SHBA-të duan që Kina t’i bashkohet marrëveshjes së re bërthamore

Shtetet e Bashkuara bënë thirrje të premten për një marrëveshje të re për kontrollin e armëve, pasi traktati që vendoste kufijtë e sipërm për armët bërthamore strategjike të Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara skadoi të enjten.

Rusia kishte sugjeruar që të dyja palët të zgjasnin vullnetarisht kushtet e marrëveshjes për një vit tjetër për të lejuar kohë për diskutime mbi një traktat pasardhës. Megjithatë, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha në një postim në rrjetet sociale të enjten se duhet të jetë në fuqi një traktat i ri.

Nënsekretari i Shtetit i SHBA-së për Kontrollin e Armëve dhe Sigurinë Ndërkombëtare, Thomas DiNano, tha në një Konferencë mbi Çarmatimin në Gjenevë se zgjatja e START-it të Ri – i cili vendos kufizime për dy fuqitë më të mëdha bërthamore – nuk do të përfitonte as SHBA-në dhe as botën, pasi ishte problematik dhe nuk përfshinte Kinën.

“Kërcënime të shumëfishta”

“Sot, Shtetet e Bashkuara përballen me kërcënime nga fuqi të shumta bërthamore. Shkurt, një traktat dypalësh me vetëm një fuqi bërthamore është thjesht i papërshtatshëm në vitin 2026 dhe më tej”, tha DiNano.

Më parë, DiNano u tha gazetarëve se Trump e ka bërë të qartë se dëshiron një  traktat të ri për kontrollin e armëve bërthamore.

Trump, i cili foli me Presidentin Kinez Xi Jinping të mërkurën, po kërkon që Kina të bashkohet me një marrëveshje për reduktimin e armëve bërthamore.

Ambasadori i Kinës për çarmatimin, Shen Jian, tha të premten se vendi i tij nuk do të marrë pjesë në negociata të reja me Moskën dhe Uashingtonin. Pekini më parë ka theksuar se ka shumë më pak koka bërthamore sesa Rusia dhe Shtetet e Bashkuara – rreth 600, krahasuar me rreth 4,000.

DiNano përmendi gjithashtu, duke iu drejtuar delegatëve, se SHBA-të e dinë që Kina ka kryer teste bërthamore , të cilat u përpoq t’i fshihte.

“Vlerësohet se Kina do të ketë mbi 1,000 koka bërthamore deri në vitin 2030”, tha DiNano, duke shtuar se Rusia mbështet forcimin e arsenalit bërthamor të Kinës.

Ambasadori rus për çështjet e çarmatimit në Gjenevë, Gennady Gatilov, u tha anëtarëve se ishte për të ardhur keq që SHBA-të nuk kishin ecur përpara me përpjekjet për të zgjatur START-in e Ri, duke shtuar, megjithatë, se Moska mbeti e hapur për diskutime.

“Nëse ka bisedime serioze rreth negociatave shumëpalëshe mbi kontrollin ose reduktimin e armëve bërthamore, atëherë Rusia, në parim, do të merrte pjesë në një proces të tillë, me kusht që të përfshihen edhe Britania dhe Franca”, theksoi ai.