WiFi ultra i shpejtë në avionë: Starlink po ndryshon udhëtimin ajror, por jo të gjitha linjat po e përqafojnë
Industria e aviacionit vazhdon të inovojë vazhdimisht, nga zgjerimi i karburanteve të gjelbra deri te planet për rikthimin e fluturimeve supersonike. Një nga risitë më të dukshme për pasagjerët është futja e WiFi-t të shpejtë gjatë fluturimit.
Kohët kur telefoni duhej vendosur në “flight mode” dhe libri mbetej i palexuar janë drejt fundit. Sot, pasagjerët mund të qëndrojnë të lidhur gjatë gjithë fluturimit, madje të shikojnë video me cilësi të lartë. Një pjesë e madhe e kësaj eksperience vjen falë Starlink, shërbimit satelitor të internetit nga SpaceX, kompania e Elon Musk.
Grupi Lufthansa është kompania më e fundit që ka njoftuar bashkëpunimin me Starlink, megjithëse linja ajrore më e madhe në Europë ka konfirmuar se nuk planifikon të ofrojë WiFi falas për të gjithë pasagjerët.
Si funksionon Starlink?
Starlink ofron internet global përmes një rrjeti prej më shumë se 6.750 satelitësh në orbitë të ulët rreth Tokës. Ndryshe nga satelitët tradicionalë që ndodhen rreth 36.000 kilometra larg, satelitët e Starlink janë shumë më afër, çka redukton ndjeshëm vonesën e sinjalit. Latenca e Starlink është rreth 25 milisekonda, krahasuar me rreth 600 milisekonda te sistemet tradicionale. Kjo e bën shërbimin ideal për përdorim në avionë.
Cilat linja ajrore e ofrojnë shërbimin?
Starlink nisi testimet në vitin 2020, por vetëm në fillim të vitit 2024 linjat e para ajrore filluan ta instalojnë gjerësisht. Hawaiian Airlines e përfundoi pajisjen e të gjithë flotës deri në tetor 2024, ndërsa Qatar Airways e ndoqi menjëherë pas. Aktualisht rreth 120 avionë janë të pajisur me Starlink.
Në Europë, airBaltic u bë kompania e parë që e prezantoi shërbimin në shkurt 2025. Air France dhe SAS e kanë futur gjithashtu Starlink vitin e kaluar. Lufthansa planifikon ta instalojë në flotën e saj nga gjysma e dytë e vitit 2026, ndërsa Virgin Atlantic do të jetë linja e parë britanike me këtë teknologji nga tremujori i tretë i këtij viti.
Në shumicën e rasteve, WiFi ofrohet falas, ndonjëherë me kushtin e anëtarësimit në programin e besnikërisë së linjës ajrore.
Kush po qëndron jashtë?
Jo të gjitha linjat janë të interesuara. Ryanair, linja ajrore më e madhe në Europë, ka deklaruar se nuk do të ofrojë Starlink, për shkak të fluturimeve të shkurtra dhe kostove të instalimit. Aktualisht, asnjë linjë ajrore “low-cost” nuk ofron këtë shërbim, megjithëse Eurowings dhe Level planifikojnë ta prezantojnë së shpejti.
Teksa WiFi i shpejtë në avion po bëhet gjithnjë e më i zakonshëm, duket se jo çdo kompani ajrore është gati të hipë në këtë valë teknologjike.