Bisedimet e paqes në Abu Dhabi përfundojnë, SHBA -Rusi përshëndetin përparimin

Ukraina dhe Rusia përfunduan të enjten në Abu Dhabi një raund të dytë bisedimesh të ndërmjetësuara nga SHBA-të, që synonin t'i jepnin fund konfliktit më të madh në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore, me të dyja palët që kryen një shkëmbim të madh të të burgosurve dhe ranë dakord të rifillojnë negociatat së shpejti.

I dërguari special i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, Steve Witkoff, tha se delegacionet nga SHBA-ja, Ukraina dhe Rusia kishin rënë dakord për një shkëmbim prej 314 të burgosurish lufte, i cili u zhvillua të enjten në kufirin ukrainas. 

“Ndërsa mbetet punë e rëndësishme për t’u bërë, hapa të tillë tregojnë se angazhimi i qëndrueshëm diplomatik po jep rezultate të prekshme, dhe po çon përpara përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë”, tha Witkoff në një postim në X, duke i përshkruar bisedimet e paqes si “të detajuara dhe produktive”. 

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy tha se palët kishin rënë dakord për një takim tjetër në të ardhmen e afërt. 

“Biseda është duke vazhduar. Sigurisht që nuk është e lehtë, por Ukraina ka qenë dhe do të jetë sa më konstruktive të jetë e mundur”, tha Zelenskyy në një konferencë të përbashkët për shtyp në Kiev të enjten me kryeministrin polak Donald Tusk. 

Zelenskyy tha se bisedimet mbuluan të gjitha pikat kryesore të dallimit midis dy palëve dhe se ekipi ukrainas do t'ia dorëzonte raportin personalisht për shkak të ndjeshmërisë së çështjeve. 

Rusia kërkon përparim 

Zelenskyy tha se ishte i etur që bisedimet të çonin në fund të luftës gati katërvjeçare, por përsëriti këmbënguljen e tij se Ukraina duhet të marrë garanci të forta sigurie, përfshirë nga Uashingtoni, për të siguruar që Rusia nuk do të sulmojë përsëri. 

Të enjten, i dërguari i Rusisë, Kirill Dmitriev, tha se kishte përparim dhe një lëvizje pozitive. Ai tha gjithashtu se po punohej për të rivendosur marrëdhëniet e Rusisë me Shtetet e Bashkuara, përfshirë edhe në kuadrin e një grupi pune SHBA-Rusi për ekonominë. 

Rusia dhe Ukraina kanë shkëmbyer nga 157 të burgosur lufte secila, tha Ministria ruse e Mbrojtjes. Tre civilë nga rajoni i Kurskut u kthyen gjithashtu në Rusi. 

Një video e publikuar nga presidenca e Ukrainës tregonte dhjetëra të burgosur lufte ukrainas – shumë prej të cilëve të mbështjellë me flamurin kombëtar – duke zbritur nga autobusët në dëborë, disa duke përqafuar njëri-tjetrin dhe të tjerë duke qarë ndërsa flisnin me të afërmit në telefonat celularë. 

Shkëmbimi i të burgosurve vjen pas një pauze të gjatë: i mëparshmi ndodhi në tetor 2025. Shkëmbimet e të burgosurve të luftës ishin hapat e vetëm konkretë drejt paqes që dolën nga raundet e mëparshme të bisedimeve midis Ukrainës dhe Rusisë që u zhvilluan vitin e kaluar në Turqi. 

Zelenskyy tha se i kishte udhëzuar ekipin e tij negociator, që të diskutonte shkëmbime të mëtejshme. 

 Qindra mijëra ushtarë nga të dyja palët janë vrarë, plagosur ose janë zhdukur gjatë gati katër viteve të luftës. 

Zelenskyy tha këtë javë se rreth 55,000 ushtarë ukrainas ishin vrarë në fushën e betejës, por nuk dha detaje mbi numrin e ushtarakëve ukrainas të plagosur ose të zhdukur. 

Një organizatë me seli në Uashington, Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, tha se Rusia kishte pësuar gati 1.2 milion viktima gjatë luftës. Moska e hodhi poshtë raportin si të pabesueshëm. 

Presioni nga administrata Trump 

Pavarësisht presionit nga administrata Trump mbi Kievin dhe Moskën për të gjetur një kompromis, të dyja palët deri më tani nuk kanë arritur të bien dakord për një armëpushim dhe luftimet vazhdojnë të ashpra përgjatë vijës së frontit prej rreth 1,200 kilometrash (750 milje). 

Trupat ruse nisën sulme të mëdha ajrore në Ukrainë gjatë natës së të martës, përpara bisedimeve, dhe pasuan me sulme më të vogla me dronë të mërkurën dhe të enjten. 

Zelenskyy, i cili ka kërkuar vazhdimisht raketa mbrojtëse ajrore për të mbrojtur qiellin e Ukrainës, tha të enjten se Kievi ishte gati të shkëmbente dronët e tij, në të cilët është bërë një lider global, me raketa mbrojtëse ajrore nga aleatët ose me avionët luftarakë MiG-29 të epokës sovjetike të Polonisë. 

Ndërkohë, Shtabi i Përgjithshëm i Ukrainës tha në një deklaratë se forcat e saj kishin kryer një seri sulmesh “të suksesshme” në një vend lançimi raketash balistike me rreze të mesme veprimi nga Rusia muajin e kaluar. 

Fati i rajonit lindor të Donetskut, ku po zhvillohen betejat më të ashpra, mbetet një nga çështjet më të ndërlikuara në bisedime. 

Moska dëshiron që Kievi të tërheqë trupat e tij nga i gjithë rajoni, përfshirë një linjë qytetesh të fortifikuara rëndë, të konsideruara si një nga mbrojtjet më të forta të Ukrainës. 

Ukraina ka thënë se konflikti duhet të ngrijë përgjatë vijave aktuale të frontit dhe kundërshton çdo tërheqje të njëanshme të forcave të saj. Kievi thotë se dëshiron kontrollin e centralit bërthamor Zaporizhzhia, më i madhi në Evropë, i cili ndodhet në territorin e kontrolluar nga Rusia.  

Kreu i korporatës shtetërore bërthamore Rosatom tha të enjten se Moska ishte gati për bashkëpunim ndërkombëtar mbi uzinën Zaporizhzhia, përfshirë edhe me Shtetet e Bashkuara, por objekti duhet të jetë rus. 

Rusia pushton rreth 20% të territorit kombëtar të Ukrainës, duke përfshirë Krimenë dhe pjesë të rajonit lindor të Donbasit të pushtuara para pushtimit të vitit 2022. Analistët thonë se Rusia ka fituar rreth 1.5% të territorit ukrainas që nga fillimi i vitit 2024./ TVP World.