Kostoja e rindërtimit të Ukrainës vlerësohet në rreth 500 miliardë euro

Rindërtimi i ekonomisë ukrainase do të kushtojë afërsisht 588 miliardë dollarë (rreth 497 miliardë euro) gjatë dekadës së ardhshme, njoftuan sot Banka Botërore, Kombet e Bashkuara, Komisioni Evropian dhe qeveria ukrainase.

Ky vlerësim, i publikuar në prag të përvjetorit të katërt të fillimit të pushtimit rus, tregon një rritje prej 12 përqind të kostove krahasuar me të dhënat e publikuara një vit më parë, raportoi agjencia britanike Reuters  në faqen e saj të internetit.

Kjo është kryesisht për shkak të një rritjeje prej 21 përqind të kostos së rindërtimit të infrastrukturës energjetike të Ukrainës, e cila pësoi më shumë dëme ose shkatërrime sesa vitin e kaluar.

Megjithatë, studimi nuk përfshin të dhëna mbi dëmet e shkaktuara nga sulmet intensive ruse ndaj objekteve energjetike ukrainase në janar dhe shkurt, të cilat lanë dhjetëra mijëra njerëz pa ngrohje, energji elektrike apo ujë në të gjithë vendin.

Vlerësimi, i pesti që nga fillimi i luftës në vitin 2022, e vlerësoi dëmin e drejtpërdrejtë në Ukrainë në 195 miliardë dollarë, një rritje prej gati 11 përqind krahasuar me vlerësimin e mëparshëm.

Sektorët e strehimit, transportit dhe energjisë janë më të goditurit, sipas organizatave që përpiluan studimin.

"Dëmi është i madh dhe situata vazhdon të përkeqësohet", thuhet në raport, duke shtuar se dëmi ishte i përqendruar në zonat e vijës së frontit, si dhe në Kiev, kryeqytetin.

Lufta, e cila së shpejti do të hyjë në vitin e saj të pestë, ka shkaktuar krizën më të madhe të refugjatëve në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore, me më shumë se gjashtë milionë ukrainas që jetojnë si refugjatë jashtë vendit.

Më shumë se 4.6 milionë ukrainas janë gjithashtu të zhvendosur brenda vendit.

Konflikti ka ndikuar rëndë në ekonominë e Ukrainës, me produktin e brendshëm bruto (PBB) të vendit që tani është 21 për qind më i ulët në terma realë sesa në vitin 2021, para pushtimit rus.

Nëse lufta vazhdon këtë vit, rritja e PBB-së së Ukrainës pritet të kufizohet në rreth dy përqind. Raporti thekson se mund të rritet pak në katër përqind në vitin 2027 dhe 4.5 përqind në vitin 2028 nëse vendoset një armëpushim deri në fund të këtij viti.

“Katër vjet pas fillimit të pushtimit të madh rus, kostoja totale e rindërtimit dhe restaurimit të Ukrainës vlerësohet tani në rreth 588 miliardë dollarë gjatë dekadës së ardhshme”, konfirmoi kryeministrja ukrainase Yulia Sviridenko.

"Pavarësisht sulmeve ruse ndaj infrastrukturës energjetike dhe shtëpive në të gjithë Ukrainën këtë dimër, njerëzit tanë po tregojnë qëndrueshmëri dhe sipërmarrësit tanë po vazhdojnë të punojnë. Ne ende po arrijmë të rikuperohemi shpejt dhe të vazhdojmë zhvillimin tonë", shtoi ajo.

Dëmi më i rëndësishëm u regjistrua në sektorin e strehimit, ku 14 përqind e stokut total të strehimit u dëmtua ose u shkatërrua. Kjo përfaqëson një kosto prej afërsisht 61 miliardë dollarësh, sipas tekstit.

Hekurudhat dhe sektorë të tjerë të transportit u prekën gjithashtu, me dëme prej 40.3 miliardë dollarësh, thuhet në raport.

Sektori i energjisë, i cili ishte cak i sulmeve ruse vitin e kaluar, pësoi dëme prej rreth 25 miliardë dollarësh. Për shkak të intensifikimit të sulmeve ruse ndaj kësaj infrastrukture, disa qytetarë u përballën me ndërprerje të energjisë elektrike deri në 18 orë në ditë gjatë dimrit jashtëzakonisht të ashpër.

Raporti vlerëson humbjet socio-ekonomike në 667 miliardë dollarë, një rritje prej 13 përqind krahasuar me vitin e kaluar. Kjo pasqyron një përçarje të konsiderueshme dhe afatgjatë të aktivitetit ekonomik, shërbimeve publike dhe punësimit.

Qeveria ukrainase ka ndërmarrë tashmë hapa për rindërtimin e vendit këtë vit, duke përfshirë ndarjen e rreth 15.25 miliardë dollarëve për programe të ndryshme.

Që nga shkurti i vitit 2022, Ukraina dhe partnerët e saj kanë shpenzuar tashmë 20.3 miliardë dollarë për riparime emergjente në sektorë të ndryshëm, përfshirë strehimin.

Raporti thekson se Ukraina mund të mbulojë afërsisht 40 përqind të nevojave të saj në rritje për rindërtim përmes sektorit privat nëse zbaton reforma të synuara për të tërhequr investime kapitale në sektorë produktivë si bujqësia, industria dhe turizmi.

Sipas OKB-së, Ukraina tani ka 2.4 milionë fëmijë më pak se para luftës.