Jeta e fshehtë e objekteve të vjetra

Zakonisht, çdo objekt që ka ekzistuar më gjatë se ne na jep një ndjenjë ngrohtësie. Për shembull, karriget prej druri të gërvishtura, enët prej qeramike me një çarje të vogël apo fotografitë bardhezi që janë përthyer në skaje, të gjitha mbartin një pasuri të fshehtë.

Ato duket sikur lëshojnë një dridhje të lehtë me historitë që kanë mbajtur brenda. Objektet që i kanë rezistuar kohës janë më shumë se sende. Ato janë shoqërues. Na kujtojnë se jemi pjesë e një kohe më të gjatë, që ka nisur para nesh dhe do të vazhdojë edhe pas nesh.

Sigurisht, nostalgjia luan rol në këtë. Studiues si Holbrook dhe Schindler (2003) kanë treguar se kujtimet e lidhura me gjëra të njohura na prekin fort. Prandaj një lodër fëmijërie mund të na zgjojë emocione edhe pas shumë dekadash, ose pse një gramafon duket më "me shpirt" sesa një aplikacion muzike. Gjërat e vjetra janë si copa të vogla të së kaluarës që mund t'i prekim. Janë rrugë të shkurtra drejt kujtimeve.

Vazhdimësia, identiteti dhe ngushëllimi i papërsosmërisë

Përveç kujtimeve, nostalgjia lidhet edhe me ruajtjen e identitetit tonë. Goulding (1999) thotë se ndërsa koha kalon shpejt, sidomos të moshuarit kthehen te nostalgjia për të mbajtur të fortë ndjenjën e vetes. Një mobilie e trashëguar brez pas brezi apo një send familjar i ruajtur me kujdes mund të japë ndjesinë e qëndrueshmërisë, si një spirancë.

Edhe në mbarë botën shihet se shumë njerëz po rikthehen te kujtimet e së kaluarës, prandaj moda vintage është rikthyer. Sipas Brembeck dhe Sörum (2017), nostalgjia ndikon edhe në tregje të tëra. Njerëzit nuk duan vetëm sende që duken të vjetra, por duan ndjesinë e autenticitetit. Në një botë të re, me produkte të prodhuara masivisht dhe që duken gjithmonë si të reja, objektet e përdorura dhe me shenja kohe duken më të vërteta. Papërsosmëritë kanë rëndësi sepse tregojnë histori. Një gërvishtje në komodinë apo një cep libri i konsumuar tregojnë se janë përdorur dhe janë dashur. Sot shumë produkte janë bërë të duken gjithmonë të reja, por objektet e vjetra na japin një tjetër mesazh: të jesh i vjetër nuk do të thotë të jesh i prishur. Ndonjëherë do të thotë të kesh karakter.

Sendet vintage na lejojnë të "udhëtojmë" në kohë që nuk i kemi jetuar vetë. Sipas Sarial-Abi dhe të tjerëve (2017), këto objekte na lidhin me periudha historike dhe na ndihmojnë t'i japim kuptim jetës sonë. Kur vesh një rrobë nga vitet 1970 ose ndez një llambë të prodhuar dekada më parë, ndien diçka të veçantë. Ndoshta nuk ke jetuar në atë kohë, por përmes atij objekti ndan një kujtim nostalgjik me një brez tjetër.

Objektet e vjetra si kujtesë shoqërore

Dashuria për sendet e trashëguara është diçka e përbashkët dhe ato kanë më shumë kuptim sesa forma e tyre. Për shembull, një jorgan i gjyshes mban brenda dashurinë e saj në çdo fije, si edhe kujtimin e përkushtimit me të cilin e ka punuar. Po ashtu, ora e babait vazhdon të tregojë kohën edhe pasi ai nuk jeton më. Këto sende jo vetëm që na kujtojnë pronarët e tyre, por mbajnë gjallë lidhjen emocionale mes njerëzve. Ato na kujtojnë edhe lidhjet që kemi me shumë të tjerë.

Sot shoqëria duket se shkon drejt kënaqësisë së menjëhershme, shpejtësisë dhe lehtësisë. Prandaj të zgjedhësh diçka që nuk është e re duket pothuajse si një akt kundërshtimi. Është e kundërta e kulturës së "të shpejtës". Të punosh me diçka të vjetër të mëson të ecësh më ngadalë, sepse kërkon kohë dhe kujdes. Kur rregullon këmbën e një karrigeje të vjetër ose lustron metalin e një objekti antik, nuk po bën vetëm mirëmbajtje; po merr pjesë në një traditë të vjetër që shumë të tjerë e kanë përjetuar para teje.

Ndoshta arsyeja më e madhe pse i duam objektet e vjetra është sepse ato pasqyrojnë jetën tonë. Ato zbuten, përkulen, mbledhin shenja, tregojnë histori dhe ndryshojnë me kohën. Objektet e reja shkëlqejnë me premtime, por të vjetrat na tregojnë vlerën e përvojës, që fitohet vetëm me kalimin e kohës dhe me prekje.

Kur vlerësojmë një send të vjetër, mësojmë të vlerësojmë vetë kohën. Jeta përbëhet nga shtresa të vogla përvojash, të ndërtuara nga të gjithë ata që kanë jetuar para nesh, derisa të vijë radha jonë. Përmes objekteve të vjetra, ne mbajmë në duar, qoftë edhe për një çast, gjithë këto përvoja. / PsychologyToday – Syri.net