Presioni sekret i Rubios me Kubën e Raul Castros

Sekretari i Shtetit Marco Rubio ka zhvilluar bisedime sekrete me nipin dhe kujdestarin e diktatorit de facto të plakur të Kubës, Raul Castro, ndërsa SHBA-të ushtrojnë presion të paparë mbi regjimin e Havanës, thanë tre burime për Axios.

Bisedimet midis Rubios dhe Raul Guillermo Rodriguez Castro po anashkalojnë kanalet zyrtare të qeverisë kubane. Ato tregojnë se administrata Trump e sheh revolucionarin 94-vjeçar si vendimmarrësin e vërtetë të ishullit komunist.

“Unë nuk do t’i quaja këto ‘negociata’, aq sa ‘diskutime’ për të ardhmen”, tha një zyrtar i lartë i administratës Trump.

Rubio dhe ekipi i tij e shohin nipin 41-vjeçar dhe rrethin e tij si përfaqësues të kubanezëve të rinj, me mendje biznesi, për të cilët komunizmi revolucionar ka dështuar - dhe që shohin vlerë në afrimin me SHBA-në.

"Qëndrimi ynë - qëndrimi i qeverisë amerikane - është se regjimi duhet të largohet", tha zyrtari i lartë. "Por se si duket saktësisht kjo varet nga [Presidenti Trump] dhe ai ende nuk ka vendosur. Rubio është ende në bisedime me nipin."

I quajtur "Raulito", Castro i ri njihet në qarqet politike me nofkën "El Cangrejo" ("Gaforrja") sepse ka një gisht të deformuar.

Pas 67 vitesh sanksionesh amerikane dhe keqmenaxhimi nga Kuba, qeveria totalitare duket më afër se kurrë rënies, ndërsa ishulli është në prag të një krize humanitare.

Rrjeti elektrik po dështon. Spitalet po kufizojnë operacionet. Ushqimi dhe karburanti po pakësohen gjithnjë e më shumë. Turizmi po thahet. Mbeturinat e pambledhura po grumbullohen në disa cepa rrugësh.

Problemet u përshkallëzuan pasi Trump urdhëroi më 3 janar, kapjen dhe ekstradimin e udhëheqësit socialist të Venezuelës, Nicolas Maduro, i cili në thelb furnizonte naftë falas me Kubë.

Më 29 janar, Trump kërcënoi me sanksione furnizuesin tjetër të madh të naftës së ishullit, Meksikën.

Suksesi dhe superioriteti teknik i ushtrisë amerikane në operacionin Maduro tronditën udhëheqjen e Kubës, pasi forcat amerikane nuk pësuan humbje dhe vranë të paktën 32 zyrtarë të inteligjencës dhe ushtrisë kubaneze që supozohej se ruanin Maduron, thonë zyrtarët amerikanë.

Por vendimi i SHBA-së për të mbajtur në pushtet partnerët qeverisës të Maduros - veçanërisht zëvendëspresidenten e tij Delcy Rodriguez, e cila tani është presidente në detyrë - u sinjalizoi njerëzve të brendshëm kubanë se Trump dhe Rubio janë të gatshëm të bëjnë marrëveshje me rivalët.

Përpara se Maduro të kapej, Rubio dhe zyrtarë të tjerë të administratës Trump dhe këshilltarë të tjerë ishin në kontakt me elitat venezueliane, ashtu siç po bëjnë tani me Kubën, thanë burimet për Axios.

"Ata po kërkojnë Delcy-n e ardhshëm në Kubë", tha një burim i njohur me bisedimet.

Këshilltarët e Trump kanë folur me kubanezë të tjerë me ndikim përveç Castro-s së ri, por ai është parë si figura më e rëndësishme në ishull për t'u kultivuar.

"Ai është drita e syrit të gjyshit të tij", shërbeu si truproja e diktatorit dhe gjithashtu ka aleatë që drejtojnë konglomeratin gjigant ushtarako-biznesor të njohur si GAESA, tha një burim që i përshkroi bisedat Rubio-Castro si "çuditërisht" miqësore.

"Nuk ka debate politike për të kaluarën. Bëhet fjalë për të ardhmen", tha burimi, duke vënë në dukje trashëgiminë e tyre të përbashkët kubaneze dhe thekset, që janë gjuha e përbashkët e Miamit dhe qyteteve përreth.

"Raulito mund të jetë direkt nga Hialeah," tha burimi. "Kjo mund të jetë një bisedë midis djemve të zakonshëm në rrugët e Miamit."

Ashtu si në Venezuelë, thonë analistët, ata presin që Trump mund të lërë disa zyrtarë në pushtet në Kubë dhe të mos kërkojë një ndryshim të plotë të regjimit, për shkak të kujtimeve të de-Baathifikimit katastrofik pas pushtimit të Irakut në vitin 2003.

Disa anëtarë të familjes Castro, përfshirë Raul Castron, mund të mos detyrohen të shkojnë në mërgim sipas një marrëveshjeje me Trumpin, gjë që do të zemëronte mërgimtarët kubanë në Miami.

Rubio nuk ka folur me udhëheqësin zyrtar të Kubës, Presidentin Miguel Díaz-Canel Bermúdez, apo zyrtarë të tjerë të lartë.

Ata perceptohen nga SHBA-të si "aparaçikë" të partisë komuniste të paaftë për të parashikuar dhe negociuar ndryshimin në Kubë, tha një burim tjetër i njohur me mënyrën e të menduarit të ekipit Trump.

E pyetur në lidhje me diskutimet midis Kastros së ri dhe Rubios, qeveria e Kubës i dërgoi Axios një deklaratë të lëshuar një gazetari meksikan, duke kundërshtuar bisedimet e përfolura midis SHBA-së dhe një anëtari tjetër të familjes Castro, Alejandro Castro Espín, një zyrtar i lartë i inteligjencës.

"Nuk ka dialog të nivelit të lartë midis qeverisë së Shteteve të Bashkuara dhe Kubës. Nuk ka as dialog në një nivel të ndërmjetëm. Ka pasur shkëmbime mesazhesh", thuhet në deklaratë.

"Ajo që ekziston janë bisedat e zakonshme që kanë ndodhur gjatë një periudhe të gjatë kohore - ose edhe më pak se kaq. Deri një vit më parë, ne kishim dialogje të rregullta në nivel zyrtarësh të lartë me Departamentin e Shtetit. Sot, kjo nuk ekziston më."

Departamenti i Shtetit nuk e kundërshtoi faktin që Rubio ka folur me Raulito Castron, por një zëdhënës nuk pranoi të diskutonte çështjen ose të komentonte.

Shndërrimi i Kubës në një aleat më të madh të SHBA-së do të jetë një detyrë shumë më e vështirë sesa Venezuela, e cila ka një opozitë politike të paprekur dhe një ekonomi më të lulëzuar në krahasim me aparatin shtetëror të komandës dhe kontrollit të varfër të Kubës.

Armiqësia e ndërsjellë midis mbështetësve të vijës së ashpër në Havana dhe Miami është thellësisht e rrënjosur në të dyja anët e Ngushticës së Floridës.

Javën e kaluar, republikanët kubano-amerikanë në Kongres i kërkuan Trumpit të ngrejë padi kundër Raul Castros, për rrëzimin në vitin 1996 të një aeroplani që transportonte anëtarë të një grupi ndihme me bazë në SHBA që ndihmonte mahitarët kubanë. Administrata Trump nuk është përgjigjur.

Rubio ka thënë pak publikisht rreth diskutimeve të tij, por në një seancë dëgjimore në Senat muajin e kaluar ai theksoi se ligji amerikan synon ndryshimin e regjimit nëse Kuba nuk liron të burgosurit politikë, nuk lejon shtypin e lirë dhe nuk mban zgjedhje.

Trump nuk ka vendosur ende për një rrjedhë veprimesh me Kubën.

Si pjesë e procesit të tij të vendimmarrjes, i shfaqur në Venezuelë, Trump u ngarkon këshilltarëve të besuar si Rubio, që t’i paraqesin atij opsione.

Trump po i kushton më shumë vëmendje zgjidhjes së luftërave në Iran dhe Ukrainë sesa trajtimit të Kubës, ku Rubio ende po përgatit mundësi të ndryshme, tha një burim./ Axios.

“Kuba është aktualisht një komb i dështuar dhe ata nuk kanë as karburant për avionët që të ngrihen në ajër”, u tha Trump gazetarëve të hënën në mbrëmje në Air Force One.

"Po flasim me Kubën tani... dhe ata duhet patjetër të arrijnë një marrëveshje."/ Axios.