Kievi në krizë/ Banorët rrëfejnë përpjekjet për të përballuar të ftohtin dhe sulmet ruse
Ata jetonin në një apartament të rehatshëm dhe të bollshëm në një lagje në modë të Kievit, të cilin e quanin "fortesa jonë e vogël" gjatë viteve të luftës. Edhe pasi u dëmtua nga një goditje me raketë, ata qëndruan në kryeqytetin ukrainas, duke marrë me qira një apartament tjetër. Por këtë javë, sulmet ruse me dronë dhe raketa e lanë Kievin në krizën më të rëndë të ngrohjes dhe energjisë elektrike gjatë luftës.
Çifti, Yulia Mykhailiuk, avokate, dhe Ihor Honcharuk, drejtues i një televizioni, shihnin frymën e tyre brenda shtëpisë, ndërsa jashtë temperaturat zbritën rreth minus 11 gradë Celsius. Zoti Honcharuk improvizoi një ngrohës duke vendosur një tullë mbi një djegës gazi në sobë, por pa shumë efekt. Nuk duruan më. E mbështollën djalin e tyre 1-vjeçar dhe u larguan nga Kievi me makinë drejt shtëpisë së një të afërmi në fshat.
"Nuk dua të them se kjo është e parehatshme," tha znj. Mykhailiuk para se të largohej nga qyteti. Djali i saj, Markiian, ishte i mbështjellë me shtresa rrobash, me krahët që dilnin në mënyrë të çuditshme. "Kjo është shumë më tepër se e parehatshme."
Ndërsa Kievi ka hyrë në një ngricë të thellë dimërore, Rusia ka intensifikuar fushatën për të goditur infrastrukturën e ngrohjes dhe energjisë elektrike të qytetit. Sulmet synojnë të ulin moralin e popullsisë dhe të ushtrojnë presion mbi qeverinë që të bëjë lëshime në bisedimet e paqes, të ndërmjetësuara nga administrata Trump.
Nuk është hera e parë që Kievi, një qytet me tre milionë banorë, përballet me ndërprerje energjie, ndërsa Rusia është përpjekur dhe ka dështuar ta ngrijë qytetin më të madh të Ukrainës. Por këtë vit, sulmet ruse me raketa dhe dronë po japin efekt serioz. Energjia ka munguar për ditë të tëra. Rreth 500 pallate nuk kanë fare ngrohje, thanë autoritetet e qytetit,ndërprerja më e madhederi tani gjatë luftës.
Edhe pse shumica e luftimeve zhvillohen larg Kievit, në lindje të vendit, kryeqyteti mbetet një çmim simbolik. Ai është jashtë mundësive të forcave tokësore ruse, por brenda rrezes së dronëve dhe raketave shpërthyese. Qëllimi i Rusisë është ta bëjë të pabanueshëm. Kievi ka rezistuar mjaft mirë gjatë viteve të luftës, por është më i cenueshëm kur vjen i ftohti.
Në dimrin e parë pas pushtimit të plotë në shkurt 2022, Moska u përpoq ta shkatërronte rrjetin kombëtar të energjisë. Kjo rezultoi shumë ambicioze, pasi Ukraina ia doli duke ridrejtuar energjinë rreth pajisjeve të dëmtuara. Strategji të tjera kanë përfshirë goditjen e nënstacioneve që furnizojnë centralet bërthamore, burime kryesore energjie për Ukrainën.
Këtë vit, Rusia e ka ngushtuar fokusin në tre qytete, Kiev, Odesa dhe Dnipro, tha Oleksandr Kharchenko, drejtor i Qendrës së Kërkimit të Industrisë së Energjisë. Qëllimi duket të jetë izolimi i këtyre qyteteve nga rrjeti kombëtar dhe më pas shkatërrimi i centraleve të tyre. Sulmet përsëriten afërsisht çdo dy javë, të sinkronizuara për të penguar riparimet. "Ata përpiqen të godasin zonat ku po bëhen punime mirëmbajtjeje," tha ai. "Kemi shumë punonjës të energjisë të plagosur dhe të vrarë."
Të premten e kaluar, Rusia goditi nënstacione transformatorësh në Kiev dhe rreth tij. Këto sulme e shkëputën kryeqytetin nga energjia e pjesës tjetër të vendit. Rusia goditi gjithashtu të tre centralet e Kievit që punojnë me gaz natyror dhe qymyr, duke mbyllur burimet e brendshme të ngrohjes dhe energjisë elektrike. Dritat në qytet u fikën. Kievi u shndërrua në një pamje akullnajore, me pemë të mbuluara nga bryma dhe grumbuj bore që shkëlqenin në diellin dimëror.
Të martën, qyteti, që zakonisht konsumon rreth 2000 megavat energji, po mbijetonte me më pak se një të dhjetën e kësaj sasie, tha z. Kharchenko. Autoritetet e drejtuan energjinë e pakët drejt pompave të ujit, metrosë dhe infrastrukturës tjetër kritike. Shumica e ndërtesave të banimit mbetën pa furnizim. Ndërsa temperaturat ranë ndjeshëm, edhe ngrohja u ndërpre për shumë banorë.
Centralet e qytetit prodhojnë si energji elektrike, ashtu edhe ujë të ngrohtë përmes sistemit të ngrohjes qendrore. Autoritetet ridrejtuan ujin e ngrohtë nga një rrjet kaldajash me gaz për të kompensuar, por ato japin shumë më pak nxehtësi.
"Po luftojmë për të mbijetuar," tha Vitali Klitschko, kryebashkiaku i Kievit dhe ish-kampion bote në boks, në një intervistë të martën gjatë një vizite në një shtëpi pensionistësh që tani ngrohet nga një kaldajë emergjente. Rusia, tha ai, "po përpiqet të shkatërrojë moralin e popullsisë."
"Putinit nuk i duhemi ne si popull," tha z. Klitschko për përpjekjen e presidentit Vladimir V. Putin për të pushtuar vendin. "Atij i duhet prona. I duhet Ukraina."
Ai tha se mburoja e mbrojtjes ajrore të qytetit po mbetet pa municione, veçanërisht pa interceptorët Patriot të prodhuar në SHBA. Ai u bëri thirrje aleatëve perëndimorë të Ukrainës të rrisin furnizimet.
"Kjo është çështje jete për popullsinë civile," tha ai. "Ju lutem, na ndihmoni."
Sulmet e përsëritura po i vështirësojnë riparimet, tha z. Klitschko. Disa objekte infrastrukturore që Rusia goditi në breshërinë e së premtes, u goditën sërish të hënën në mbrëmje, tha ai.
Z. Klitschko u ka kërkuar banorëve që, nëse munden, të zhvendosen përkohësisht te të afërm në qytete të tjera, në rast se situata në kryeqytet përkeqësohet. Por ai nuk po bën thirrje për një evakuim të gjerë.
Sulmet ruse kanë nxitur përplasje politike, duke ringjallur shqetësimet se ukrainasit mund të kthehen kundër njëri-tjetrit mes vështirësive. Presidenti Volodymyr Zelensky tha se zyra e z. Klitschko kishte "bërë shumë pak" për t'u përgatitur për sulmet ruse. Z. Klitschko tha se punonjësit e bashkisë kishin bërë gjithçka që mundnin dhe se politika duhet të presë. Të dy janë rivalë prej vitesh.
Një ditë kohët e fundit, në një lagje të Kievit, dielli pasqyrohej mbi copëza xhami si mijëra pasqyra të vogla, ndërsa banorët pastronin dhe gozhdonin mushama mbi dritaret e thyera. Një dron rus duket se kishte humbur objektivin dhe kishte goditur një bllok banimi.
Volodymyr Dorodko, 23 vjeç, avokat, kishte fjetur natën e mëparshme me xhaketën e trashë dimërore. Pas shpërthimit gjatë natës aty pranë, ai doli të shihte mbetjet, përfshirë fije të holla materiali të zi nga krahët e dronit.
Kjo tashmë është një pamje e përditshme në Kiev.
"Shumë njerëz janë të lodhur," tha z. Dorodko. Vështirësitë, shtoi ai, po i shtyjnë disa ukrainas të thonë se lufta duhet të përfundojë, edhe me një çmim të lartë si lëshimet territoriale.
"Nënat e djemve në ushtri e thonë hapur: T'ua japim Donbasin, që njerëzit të mos vdesin dhe të mos bombardohemi," tha z. Dorodko.
Ai tha se është kundër dorëzimit të atij rajoni lindor të Ukrainës, siç kërkon Rusia, sepse, sipas tij, kjo vetëm do t'ia shtonte oreksin Kremlinit për më shumë.
Ukrainasit, tha z. Dorodko, kanë pak zgjidhje tjetër veçse të qëndrojnë. Ai tha se sheh edhe një anë pozitive të mungesës së ngrohjes, përveç energjisë elektrike: ushqimet nuk i prishen kur frigoriferi mbetet pa rrymë. Ai thjesht i vendos në pragun e ftohtë të dritares.
Znj. Mykhailiuk dhe z. Honcharuk, çifti me djalin e vogël,u përpoqën të jetonin normalisht gjatë gjithë luftës. Pastaj erdhi ky dimër. Apartamenti u bë i padurueshëm nga të ftohtit. Znj. Mykhailiuk veshi një triko. Këmbët e foshnjës i mbuloi me një palë çorape të dyta.
"Njerëzit mendojnë se nëse një marrëveshje paqeje është afër, situata mund të përmirësohet," tha znj. Mykhailiuk. "Por kjo nuk është e vërtetë. Nuk po bëhet më mirë. Po bëhet më keq." / New York Times – Syri.net