Kuptimi i kryqit me hi në të mërkurën e përhime

A keni menduar pse një herë në vit disa të krishterë vendosin një kryq të vogël me hi në ballë? Ata po festojnë të mërkurën e përhime, që për shumë besimtarë shënon edhe fillimin e Kreshmeve, një periudhë 40-ditore pendese dhe reflektimi para Pashkëve. Ja çfarë duhet të dini për këtë ditë që shënohet me kryqe hiri dhe mbajtje Kreshmeje.

Kur është e mërkura e përhime?

E mërkura e përhimebie gjithmonë të mërkurën, gjashtë javë e gjysmë para Pashkëve, ditë që të krishterët në mbarë botën besojnë se është dita e ringjalljes së Jezu Krishtit. (Të dielat nuk llogariten në 40 ditët e Kreshmeve.) Në vitin 2026, e mërkura e përhimeështë me 18 shkurt.

Kishat lindore dhe perëndimore përdorin data të ndryshme për fillimin e Kreshmeve. Në Perëndim, e mërkura e përhimeshënon fillimin e kësaj periudhe. Në Kishën Ortodokse Lindore, Kreshmet fillojnë të hënën, shtatë javë para Pashkëve, dhe e mërkura e përhime nuk festohet.

Çfarë është e mërkura e përhime?

Origjina e Kreshmeve daton në vitin 325 pas Krishtit, kur kjo periudhë përdorej kryesisht si përgatitje për pagëzimet. Kohëzgjatja prej 40 ditësh lidhet me agjërimin 40-ditor të Jezu Krishtit në shkretëtirë, pas pagëzimit dhe para fillimit të misionit të tij. Të krishterët e shohin këtë si një provë shpirtërore dhe si përballje me tundimet.

Sot, kjo periudhë përdoret për pendesë dhe reflektim. Kryqi me hi që vendoset në ballë simbolizon vdekshmërinë e njeriut dhe pendesën për mëkatet. Ai vendoset nga prifti gjatë meshës së mëngjesit, shpesh me fjalët: "Kujto se je pluhur dhe në pluhur do të kthehesh." Shumë besimtarë e mbajnë kryqin në ballë gjatë gjithë ditës.

Hiri përgatitet nga djegia e degëve të palmës të përdorura një vit më parë në të Dielën e Larit, që përkujton hyrjen e Jezu Krishtit në Jerusalem, një javë para kryqëzimit dhe ringjalljes së tij. Sipas besimit, njerëzit e pritën duke tundur degë lari.

Agjërimi dhe vendimet për Kreshmë

E mërkura e përhime vendos tonin për Kreshmet, që konsiderohen një kohë për përmirësim personal. Fillimisht, të krishterët që mbanin Kreshmë hanin vetëm një vakt në ditë dhe nuk lejohej të hanin mish apo peshk gjatë gjithë periudhës. Kjo traditë u zbut nga Kisha Katolike Romane rreth kohës së Luftës së Dytë Botërore.

Sot, disa vazhdojnë të mbajnë agjërim më të rreptë, sidomos të premteve gjatë Kreshmeve, ndërsa të tjerë zgjedhin të heqin dorë nga gjëra të caktuara, si alkooli apo rrjetet sociale. / National Geographic – Syri.net