Britania e Madhe miraton planet për mega-ambasadën kineze

Mbretëria e Bashkuar ka miratuar planet e Kinës për një ambasadë të re gjigante në Londrën qendrore, pavarësisht paralajmërimeve të kundërshtarëve se ajo mund të përdoret si bazë për spiunazh dhe të paraqesë rreziqe sigurie.

Një zëdhënës i qeverisë tha se agjencitë e inteligjencës kishin qenë të përfshira gjatë gjithë procesit dhe konsolidimi i ambienteve diplomatike të Kinës në një vend të vetëm, do të sillte "avantazhe të qarta sigurie".

Vendimi, i cili është shtyrë vazhdimisht, kishte paraqitur një sfidë për qeverinë, pasi ajo kërkon të balancojë dëshirën e saj për lidhje më të ngushta me Pekinin, me paralajmërimet për kërcënimin që paraqet Kina.

Kjo vjen ndërsa Sir Keir Starmer pritet të vizitojë Pekinin në fillim të këtij viti, duke u bërë kryeministri i parë i Mbretërisë së Bashkuar që e bën këtë që nga viti 2018.

Në një letër, departamenti i strehimit konfirmoi se Sekretari i Strehimit Steve Reed, i cili është përgjegjës për politikën e planifikimit, kishte dhënë leje që zhvillimi të vazhdonte, në varësi të kushteve të caktuara.

Vendndodhja në Royal Mint Court është afër Qytetit të Londrës dhe kabllove me fibra optike që mbajnë sasi të mëdha të dhënash shumë të ndjeshme, duke ngjallur shqetësime se ato mund të përdoren nga Kina për të infiltruar sistemin financiar të Mbretërisë së Bashkuar.

Megjithatë, në letrën e vendimit, departamenti tha se nuk kishte asnjë sugjerim se përdorimi i vendit si ambasadë do të ndërhynte në kabllograme.

Ai shtoi se asnjë organ përgjegjës për sigurinë kombëtare, përfshirë Ministrinë e Brendshme dhe Ministrinë e Jashtme, nuk kishte ngritur shqetësime ose kundërshtuar propozimin për shkak të afërsisë së kabllove.

Në një letër të përbashkët drejtuar sekretarit të brendshëm dhe sekretarit të jashtëm në lidhje me planet e ambasadës, drejtori i përgjithshëm i MI5, Sir Ken McCallum, dhe drejtoresha e GCHQ, Anne Keast-Butler, thanë se "nuk ishte realiste të pritej të ishte në gjendje të eliminohej plotësisht çdo rrezik i mundshëm".

Megjithatë, ata shtuan se një paketë "proporcionale" e masave zbutëse të sigurisë kombëtare ishte zhvilluar për këtë vend.

Një zëdhënës i qeverisë tha se vendet që hapin ambasada, ishin një "pjesë normale e marrëdhënieve ndërkombëtare".

"Siguria kombëtare është detyra jonë e parë. Agjencitë e inteligjencës kanë qenë të përfshira gjatë gjithë procesit, dhe është zhvilluar një gamë e gjerë masash për të menaxhuar çdo rrezik", shtuan ata.

Partitë e opozitës dhe disa deputetë të Partisë Laburiste kishin bërë thirrje që projekti të bllokohej. Banorët vendas gjithashtu i kundërshtojnë planet dhe po planifikojnë një padi ligjore.

Sekretarja konservatore e jashtme në hije, Priti Patel, tha: “Keir Starmer ia ka shitur sigurinë tonë kombëtare Partisë Komuniste Kineze, me dorëzimin e tij të turpshëm të superambasadës.”

Zëdhënësi i çështjeve të jashtme të Liberal Demokratëve, Calum Miller, tha se vendimi do të "amplifikonte përpjekjet e mbikëqyrjes së Kinës këtu në Mbretërinë e Bashkuar, dhe do të rrezikonte sigurinë e të dhënave tona - për të mos folur për sigurinë e banorëve të guximshëm të Hong Kongut në tokën britanike".

Ai shtoi se ishte "kategorikisht e gabuar", që kryeministri i kishte "përqafuar këto kërcënime për të çuar më tej flirtin e tij me Kinën".

Reform UK tha se vendimi ishte "një kërcënim serioz për sigurinë kombëtare", dhe "një përpjekje e dëshpëruar nga qeveria laburiste për t'u afruar me Partinë Komuniste Kineze".

Me 20,000 metra katrorë, ambasada do të ishte më e madhja e këtij lloji kudo në Evropë.

Miratimi për ambasadën në Londër ka qenë prej kohësh një përparësi për qeverinë e Kinës, e cila bleu vendin për 255 milionë paund në vitin 2018.

Planet u refuzuan fillimisht nga Këshilli i Tower Hamlets në vitin 2022 për shkak të shqetësimeve për sigurinë, por kur Kina e paraqiti përsëri kërkesën e saj në vitin 2024, qeveria mori përsipër vendimin.

Ndërkohë, Mbretëria e Bashkuar po pret që plani i saj prej 100 milionë funtesh për të rindërtuar ambasadën britanike në Pekin, të miratohet nga autoritetet kineze.

Refuzimi i planeve të Kinës do të kishte rrezikuar prishjen e marrëdhënieve diplomatike midis dy vendeve.

Që kur kanë fituar pushtetin, Partia Laburiste ka kërkuar lidhje më të ngushta tregtare me Kinën, me kancelaren Rachel Reeves midis disa figurave të larta qeveritare që vizitojnë vendin.

Megjithatë, kritikët kanë argumentuar se kërcënimi i spiunazhit nga shteti kinez dhe frikësimi i tij kundër disidentëve jashtë vendit, janë arsye për një marrëdhënie më të kujdesshme./ BBC.