Plani mbrojtës i Kanadasë synon të zvogëlojë 'varësinë' nga SHBA-të

Kryeministri Mark Carney thotë se strategjia e re e mbrojtjes e Otavës “Blini produkte kanadeze”, synon të zvogëlojë varësinë e Kanadasë nga Shtetet e Bashkuara, ndërkohë që rrit prodhimin vendas pas viteve të mungesës së investimeve në ushtri.

“Ka shumë pika të forta në këtë partneritet që kemi me Shtetet e Bashkuara, por është një varësi”, tha Carney të martën, ndërsa njoftoi Strategjinë Industriale të Mbrojtjes së qeverisë së tij — e cila u publikua gjatë fundjavës — që synon të shtojë 125,000 vende të reja pune në sektor në dekadën e ardhshme.

Strategjia e shumëpritur angazhohet për thellimin e partneriteteve me Evropën dhe aleatët kryesorë të Indo-Paqësorit, në përgjigje të qëndrimit agresiv të sigurisë dhe tregtisë të Presidentit Donald Trump. Carney u kujdes që të mos e dobësonte partneritetin e gjatë ushtarak të Kanadasë me SHBA-në, përfshirë paktin dypalësh të mbrojtjes kontinentale, NORAD, të cilin ai e quajti një partneritet "themelor".

Por Carney tha se Kanadaja duhet të zgjerojë bazën e saj të brendshme industriale të mbrojtjes, "në mënyrë që të mos jemi kurrë peng të vendimeve të të tjerëve, kur bëhet fjalë për sigurinë tonë". Strategjia vëren se gjysma e produkteve dhe shërbimeve të Kanadasë që lidhen me mbrojtjen eksportohen, me një shumicë (69 përqind) që shkon në Shtetet e Bashkuara dhe partnerët e tjerë të Kanadasë në programin ‘Five Eyes’, Mbretërinë e Bashkuar, Australinë dhe Zelandën e Re.

“Ne jemi zotuar të dyfishojmë — shpenzimet tona të mbrojtjes deri në fund të kësaj dekade, dhe kjo arrin në 80 miliardë dollarë kanadezë shtesë gjatë pesë viteve të ardhshme”, tha Carney. “Si pjesë e angazhimeve tona ndaj NATO-s, ne do të investojmë 45 miliardë dollarë kanadezë shtesë në vit në qëndrueshmërinë e brendshme, duke sjellë përfitime si në siguri ashtu edhe në ekonomi.”

Carney është zotuar se Kanadaja do të përmbushë angazhimin e saj për shpenzimet e mbrojtjes në NATO për herë të parë, duke arritur në 2 përqind të PBB-së këtë vit dhe 5 përqind deri në vitin 2035. Carney pranoi se - siç e kanë akuzuar udhëheqësit amerikanë në të dyja anët e frontit politik - Kanadaja ka qenë një vend i prapambetur në shpenzimet e mbrojtjes.

“E vërteta është se, gjatë dekadave të fundit, Kanadaja nuk ka shpenzuar mjaftueshëm për mbrojtjen tonë, dhe as nuk ka investuar mjaftueshëm në industritë tona të mbrojtjes. Ne jemi mbështetur shumë te gjeografia jonë dhe të tjerët për të na mbrojtur. Kjo ka krijuar dobësi që nuk mund t’i përballojmë më”, tha Carney, i shoqëruar nga ministrat kryesorë të kabinetit në një kompani hapësinore me seli në Montreal.

Dokumenti i strategjisë i atribuohet Ministrit të Mbrojtjes David McGuinty, Ministres së Industrisë Mélanie Joly dhe Stephen Fuhr, sekretarit të shtetit për prokurimin e mbrojtjes.

“Blini produkte kanadeze” do të jetë “Ylli Polar udhërrëfyes” i ri për blerjet në mbrojtje, thotë plani.

Qeveria planifikon që deri në verë, të zgjedhë “kampionët e mbrojtjes” — një listë të partnerëve kryesorë strategjikë.

Dokumenti liston 10 “aftësi sovrane” për Forcat Kanadeze — nga platformat hapësinore, inteligjenca artificiale dhe informatika kuantike, tek sensorët dhe inteligjenca tokësore, detare dhe hapësinore, prodhimi i raketave, bombave dhe armëve, prodhimi i specializuar i automjeteve dhe anijeve tokësore, si dhe dronëve, duke përfshirë avionë dhe anije pa ekuipazh që mund të operojnë mbi dhe nën ujë.

Strategjia përshkruan objektiva ambicioze gjatë dekadës së ardhshme: rritjen e pjesës së blerjeve të mbrojtjes të dhëna firmave kanadeze në 70 përqind dhe rritjen e eksporteve të mbrojtjes së Kanadasë me 50 përqind; rritjen e investimeve qeveritare në kërkimin dhe zhvillimin e lidhur me mbrojtjen me 85 përqind; dhe rritjen e të ardhurave të industrisë kanadeze të mbrojtjes me më shumë se 240 përqind, duke përfshirë rritjen e të ardhurave të bizneseve të vogla dhe të mesme me më shumë se 5.1 miliardë dollarë kanadezë në vit.

Qeveria thotë se arritja e objektivave deri në vitin 2035 do të rezultojë, në "më shumë se gjysmë trilioni dollarë investime të përgjithshme në Kanada".

Carney duhej ta publikonte strategjinë javën e kaluar, por e shtyu njoftimin pas një të shtëne masive në British Columbia. Në përgjigje të tragjedisë së brendshme, ai anuloi gjithashtu një udhëtim në Forumin e Sigurisë së Mynihut, ku do të mbante një fjalim që do të vinte pas fjalimit vendimtar të muajit të kaluar në Davos në Forumin Ekonomik Botëror.

Të martën në Montreal, Carney dukej se e kishte shlyer fjalimin që nuk e mbajti në Mynih, duke thënë në frëngjisht se “supozimet e ndryshme që kanë përcaktuar politikat kanadeze në aspektin e mbrojtjes dhe punëve të jashtme - këto supozime janë përmbysur plotësisht”.

Strategjia e cilësoi veten si një mjet thelbësor në mbrojtjen e sovranitetit kanadez, duke vënë në dukje se është "veçanërisht e rëndësishme" në Arktikun kanadez, një pikë që Carney e theksoi përsëri të martën.

“Natyra e luftës po ndryshon për shkak të përhapjes së dronëve dhe sistemeve autonome të armëve”, tha kryeministri. “Kjo strategji ka të bëjë me mbrojtjen e sovranitetit të Kanadasë në kuptimin e tij të plotë.”/ Politico.