fizike të stresit në punë, si mbajtja e frymës apo shtrëngimi i nofullës, dhe më pas t'i jepte vetes një pushim 90-sekondësh ku nuk fliste, merrte tri herë frymë thellë dhe i kujtonte vetes se lidershipi ka të bëjë me ndihmën ndaj të tjerëve, jo me ndjenjën e pushtetit.

Kjo e ndihmoi Martin të riedukonte reagimet ndaj stresit.

Më pas u përqendruam te praktikimi i mënyrave të reja të reagimit. Marti kishte prirjen të bëhej mbrojtëse dhe të shpjegohej tepër sa herë që shefi i bënte një pyetje. Ne ushtruam përgjigje të reja. Në vend të reagimit mbrojtës, ajo mësoi të bënte pyetje si: "Si do të dukej rezultati ideal për ju, shef?"

Kjo e ndihmoi të kalonte nga nevoja për të qenë perfekte te gatishmëria për të mësuar. Nuk mund të jemi mbrojtës kur jemi në mënyrën e të mësuarit.

Seancat e fundit u përqendruan në ndërtimin e një strukture të fortë përgjegjshmërie. I kërkova Martit të bënte dy gjëra:

Të mbante një ditar
Të bënte një angazhim publik për ndryshim

Në ditar, i kërkova të zgjidhte një sjellje që donte ta ndryshonte dhe ta ndiqte çdo ditë. Ajo zgjodhi të punonte për të qenë më pak shpërfillëse ndaj kolegëve.

Kjo strategji funksionon sepse ne i kushtojmë rëndësi asaj që masim. Duke ndjekur përparimin e saj, Marti u bë më e vetëdijshme për momentet kur sillej në mënyrë shpërfillëse dhe fitoi mundësinë të ndryshonte këto ndërveprime. Me kalimin e kohës, praktika e ndihmoi ta zvogëlonte këtë sjellje.

Gjithashtu, i kërkova të bënte një angazhim publik për ndryshimin.

Në mbledhjen e radhës së ekipit, Marti tha: "Po punoj që të MOS i ndërpres njerëzit kur flasin. Nëse më shihni duke e bërë këtë, ju lutem, më ndaloni menjëherë. Nuk do të ketë asnjë pasojë për ju, përveç faktit që mund të bëhem më e lehtë për t'u bashkëpunuar! Faleminderit paraprakisht që më ndihmoni të bëj disa ndryshime të nevojshme."

Ky sugjerim rezultoi shumë efektiv, sepse ndryshimi që Marti po përpiqej të bënte tashmë ishte lidhur me identitetin e saj, dhe kjo është një motivim shumë i fuqishëm.

Në fund, po ndaj këtë këshillë që zbulova gjatë punës me Martin: "Personaliteti përcakton pikën tonë të nisjes, ndërsa karakteri përcakton ndikimin që arrijmë kur zgjedhim të ndryshojmë. Punoni për të mësuar aftësi të reja që përmirësojnë karakterin tuaj."

Suksese!