Një Rusi agresive dhe një SHBA e paparashikueshme, sa i sigurt mendojnë evropianët se është vendi i tyre?

Në një botë gjithnjë e më të paqëndrueshme, qytetarët në të gjithë BE-në kanë mendime të ndryshme për sa i përket asaj se sa besojnë se Brukseli duhet të shpenzojë për mbrojtjen dhe sigurinë e vet.

Me marrëdhëniet transatlantike në nivelin më të ulët historik, Evropa po kërkon me dëshpërim të rimarrë, të forcojë dhe të marrë përsipër aftësitë e veta mbrojtëse.

Megjithatë, pavarësisht përpjekjeve të fundit në të gjithë kontinentin për të rritur sigurinë, shumica e evropianëve duket se dyshojnë në aftësitë e qeverive të tyre për t'i mbrojtur ata, sipas të dhënave të fundit nga Eurobarometri.

Konkretisht, thuhet se më shumë se dy të tretat e evropianëve besojnë se vendi i tyre është nën kërcënim: Franca (79%), Holanda (77%) dhe Danimarka (76%), regjistruan numrin më të lartë të të anketuarve që mendojnë kështu, ndërsa Sllovenia (50%), Kroacia (52%) dhe Republika Çeke (52%) regjistruan numrin më të ulët.

Në të njëjtën kohë, qytetarët e BE-së bëjnë një dallim të qartë midis kërcënimeve ndaj vendit të tyre dhe atyre ndaj vetes, pasi shumica (51%) nuk pajtohen që siguria e tyre personale është në rrezik.

E nxitur nga lufta e Rusisë në Ukrainë, BE-ja është përpjekur të ndërmarrë hapa të përshpejtuar vitet e fundit për të forcuar aftësitë e saj mbrojtëse, duke u përqendruar në prokurimin e përbashkët dhe zgjerimin industrial.

Midis këtyre masave janë plani i saj ReArm Europe, i cili u hartua për të rritur shpenzimet e mbrojtjes, dhe instrumenti i kredisë së Veprimit për Sigurinë për Evropën (SAFE), i cili u lejon shteteve anëtare të marrin hua para për të financuar prokurimin e përbashkët dhe për të forcuar industrinë e mbrojtjes së Evropës.

Nismat duket se janë pritur mirë nga publiku, me shumë që shprehin besim në aftësinë e Brukselit për të forcuar mbrojtjen: sipas Eurobarometrit, shumica e evropianëve i besojnë BE-së për të forcuar sigurinë dhe mbrojtjen (52%), veçanërisht në vende të tilla si Luksemburgu (76%), Portugalia (74%), Qiproja (73%) dhe Lituania (71%).

Të anketuarit më të rinj të BE-së, të moshës 15 deri në 24 vjeç, i besojnë BE-së në sigurinë dhe mbrojtjen më shumë sesa grupmoshat e tjera, veçanërisht ata të moshës 55 vjeç e lart.

Megjithatë, një numër i konsiderueshëm evropianësh janë të pakënaqur, me shumën që Brukseli po investon në kapacitetet e tij ushtarake.

Sipas studimit, pothuajse një e treta e qytetarëve besojnë se BE-ja nuk investon mjaftueshëm në mbrojtje dhe siguri, ndërsa 14% mendojnë se investon shumë.

Kërkesa për rritje të investimeve në BE rritet me moshën: 27% e të anketuarve të moshës 15 deri në 24 vjeç thonë se duan më shumë, duke u rritur në 35% të atyre të moshës 55 vjeç e lart.

Hapësira: e ardhmja e mbrojtjes dhe sigurisë?

Evropianët kanë tendencë të mos marrin në konsideratë vetëm aftësitë tokësore të kontinentit - shumë prej tyre po shikojnë drejt yjeve.

Rreth 53% e të anketuarve i thanë Eurobarometrit se siguria dhe mbrojtja duhet të jenë përparësi për programet e politikës hapësinore të BE-së, të ndjekura nga fusha të tjera si mjedisi dhe ndryshimet klimatike, si dhe industria evropiane në rritje.

Ndër iniciativat e fundit hapësinore të BE-së është IRIS² — një konstelacion i sigurt dhe shumë-orbital i lidhjes për të forcuar rezistencën kibernetike dhe komunikimin strategjik me shpejtësi të lartë midis qeverive dhe qytetarëve të BE-së, duke zvogëluar varësinë nga ofruesit e huaj.

Ai pritet të vihet në funksionim të plotë midis viteve 2027 dhe 2030, disa vjet pasi u lançua Strategjia Hapësinore e BE-së për Sigurinë dhe Mbrojtjen për të mbrojtur asetet hapësinore të bllokut nga kërcënime të tilla si sulmet anti-satelitore./ Euronews.