SHBA-të vendosin sanksione ndaj zyrtarëve iranianë të akuzuar për shtypjen e protestave kundër qeverisë

Shtetet e Bashkuara vendosën sanksione ndaj zyrtarëve iranianë të sigurisë dhe rrjeteve financiare të enjten, duke i akuzuar ata për orkestrimin e një shtypjeje të dhunshme të protestave paqësore dhe pastrimin e miliarda dollarëve nga të ardhurat e naftës.

Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, njoftoi masat pas protestave më të mëdha antiqeveritare në historinë e Republikës Islamike, megjithëse demonstratat duket se janë pakësuar gjatë ditëve të fundit për shkak të shtypjes dhe një ndërprerjeje pothuajse njëjavore të internetit.

"Shtetet e Bashkuara mbështesin fuqimisht popullin iranian në thirrjen e tij për liri dhe drejtësi", tha Bessent në një deklaratë , duke shtuar se veprimi u ndërmor me urdhër të Presidentit Donald Trump.

Midis të sanksionuarve është Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Iranit për Sigurinë Kombëtare, të cilin Uashingtoni e akuzoi për koordinimin e shtypjes dhe thirrjen për forcë kundër protestuesve.

Katër komandantë rajonalë të Forcave të Zbatimit të Ligjit dhe Gardës Revolucionare të Iranit u sanksionuan gjithashtu për rolet e tyre në goditjen në provincat Lorestan dhe Fars.

Forcat e sigurisë në Fars "kanë vrarë demonstrues të panumërt paqësorë" ndërsa spitalet "janë aq të mbushura me pacientë të plagosur me armë zjarri saqë asnjë lloj tjetër pacientësh nuk mund të pranohet", tha Thesari.

Thesari gjithashtu caktoi në listë 18 individë dhe subjekte të akuzuara për operimin e rrjeteve të "bankave në hije" që pastrojnë të ardhurat nga shitjet e naftës iraniane përmes kompanive fasadë në Emiratet e Bashkuara Arabe, Singapor dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Sipas Thesarit, këto rrjete kanalizojnë miliarda dollarë çdo vit duke përdorur kompani mbulimi dhe shtëpi këmbimi valutorësh, ndërsa qytetarët iranianë përballen me vështirësi ekonomike.

Sanksionet ngrijnë çdo pasuri amerikane të atyre që janë përcaktuar dhe u ndalojnë amerikanëve të bëjnë biznes me ta. Institucionet e huaja financiare rrezikojnë sanksione dytësore për transaksionet me subjektet e përcaktuara.

Ky veprim vjen pas fushatës së "presionit maksimal" të administratës Trump kundër Iranit, pas tërheqjes së njëanshme të SHBA-së nga marrëveshja historike ndërkombëtare bërthamore.

Në vitin 2025, Thesari sanksionoi më shumë se 875 persona, anije dhe avionë si pjesë e kësaj përpjekjeje, tha ai.

Demonstratat në Iran filluan më 28 dhjetor fillimisht për shkak të rënies së monedhës rial, por u shndërruan në pakënaqësi më të gjerë me qeverinë e vendit.

Ekzekutimet thuhet se u ndalën

Njoftimi i Thesarit vjen një ditë pasi Trump tha se i ishte thënë "me autoritet të mirë" se planet për ekzekutime në Iran janë ndalur , edhe pse Teherani sinjalizoi gjyqe dhe ekzekutime të shpejta në të ardhmen në goditjen e saj ndaj protestuesve.

Pretendimet e Trump, të cilat u bënë me pak detaje, erdhën ndërsa ai u kishte thënë iranianëve protestues ditët e fundit se "ndihma është duke ardhur" dhe se administrata e tij do të "veprojë në përputhje me rrethanat" për t'iu përgjigjur qeverisë iraniane.

Por Trump nuk ka ofruar asnjë detaj se si mund të reagojë SHBA-ja dhe nuk ishte e qartë nëse komentet e tij të së mërkurës tregonin se ai do të përmbahej nga veprimet.

Të mërkurën, Gholamhossein Mohseni-Ejei, kreu i gjyqësorit të Iranit, tha se qeveria duhet të veprojë shpejt për të ndëshkuar më shumë se 18,000 njerëz që janë ndaluar përmes gjyqeve dhe ekzekutimeve të shpejta.

Shtypja e demonstratave nga forcat e sigurisë ka vrarë të paktën 3,428 persona, raportoi OJQ-ja për të Drejtat e Njeriut në Iran (IHR) me seli në Norvegji .

Numri i të vdekurve tejkalon atë të çdo raundi tjetër protestash ose trazirash në Iran në dekada dhe kujton kaosin që rrethoi Revolucionin Islamik të vitit 1979 të vendit.