‘Durana’, parku teknologjik fantazmë/ Hoxhaj: Një skemë për të shmangur taksat me bekimin e qeverisë

Një park teknologjik i menduar për startup-e dhe inovacion, i quajtur "Durana", i cili duhej të mblidhte kompanitë më të rëndësishme të fushës në Shqipëri, rezulton të jetë një projekt fantazmë. Ndërkohë që në terren nuk ekziston asgjë, skema e përfitimit ka funksionuar në mënyrë perfekte, duke përjashtuar nga taksat një grup kompanish të caktuara.

Gazetari Julian Hoxhaj, në një intervistë në edicionin e lajmeve në Syri TV me Edvin Parruca, u shpreh se nga një investigim i emisionit "Plug", pas këtij projekti fshihet një plan i mirëmenduar qeveritar për të kanalizuar fondet publike drejt kompanive private, pa asnjë kthim në arkën e shtetit. Skema funksionon në një cikël të mbyllur: kompanitë përfitojnë tendera nga buxheti i shtetit dhe më pas, përmes mekanizmave ligjorë si ai i parkut teknologjik, përjashtohen plotësisht nga pagesa e taksave. Kjo krijon një situatë ku paratë e qytetarëve dalin nga buxheti dhe nuk kthehen më kurrë, as në formën e taksave mbi fitimin apo detyrimeve të tjera. Kjo praktikë nuk është e re u shpreh Hoxhaj, duke thënë se e ka zanafillën që në vitin 2019, kur qeveria u ofroi lehtësira të konsiderueshme fiskale kompanive të Teknologjisë së Informacionit.

Julian Hoxhaj: Ajo që është, që në fakt nuk përbën më përshtypje në këtë vend, është që se si qeveria ka në plan apo ka planifikuar me detaj që çdo para që ua merr qytetarëve shqiptarë, që ua jep njerëzve që i ka pranë vetes, që në një farë mënyre i përdor sipas interesave të veta, këto para mos të kthehen më mbrapsht në asnjë lloj forme, qoftë edhe në formën e taksave. Pra që këto kompani që marrin tendera nga buxheti i shtetit, të kthejnë para mbrapsht në formën e taksave, siç bëjnë çdo kompani tjetër që punon në Republikën e Shqipërisë, që merr tendera nga shteti, por jo vetëm, edhe ato që ushtrojnë aktivitet privat pa u komplikuar me marrëdhënie financiare me shtetin, të kthejnë në formën e taksave që të depozitohen në arkën e shtetit dhe më pas të paguhen pagat, sigurimet apo detyrime që shteti ka, qoftë edhe të kthehen në investime, pra.

Qeveria ka menduar që për kompanitë IT, në fakt është një fillesë më e hershme, fillon në vitin 2019, kur qeveria dhe shteti shqiptar ka bërë një përjashtim, ashtu siç ka bërë me investitorët strategjikë, ku hotelet janë përjashtuar nga TVSH-ja duke u lënë një, një pagesë, po themi, të papërfillshme prej 5% në sektorin e turizmit, investitorëve strategjikë, të cilët gjithashtu kanë një seri lehtësirash, edhe kompanitë e IT-së në vitin 2019 kanë përfituar lehtësira që shkojnë me pagesën e taksave nga 15 deri në 5%. Pra u është zbritur pagesa e tatimfitimit dhe e një seri taksash të tjera. Por nuk është mjaftuar me kaq qeveria dhe ka krijuar, ka shpikur Duranën.

Durana si nocion duket shumë, shumë interesant, domethënë është joshës kur e mendon, një park teknologjik, duket si lugina e silikonit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku janë përqendruar të gjithë gjigantët e teknologjisë dhe që sot sundojnë botën në fushën e teknologjisë dhe inovacionit. Të njëjtën gjë, me të njëjtin synim, e ka propaganduar dhe kryeministri Edi Rama krijimin e Duranës. Durana zë fill diku nga viti 2023, kur qeveria fillon të miratojë aktet e para ligjore dhe nënligjore, fillon transferimi i pronës i marrë të ish-radiostacionit Televizionit Shqiptar në Xhafzotaj.