Fëmija im thotë se një chatbot me IA është miku i tij - çfarë duhet të bëj?
Ndërsa inteligjenca artificiale po bëhet gjithnjë e më e ngulitur në jetën tonë të përditshme, një studim i ri në Mbretërinë e Bashkuar ka zbuluar se gati një e treta e fëmijëve që përdorin chatbot-e me inteligjencë artificiale, thanë se do ta përshkruanin teknologjinë si një nga miqtë e tyre.
Sondazhi për Vodafone, i cili analizoi përvojat e 2,000 fëmijëve të moshës 11 deri në 16 vjeç dhe prindërve të tyre, zbuloi se 31% e atyre që kanë përdorur një chatbot me inteligjencë artificiale ranë dakord se do ta përshkruanin atë si një mik, me 24% që raportuan se i janë drejtuar atij për këshilla në situata të vështira.
Për më tepër, pothuajse një në pesë (17%) raportuan se të folurit me këtë teknologji ndihej më i sigurt sesa të fliste me një person.
IA është një burim i madh shqetësimi për shumë prindër, kështu që ne folëm me Katie Freeman-Tayler, drejtuese e politikave dhe kërkimeve në Internet Matters, e cila dha disa informacione rreth përfitimeve dhe rreziqeve të kësaj teknologjie, dhe ndau disa këshilla të dobishme se si ta përballoni këtë si prind.
Si i përdorin fëmijët e vegjël chatbot-et dhe cilat janë përfitimet?
“Kur folëm me fëmijë dhe të rinj si pjesë e hulumtimit tonë “Unë, Vetja ime dhe IA” vitin e kaluar, zbuluam se fëmijët që angazhoheshin rregullisht me chatbot-et e IA-së i përdornin ato për një sërë arsyesh, të tilla si për detyrat e shkollës, këshillat dhe madje edhe për shoqëri”, thotë Freeman-Tayler.
“Anët pozitive që pamë, ose që na u shpjeguan nga fëmijët/të rinjtë, kishin të bënin kryesisht me të nxënit. Për shembull, chatbot-et i mundësuan ata të praktikonin një gjuhë që askush tjetër në shtëpi nuk e fliste, të mësonin me ritmin e tyre dhe të punonin me koncepte që nuk i kuptonin duke i futur informacionet në gjuhë dhe shembuj që ishin më të lehtë për t’u përvetësuar prej tyre.
“Ata raportuan gjithashtu se chatbot-et ishin të dobishëm në ofrimin e udhëzimeve hap pas hapi për tema më pak të ndjeshme”.
Cilat janë disa rreziqe të mundshme nga fëmijët që përdorin chatbot-e me inteligjencë artificiale?
“Ne nuk i dimë domosdoshmërisht ndikimet afatgjata të chatbot-eve të inteligjencës artificiale tek fëmijët ose të rriturit, por përdorimi i rregullt i chatbot-eve mund të ndikojë potencialisht në aftësitë e të menduarit kritik të të rinjve, duke pasur parasysh që fëmijët janë ende duke mësuar dhe duke u zhvilluar”, vëren Freeman-Tayler.
Ekzistojnë gjithashtu shqetësime rreth mënyrës se si përdoren chatbot-et për shoqëri.
“Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm nëse fëmijët po krijojnë një lidhje emocionale me një chatbot, për shembull, nëse po ndajnë informacione personale me të apo nëse mbështeten tek ai për këshilla më serioze, në vend që t’i drejtohen një të rrituri të besuar”, thekson Freeman-Tayler.
“Raporti ynë zbuloi se fëmijët e cenueshëm, të cilët mund të mos kenë marrëdhënie të forta jashtë linje ose një të rritur të besuar në jetën e tyre, kishin shumë më tepër gjasa të mbështeteshin te chatbot-et për miqësi dhe kishin më shumë gjasa të thoshin se të folurit me një chatbot, ishte si të flisje me një person të vërtetë.”
Përveç kësaj, ekzistojnë edhe shqetësime të vlefshme në lidhje me saktësinë dhe besueshmërinë e kësaj teknologjie.
“Ne gjetëm shembuj të chatbot-eve që nuk pajtoheshin me veten dhe jepnin këshilla të pasakta, të cilat për fëmijët, të cilët mund të mos kenë zhvilluar aftësi të të menduarit kritik, mund të jenë mjaft të rrezikshme”, thotë Freeman-Tayler.
Për më tepër, shumë chatbot-e me inteligjencë artificiale nuk janë ndërtuar për fëmijë, por kjo nuk i ndalon fëmijët t'i përdorin ato.
“Kjo mund të nënkuptojë që fëmijët mund të ekspozohen ndaj përmbajtjes së papërshtatshme për moshën ose përmbajtjes së dëmshme”, vëren Freeman-Tayler.
Bota e inteligjencës artificiale është ende relativisht e re dhe konfuze për të gjithë dhe mund të jetë një temë shumë e frikshme për shumë prindër, kështu që ja disa këshilla se si të lundroni në përdorimin e chatbot-it të inteligjencës artificiale dhe në bisedat me fëmijët e vegjël…
Bëni pyetje
“Prindërit janë burimi kryesor i informacionit për fëmijët në lidhje me sigurinë në internet dhe shpesh janë ata tek të cilët ata drejtohen kur diçka shkon keq, prandaj është e rëndësishme të bisedoni me ta dhe t'u bëni pyetje në lidhje me jetën e tyre në internet”, këshillon Freeman-Tayler.
Eksploroni inteligjencën artificiale së bashku
Eksplorimi i mbikëqyrur mund të jetë i dobishëm për fëmijët e vegjël, kështu që Internet Matters rekomandon përdorimin e mjeteve të inteligjencës artificiale së bashku në mënyrë që të mund të modeloni sjellje të sigurt, t'u përgjigjeni pyetjeve dhe të vendosni pritshmëritë herët.
Shpjegoni si funksionon
“Është e rëndësishme të siguroheni që fëmija juaj e kupton se nuk po flet me një person të vërtetë, duke i shpjeguar mekanikën që qëndron pas këtyre makinave”, thotë Freeman-Tayler.
"E dimë që prindërit shpesh e kanë të vështirë ta përballojnë vetë këtë, kështu që faqe internetmatters.org si e jona mund të jenë të dobishme pasi kemi shumë burime falas, këshilla dhe mënyra për të filluar biseda, mbi të cilat prindërit mund të mbështeten."
Ndërtoni të menduarit kritik të hershëm
Internet Matters gjithashtu rekomandon të bëni pyetje të thjeshta si: “A ka kuptim kjo?” ose “Si mund ta verifikojmë këtë?” për të ndihmuar fëmijën tuaj të ndërtojë aftësi të të menduarit kritik.
Jepini përparësi sigurisë së të dhënave dhe privatësisë
Chatbot-et e inteligjencës artificiale mund të mbledhin informacione personale, kështu që Internet Matters këshillon prindërit të rregullojnë cilësimet e privatësisë së aplikacionit aty ku është e mundur dhe t'u mësojnë fëmijëve të tyre, se çfarë janë të dhënat personale dhe t'u kujtojnë atyre të mos ndajnë detaje private.
Vendosni kufij të qartë
Internet Matters gjithashtu rekomandon përcaktimin e qartë të rregullave se ku dhe kur fëmijët e vegjël mund të përdorin mjetet e inteligjencës artificiale, dhe si lejohen t'i përdorin ato, për të ndihmuar në sigurimin që mjetet të përdoren në mënyra të shëndetshme dhe të përshtatshme për moshën./ DPA News.