Dashuri dhe luftime gladiatorësh: Grafitet e reja zbulojnë historinë e Pompeit

Ekziston historia e dashurisë së një gruaje me emrin Erato, por edhe skena e një luftimi gladiatorësh.

Ka fyerje, por edhe urime të mira si kjo: "Methe, (skllave) e Kominias, e Atellës, e do Kristosin në zemrën e saj. Venera e Pompeit qoftë e mbarë për të dy dhe ata le të jetojnë gjithmonë në harmoni."

Pompei i lashtë vazhdon të tregojë historinë e tij, dhe këtë herë falë teknologjisë. Dhe kështu, në një mur të gërmuar mbi 230 vjet më parë, në një korridor që lidh zonën e teatrit me Via Stabiana, ajo që nuk ishte më e dukshme për syrin e njeriut tani është përsëri e dukshme, falë një teknike fotografike kompjuterike që merr një seri imazhesh të një objekti nën drejtime të ndryshme ndriçimi.

Treqind mbishkrime zbukurojnë murin, pranë të cilit kanë kaluar miliona vizitorë. Rreth 200 janë të njohura, ndërsa 79 janë identifikuar rishtazi. Projekti, i quajtur Bruits de Couloir ("Thashethemet e Couloir"), u konceptua nga Louis Autin dhe Éloïse Letellier-Taillefer të Universitetit të Sorbonës dhe Marie-Adeline Le Guennec e Universitetit të Kebekut në Montreal, në bashkëpunim me Parkun Arkeologjik të Pompeit. Siç është raportuar në E-Journal of the Pompeii Excavations, ai u krye në dy fushata, më 2022 dhe 2025. Kjo mundësoi një riinterpretim gjithëpërfshirës të koleksionit të gjerë të grafiteve të pranishme në këtë shteg, përmes një qasje shumëdisiplinore që kombinon epigrafinë, arkeologjinë, filologjinë dhe shkencat humane digjitale.

"Teknologjia është çelësi që hap dhoma të reja të botës antike, dhe ne gjithashtu duhet t'i ndajmë këto dhoma me publikun", komentoi Drejtori i Parkut Gabriel Zuchtriegel. "
Ne po punojmë në një projekt për të mbrojtur dhe përmirësuar mbishkrimet, nga të cilat ka mbi 10,000 në të gjithë Pompein, një trashëgimi e madhe. Vetëm përdorimi i teknologjisë mund të garantojë një të ardhme për të gjithë këtë kujtim të jetës së jetuar në Pompei."

Metodologjia e miratuar përdor një rrjet virtual, dokumenton lidhjet hapësinore dhe tematike midis mbishkrimeve dhe analizon muret e korridorit me RTI (Reflectance Transformation Imaging, një teknikë fotografike kompjuterike që fiton një seri imazhesh të një objekti nën drejtime të ndryshme ndriçimi). Kjo na lejon të shohim atë që syri i zhveshur nuk mund ta shohë, dhe më shumë se dy shekuj pas gërmimit, zbulime të reja ende po dalin. Në të njëjtën kohë, kjo teknikë është thelbësore për ruajtjen digjitale të një koleksioni dokumentesh që janë tashmë të brishta.

Zhvillimi i një platforme 3D që integron fotogrametrinë, të dhënat RTI dhe metadatat epigrafie, do të çojë në krijimin e një mjeti të ri për vizualizimin dhe shënimin e përbashkët të mbishkrimeve. Për të promovuar më së miri ruajtjen e këtij kompleksi të rëndësishëm mbishkrimesh epigrafike të Pompeit, të përqendruara në një dhomë të vetme dhe të zbuluara në vitin 1794, Parku Arkeologjik i Pompeit ka planifikuar të mbulojë korridorin, për të mbrojtur në mënyrë adekuate suvanë mbi të cilën janë gdhendur mbishkrimet dhe për të lehtësuar një përvojë të integruar për vizitorët në të ardhmen, duke përdorur teknologji të zhvilluara përmes kërkimeve të reja./ ANSA.