Çfarë ndodhi që Trump u tërhoq në lidhje me Groenlandën?

Pikërisht kur konflikti midis SHBA-së dhe partnerëve të saj evropianë për Groenlandën dukej se po shkonte drejt kulmit me fjalimin agresiv të Donald Trump në Davos të mërkurën, kriza tashmë kishte mbaruar:

Presidenti amerikan njoftoi në mbrëmje se ishte arritur një marrëveshje kornizë me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe se kërcënimi i tij për tarifa ndëshkuese kundër tetë shteteve evropiane ishte hequr nga tavolina.

Trump nuk specifikoi se çfarë do të përmbante marrëveshja ose me kë ishte negociuar në të vërtetë. Ai deklaroi se do të ishte "afatgjatë" dhe "përgjithmonë". Thelbi i kërkesës së tij, blerja e të gjithë ishullit nga SHBA-të, papritmas nuk u përmend më. Media të ndryshme raportuan versione të ndryshme të ngjarjeve diplomatike të mbrëmjes së kaluar.

Duket e sigurt se marrëveshja e vitit 1951 për stacionimin e trupave amerikane në Groenlandë do të rinegociohet. Sistemi i mbrojtjes nga raketat "Kupola e Artë", që Trump dëshiron të ndërtojë në Arktik, ka të ngjarë të trajtohet posaçërisht në këto negociata. Ndërsa kjo do të përfaqësonte një zhvillim të mëtejshëm të pranisë ushtarake në Greonlandë, ajo mund të ishte arritur edhe pa dramën e javës së kaluar. Një angazhim nga evropianët për të rritur përfshirjen e tyre ushtarake në Veri, ishte gjithashtu tashmë në tryezë.

Lëndët e para dhe sovraniteti

Der Spiegel raporton se SHBA-së do t'i lejohet të ketë një rol në kontrollin e investimeve për Groenlandën në të ardhmen, me qëllim që të parandalojë Rusinë ose Kinën nga qasja në lëndët e para të ishullit. Kjo do të cenonte sovranitetin e Danimarkës dhe të drejtat e autonomisë së popullsisë së Groenlandës, duke ngritur pyetje më të ndjeshme. NATO dhe Rutte nuk janë të autorizuar t'i japin Uashingtonit të drejta të tilla.

“ New York Times” dhe “ Frankfurter Allgemeine Zeitung”, duke cituar burime të NATO-s, raportojnë gjithashtu mbi një plan për t’i dhënë SHBA-së sovranitet mbi tokën ku ndodhen bazat e saj ushtarake. Modeli për këtë do të ishte statusi i bazave ajrore britanike në Qipro. Kjo do të ishte shumë më pak sesa pretendimi i Trump për të gjithë Groenlandën, por ka të ngjarë të haste në rezistencë të konsiderueshme në Groenlandë dhe Danimarkë. Burime të tjera perëndimore e mohojnë një marrëveshje të tillë të mundshme.

Faktorët vendimtarë në ndryshimin e qëndrimit të Trumpit ishin me shumë gjasa fronti i bashkuar i shteteve evropiane, kërcënimi i BE-së për tarifa hakmarrëse dhe masa të tjera ekonomike, si dhe reagimi nervoz i tregjeve financiare ndaj luftës tregtare që po afronte. Shumë vëzhgues e shohin përsëri në veprim "parimin e tako-s":  Trumpi gjithmonë heziton , siç u tha pas tërheqjes së tij nga tarifat ndëshkuese pranverën e kaluar. Për aleatët e tij, ky është një ngushëllim i vogël duke pasur parasysh paparashikueshmërinë e Trumpit./ Der Standard.