Kriza e simpatisë naziste që po përçan arkitektët e Trump 2.0

Nuk është aspak e tepruar të thuhet se Nick Fuentes, influencuesi amerikan i ekstremit të djathtë, 27 vjeç, është supremacist i bardhë, mizogjen dhe simpatizant i nazizmit.

Ai ka thënë se ligjet segregacioniste të Jim Crow-t në Jugun e SHBA-së ishin "më të mira për ta, më të mira për ne. Më të mira në përgjithësi". Në transmetimin e tij të përnatshëm live, Fuentes ka deklaruar se "çdo grua dhe vajzë duhet të dërgohet në gulagë".

Moderatori i emisionit live America First krenohet duke u thënë njerëzve se mendon se Adolf Hitleri ishte "i paparë".

Kur Tucker Carlson, komentatori politik i djathtë dhe ish-prezantues i Fox News, e ftoi Fuentesin në podcastin e tij për një intervistë në fund të tetorit, kjo shkaktoi tronditje në të gjithë të djathtën amerikane.

Intervista ndezi një betejë për të përcaktuar ku duhet të vihet vija e pranueshmërisë brenda Partisë Republikane dhe askund lufta nuk është më e ashpër sesa te Heritage Foundation.

Think tank-u është në mes të një vetëshkatërrimi të ngadaltë pasi presidenti i tij, Kevin Roberts, mbështeti intervistën me Fuentesin.

Heritage Foundation është një nga think tank-et konservatore më të njohura në vend dhe arkitekti i planit politik të Donald Trump, Project 2025.

Lista e dëshirave prej 900 faqesh u konsiderua aq ekstreme saqë edhe vetë Trump u distancua prej saj gjatë fushatës zgjedhore.

Megjithatë, shumë nga propozimet e saj, që përfshinin një goditje të fortë ndaj emigracionit, shkurtimin e ndjeshëm të administratës federale dhe tërheqjen e Amerikës nga marrëveshja e Parisit për klimën, janë miratuar më pas nga presidenti amerikan.

Pasi ndihmoi me sukses në hartimin e rrugës për Trump 2.0, Heritage Foundation tani po humbet staf, anëtarë bordi dhe donatorë, pasi Roberts mbrojti Carlson-in për ftesën e bërë ndaj Fuentes.

"Vija e kuqe për mua ishte antisemitizmi dhe misogjinia. Marka është helmuar," thotë Andrew Hale, i cili u largua nga posti i tij si analist i lartë i politikave tregtare në Heritage Foundation në janar.

Në transmetimin live të Carlson-it, Fuentesi shprehu admirim për Josip Stalinin dhe kritikoi "hebraizmin e organizuar".

Carlson tha se republikanë të lartë, përfshirë ish-presidentin George W Bush, ishin "zionistë të krishterë" që i kishte "zënë ky virus i trurit".

Republikanë të lartë, përfshirë senatorët Ted Cruz dhe Mitch McConnell, i kritikuan si Carlson-in ashtu edhe Fuentesin pas transmetimit.

"Me sa di unë, 'konservatorët nuk kanë asnjë detyrim' të mbrojnë antisemitët dhe justifikuesit e autokratëve që e urrejnë Amerikën," shkroi McConnell në X.

Roberts bëri të kundërtën: ai publikoi një video duke njoftuar se Carlson "do të jetë gjithmonë një mik i ngushtë i Heritage Foundation", duke kritikuar atë që e quajti një "koalicion helmues" që po sulmonte Carlson-in dhe "po mbillte përçarje".

Ryan Neuhaus, shefi i stafit të Robertsit, i cili kishte shkruar skenarin e videos, dha dorëheqjen pas reagimeve të forta.

Kreu i Heritage Foundation publikoi një mesazh tjetër duke dënuar "ideologjinë e egër antisemite", por sërish nuk e kritikoi Carlson-in dhe videoja e tij e parë vazhdon të jetë online.

Think tank-u ra në kaos.

Që nga videoja fillestare e Robertsit, gjashtë nga 14 anëtarët e bordit të besuarve që ishin në detyrë në tetor, Robert P George, Shane McCullar, Abby Spencer Moffat, Darryle Owens, Price Harding dhe John Coleman, janë larguar tashmë, shumë prej tyre me deklarata dorëheqjeje shpërthyese.

"Kur një institucion heziton të përballet me ide të dëmshme dhe lejon gabime në gjykim, ai humbet autoritetin moral nga i cili varet ndikimi i tij," i tha Moffat New York Times.

Dorëheqja e Moffat-it ishte sidomos problematike, pasi ajo është gjithashtu drejtoreshë ekzekutive e Diana Davis Spencer Foundation, organizata që qëndron pas një prej donacioneve më të mëdha në historinë e Heritage Foundation, një angazhim për të dhuruar 5 milionë dollarë në vit nga 2023 deri në 2027.

The Telegraph ka parë korrespondencë të veçantë nga donatorë të Heritage Foundation që njoftojnë se po ndalojnë financimin dhe përmendin Roberts si arsyen. Mësohet se organizata ka humbur dhjetëra milionë dollarë mbështetje.

Financat e think tank-ut ishin tashmë të brishta. Pavarësisht se mori 106 milionë dollarë donacione në vitin 2024, humbja operative u rrit me 23 për qind nga viti në vit, duke arritur në 8.3 milionë dollarë.

Po humbet edhe fuqi punëtore. Newsmax ka raportuar se 60 punonjës janë larguar dhe mbi 100 vullnetarë kanë shkëputur lidhjet. Heritage thotë se kjo shifër është e ekzagjeruar dhe se vetëm 37 punonjës janë larguar, ndërsa janë bërë edhe 21 punësime të reja për të kompensuar humbjet (në vitin 2024, Heritage punësonte 557 persona).

Dorëheqje të rëndësishme përfshijnë Stephen Moore, një ekonomist që ishte këshilltar i lartë i fushatës zgjedhore të Trump-it në vitin 2016 dhe një nga arkitektët kryesorë të ligjit për uljen e taksave dhe vendet e punës të vitit 2017.

Gjithashtu, e gjithë "task-forca kombëtare për të luftuar antisemitizmin" e fondacionit ka shkëputur lidhjet, pasi kërkoi që Roberts të fshinte videon e tij fillestare dhe të kërkonte falje.

"Nën drejtimin tuaj, Heritage Foundation ka vendosur një politikë që ndihmon normalizimin e paragjykimit dhe fanatizmit, jo vetëm në rastin e Tucker Carlson-it, por edhe brenda vetë institucionit," tha Colleen Sheehan, e cila më parë ishte studiuese vizitore në Qendrën Simon për Studime Amerikane të think tank-ut.

Një tjetër pikë e nxehtë për Robertsin ishte vendimi i tij në dhjetor për të punësuar Scott Yenor-in si drejtor të Qendrës Simon.

Yenor është një studiues i politikave familjare që i ka përshkruar gratë me punë profesionale si "të droguara, ndërhyrëse dhe grindavece" dhe ka argumentuar se punëdhënësit duhet të lejohen të diskriminojnë gratë në vendin e punës.

Më shumë se 20 punonjës, përfshirë John Malcolm, Richard Stern dhe Kevin Dayaratna, të cilët drejtonin respektivisht ekipet ligjore, ekonomike dhe të të dhënave, janë transferuar te Advancing American Freedom (AAF), grupi i politikave i themeluar nga Mike Pence, ish-zëvendëspresidenti i Trump-it.

"Heritage u ndal në mënyrë të rrufeshme pas videos suaj famëkeqe," shkroi Josh Blackman, ish-redaktor i lartë i Heritage Guide to the Constitution, në letrën e dorëheqjes drejtuar Robertsit në dhjetor.

"Këta njerëz nuk duhet të ngrihen në piedestal. Kjo ka pasoja zinxhir, ku të rinjtë e shohin këtë dhe thonë: 'OK, kjo është e paparë, ky është konservatorizmi'," i tha Blackman The Telegraph.

Eksodi do të vazhdojë, thotë ai: "Mendoj se shumë njerëz ende po kërkojnë të largohen, por po luajnë strategjinë e tyre të daljes."

Hale thotë se një bojkot jozyrtar ndaj think tank-ut po bën që disa punë të ngecin. Shoqatat tregtare kanë ndërprerë bashkëpunimin me Heritage Foundation. Ftesat për dalje në media u zhdukën.

"Kjo po ndikonte në aftësinë time për të bërë punën," thotë Hale. "Familja e kongresistit të ndjerë Tom Lantos më pyeti: 'Si mund të punosh për ata?'

"Shumë prej nesh u detyruan të bëjnë një kërkim të thellë shpirtëror. Unë kisha lirinë të zgjidhja dhe zgjodha të largohesha.

"Kur u largova, po fillonte të dukej si një qytet fantazmë."

Roberts, i cili u emërua në krye të Heritage Foundation në vitin 2021 dhe paga vjetore e të cilit është rreth 1 milion dollarë, ka qenë edhe më parë në qendër të polemikave. Në vitin 2024, ai shkaktoi stuhi mediatike kur shpalli fillimin e një "revolucioni të dytë amerikan", për të cilin tha se do të ishte pa gjak "nëse e majta e lejon".

"Mendoj se Kevini po përpiqet të rikalibrojë konservatorizmin për këtë epokë të re. Por dështimi i tij është se përqafon njerëz që nuk janë partnerë të besueshëm dhe që do të përjashtojnë shumë më tepër sesa vlen përfshirja e tyre," thotë Blackman.

"Çështja më e madhe është se vetë qendra e konservatorizmit është në lëvizje. Do të ketë kampe konkurruese për të përcaktuar se çfarë është konservatorizmi në vitin 2028, kur Trump të largohet nga detyra. Mendoj se është një çështje plotësisht e hapur."

Një zëdhënës i Heritage Foundation tha: "Ne jemi krenarë që shumë nga ish-kolegët tanë vazhdojnë t'i shërbejnë lëvizjes konservatore në Capitol Hill dhe në administratë pas largimit nga Heritage, një rrugë e zakonshme karriere për stafin e një organizate të këtij niveli.

"Ne e mirëpresim vëmendjen ndaj vrullit të Heritage teksa hyjmë në vitin 2026. Puna jonë mbështetet nga një bazë e gjerë dhe e përkushtuar donatorësh, e cila vazhdon të forcojë misionin tonë duke tejkaluar të gjitha objektivat.

"Nën udhëheqjen e dr Kevin Robertsit, Heritage është shndërruar në një institucion më të fortë dhe të fokusuar te misioni, i përqendruar për ta bërë Amerikën një vend më të mirë për të jetuar, për të punuar dhe për të krijuar një familje."