Unë jam prind, sa i shqetësuar duhet të jem për inteligjencën artificiale?
Menaxhimi i kohës së fëmijës suaj para ekranit dhe mbajtja e telefonit në tryezën e darkës pa përdorur telefon, mund të duket si më shumë se stres i mjaftueshëm që lidhet me botën digjitale.
Megjithatë, inteligjenca artificiale? Kjo sjell me vete të gjitha tmerret e reja të mundshme që shumë prindër, natyrisht, do të preferonin t'i injoronin. Por, nëse duam t'i mbrojmë fëmijët tanë dhe t'i ndihmojmë ata të lundrojnë në inteligjencën artificiale, duhet ta përballojmë atë, thonë ekspertët.
“Ekziston një frikë nga e panjohura sepse inteligjenca artificiale po lëviz shumë shpejt, potencialisht duke lëvizur më shpejt se vetë fëmijëria”, thotë Jake Moore, këshilltar global i sigurisë kibernetike në kompaninë e softuerëve ESET. “Kemi prindër që nuk e kuptojnë domosdoshmërisht inteligjencën artificiale, dhe pastaj kemi fëmijë që rriten me të.”
Kjo lë një boshllëk dhe prindërit mund të përfundojnë duke u “shtyrë gjithnjë e më shumë” larg teknologjisë së re. “Ne nuk duam një botë me prindër teknofobë”, thotë Moore. “Ne duam që prindërit të kuptojnë se çfarë po kalojnë fëmijët e tyre.”
“Prindërit duhet të jenë vigjilentë, por jo të alarmohen [nga IA]”, thotë Yasmin London, drejtuese e sigurisë dhe mirëqenies digjitale të fëmijëve në firmën e mbrojtjes digjitale Qoria. “Ata duhet të zhvillojnë njohuritë e tyre për IA-në, mbi atë ndaj të cilës mund të ekspozohen fëmijët e tyre.”
Katër shqetësime kryesore
Meqenëse rregullorja e inteligjencës artificiale është ende e dobët në shumë vende, prindërit duhet të kenë një ide për rreziqet që mund të përballen fëmijët e tyre…
1. Shoqëruesit e inteligjencës artificiale
Kompanitë e mëdha të teknologjisë dikur ishin të interesuara në 'ekonominë e vëmendjes', por tani po kalojnë në 'ekonominë e lidhjes', ku hyjnë në lojë shoqëruesit e inteligjencës artificiale. Faqet si Nomi po përdoren nga fëmijët për të "krijuar çdo avatar që duan dhe për ta përdorur atë avatar si mik", shpjegon London.
“Fëmijët që ndoshta janë të prekshëm, ndihen të vetmuar, kanë vështirësi me vetëvlerësimin ose marrëdhëniet në botën reale, mund të tërhiqen nga një chatbot i tillë, sepse ata vazhdimisht u përsërisin komente pozitive dhe i pasqyrojnë e i vërtetojnë ato”, vazhdon ajo. “Ndërsa kjo mund të duket mirë për ta në fillim, mund t’i izolojë fëmijët më tej dhe të shkaktojë shqetësime rreth aftësisë së tyre të të menduarit kritik dhe aftësive të tyre në marrëdhënie.”
2. Deepfakes
Prindërit mund të kenë dëgjuar për Grok, por fëmijët e kanë përdorur inteligjencën artificiale për ca kohë për të krijuar imazhe, "qoftë për argëtim apo për qëllime më keqdashëse, dhe ndonjëherë ato janë me natyrë seksuale, gjë që mund t'i çojë ata në një rrugë shumë problematike me ligjin", thotë London. "Ato nuk kanë gjithmonë për qëllim të dëmtojnë, por rezultati për një viktimë, nëse krijohet një deepfake e tyre në një pozicion të sikletshëm, diçka që ndoshta mund të jetë edhe shpifëse, kjo mund të jetë një problem vërtet i madh."
3. Standarde bukurie jorealiste
“IA padyshim që ndikon në mënyrë disproporcionale tek vajzat e reja”, vëren London. “Shumë prej tyre ndjekin llogari në Instagram që janë thjesht një avatar i IA-së, por duken aq hiperrealiste, sa vajzat prapë e krahasojnë veten me këto standarde bukurie joreale.” Kjo mund të “ndikojë në botëkuptimin e tyre, në mirëqenien e tyre”.
4. Dezinformim
Për djemtë, ekziston frika përreth tyre se mos “përfshihen në një manosferë, radikalizim dhe kulturë incel”. “IA sigurisht që mund të përdoret për të shkallëzuar dëmin në ato mënyra, si dhe për të ndarë informacione të rreme”, thotë London. “Nëse një i ri fillon të kërkojë atë përmbajtje vazhdimisht, si çdo IA tjetër, ai do të mësojë se çfarë i pëlqen dhe do të fillojë të ndajë çdo informacion që i futet, i cili mund të jetë ose jo shumë i saktë.”
Si t’i mbroni fëmijët tuaj
Gjëja e parë që duhet të bëni, thotë Moore, është: “Shkarkoni çdo aplikacion që përdorin fëmijët tuaj, pavarësisht nëse ju pëlqen apo jo. Filloni me gjëra si Snapchat.” Mund të duket sikur po përpiqeni në mënyrë të çuditshme të komunikoni me fëmijët, por “nëse përshtateni dhe komunikoni me fëmijët tuaj në aplikacionet që përdorin, ata në fakt do të kenë më shumë respekt për ju.”
Dhe pastaj, nëse kaloni nëpër cilësimet, mund të jeni në gjendje t'u ofroni atyre disa këshilla mbi privatësinë dhe sigurinë e tyre, të cilat, nëse e keni aplikacionin, janë shumë më të lehta për t'u folur sepse po flisni në gjuhën e tyre dhe po thoni gjërat e duhura.
Nga aty, mund të kaloni në fusha më të ndërlikuara si inteligjenca artificiale. “Le të mësojmë të gjithë së bashku, pavarësisht se çfarë brezi jeni”, thotë Moore.
London gjithashtu u rekomandon prindërve të zbatojnë 'modelin ABC'. “A qëndron për menaxhimin e aksesit. Pra, për fëmijët, nëse përdorin një inteligjencë artificiale, së pari, le të sigurohemi që është e përshtatshme për moshën, kështu që fëmijët e vegjël sigurisht që nuk duhet të përdorin chatbot-e, ChatGPT dhe aplikacione shoqëruese nëse mund ta shmangim”, vëren ajo. “B qëndron për kufij, dhe kjo është gjëja e vështirë për të gjithë prindërit, por ka të bëjë me zbatimin dhe qëndrimin në përputhje me rregullat rreth përdorimit të teknologjisë, qoftë ajo me inteligjencën artificiale, lojërat apo mesazhet.
«C është për komunikim», vazhdon ajo. «Të kesh të rritur të sigurt dhe të besuar me të cilët mund të flasësh është faktori mbrojtës numër një, kur bëhet fjalë për botën online».
Mundohu të jesh i hapur edhe ndaj inteligjencës artificiale. “Fëmijët tuaj ka të ngjarë të kenë punë që përfshijnë inteligjencën artificiale, kështu që duke e mësuar atë tani, kur ata kanë nevojë për ndihmën tënde, do të jesh në gjendje të kuptosh se cilat mund të jenë problemet e tyre ose si ta bësh jetën e tyre më efikase”, inkurajon Moore.
Dhe London paralajmëron kundër demonizimit të teknologjisë së re, pasi ndalimi i saj mund t’i largojë fëmijët tuaj nga ju, jo inteligjenca artificiale. “Ne e dimë që ne lulëzojmë si njerëz kur jemi aktivë, në natyrë, duke qeshur vërtet me miqtë tanë”, thotë ajo. “Gjithçka ka të bëjë me ekuilibrin.”/ DPA News.