Po flini? - Së shpejti IA mund t’i mbajë njerëzit zgjuar teksa udhëtojnë me makina robotike

Uluni në sediljen e shoferit të një automjeti robot dhe teorikisht mund t’i hiqni duart nga timoni dhe madje edhe sytë nga rruga përpara - por duhet të jeni gati në çdo kohë për të marrë shpejt përsëri kontrollin nëse alarmoheni.

Problemi është se njerëzit kanë tendencë të përgjumen, kur rrinë ulur për periudha më të gjata kohore.

Mënyra më e mirë për ta trajtuar këtë është fokusi i një studimi të ri në Gjermani, ku shkencëtarët po përdorin inteligjencën artificiale për të zgjuar në mënyrë efikase shoferët e përgjumur, përpara se të flenë plotësisht.

Aktualisht, shumica e makinave robotike në rrugë janë të Nivelit 3 (automatizim i kushtëzuar), që do të thotë se makina merr përsipër frenimin, përshpejtimin dhe drejtimin. Personi në sediljen e shoferit mund të shikojë një telefon inteligjent, por duhet të qëndrojë zgjuar dhe të jetë gati të marrë përsipër kontrollin në çdo moment.

Shembuj përfshijnë Mercedes-Benz Drive Pilot në modelet luksoze S-Class dhe EQS, i cili i lejon makinës të marrë ligjërisht përsipër drejtimin deri në 95 km/orë në një autostradë gjermane në kushte të caktuara.

Kur aktivizohet Drive Pilot, shoferit i lejohet ligjërisht të shijojë aktivitete të tjera, siç është shikimi i një filmi.

Faza tjetër është Niveli 4 (Automatizim i Lartë). Këtu makina është plotësisht autonome brenda zonave ose kushteve specifike. Nuk kërkohet ndërveprim njerëzor, megjithëse një timon dhe pedale janë ende të pranishëm për mbivendosje manuale. Shembuj përfshijnë robotët Waymo dhe Cruise në Shtetet e Bashkuara.

Mercedes thotë se në Nivelin 3 makina do të frenojë deri në ndalesë, nëse shoferi nuk arrin të rimarrë kontrollin edhe pas një nxitjeje gjithnjë e më urgjente.

Megjithatë, një zile e thjeshtë ose një zhurmë e mprehtë mund të injorohet njësoj si një orë me zile në dhomën e gjumit - ose të çojë në një reagim të habitshëm dhe potencialisht të rrezikshëm. Si në Nivelin 3 ashtu edhe në atë 4, gjithçka ka të bëjë me kapërcimin e përgjumjes ose asaj që ekspertët e quajnë "inerci gjumi", e cila mund të zgjasë deri në dy minuta.

Çelësi për t'i bërë të dy nivelet më të sigurta në të ardhmen, është njoftimi i shoferit në kohën e duhur. Këtu studiuesit në Gjermani kanë testuar me sukses një prototip.

Zhvilluesit besojnë se inteligjenca artificiale do të jetë në gjendje të bëjë shumë më tepër sesa thjesht të zbulojë qepallat e mbyllura, por edhe të identifikojë nuancat që sugjerojnë se gjumi është i afërt, siç janë ndryshimet në qëndrim dhe lëvizjet minimale, të gjitha të kapura nga kamerat e brendshme dhe të analizuara në kohë reale.

Projekti kërkimor Salsa ("Sisteme të Mençura, Adaptuese dhe të Mësueshme për të Gjithë") mbështetet nga një konsorcium prodhuesish, furnizuesish dhe shkencëtarësh të automobilave, i drejtuar ndër të tjera nga Universiteti i Shtutgartit dhe Instituti Fraunhofer për Optronikë, Teknologji Sistemesh dhe Shfrytëzimin e Imazheve (IOSB).

Ekipi ka zhvilluar atë që ata e quajnë një "zgjim të butë", duke identifikuar një kombinim të dridhjeve në sedilje dhe elementëve të synuar të zërit, si mënyra optimale për ta rikthyer shoferin në realitetin aktual.

Sensorët, si ata që janë instaluar tashmë në automjetet e prodhimit, gjurmojnë qëndrimin e shoferit, ndërsa shkencëtarët monitorojnë njëkohësisht aktivitetin e trurit duke përdorur elektroencefalografinë (EEG).

Në këtë proces, elektrodat në lëkurën e kokës matin aktivitetin elektrik të trurit. Të dhënat e marra shërbejnë si referencë, për të mësuar inteligjencën artificiale të vlerësojë gjendjen aktuale të një personi sa më saktë që të jetë e mundur.

Në këtë mënyrë, sistemi mund të "mësojë" nëse një person thjesht po rigjenerohet apo është zhytur tashmë në gjumë të thellë. Kjo është thelbësore, pasi kërkesat për të marrë përsipër detyrën e drejtimit ndryshojnë ndjeshëm në varësi të gjendjes personale të vigjilencës./ DPA News.