Bombarduesit amerikanë ishin në ajër/ A e anuloi Trump sulmin ndaj Iranit në minutën e fundit?
BILD
Regjimi iranian, pas kryengritjes më të madhe në historinë e tij, ka vrarë mijëra demonstrues dhe ka arrestuar më shumë se 18.000 njerëz (sipas HRANA). Megjithatë, protestat vazhduan. Dhe presidenti amerikan Donald Trump (79 vjeç) u kishte premtuar luftëtarëve për liri mbështetje – ndihma ishte rrugës! Në fakt, natën duke u gdhirë e enjtja, fillimisht shumë gjëra tregonin për një ndërhyrje ushtarake të SHBA-së – por në fund ajo duket se nuk ndodhi.
Çfarë ndodhi? A u tërhoq Trump në momentin e fundit? A i la papritur demonstruesit në baltë? Apo po manovron dhe ka gati një surprizë?
Avionët ushtarakë amerikanë ishin në ajër
Është e mundur që SHBA-të të kenë anuluar në sekondën e fundit sulme të planifikuara ndaj objektivave në Iran. Personeli ushtarak amerikan u vu në lëvizje të mërkurën. Në orën 21:15 (ora gjermane) hapësira ajrore mbi Iran u mbyll. Pamjet me radar tregonin se asnjë fluturim civil nuk po kalonte mbi Iran. Më pas, avionët cisternë u ngritën nga baza ajrore amerikane në Katar. Këtë e raportoi gazetari i njohur izraelit Barak Ravid nga portali amerikan “Axios”.
Bombardues me rreze të gjatë veprimi të Shteteve të Bashkuara ishin vendosur në gjendje gatishmërie për të kryer sulme dytësore nëse do të ishte e nevojshme, raporton “New York Times”. Por kjo duket se u pezullua pasditen e së mërkurës, sipas një zyrtari tjetër amerikan.
Një rrjet analistësh të burimeve të hapura, Faytuks Network, identifikoi zhurma avionësh luftarakë në njëmbëdhjetë pika në hapësirën ajrore irakiane – por thekson se kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se një sulm ishte i pashmangshëm.
Tërheqja e papritur
Më pas ndodhi diçka e papritur: Trump u tha gazetarëve në mbrëmje se i dukej se mullahët kishin ndalur vrasjet. Këtë, tha ai, e kishte mësuar nga një “burim shumë i rëndësishëm dhe i besueshëm nga pala tjetër”, duke shtuar: “Ata janë ndalur dhe nuk ka plane për ekzekutime.”
Në fakt, më herët ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghtschi, i kishte thënë “Fox News” se “as sot dhe as nesër” nuk do të kishte ekzekutime me varje. Me këtë nënkuptohej se ekzekutimi i planifikuar për të mërkurën i Erfan Soltanit (26 vjeç), një nga protestuesit, ishte shtyrë.
Një gazetar i habitur e pyeti Trump nëse kjo do të thoshte se një ndërhyrje ushtarake amerikane ishte përjashtuar. Trump u përgjigj: “Do ta vëzhgojmë më tej situatën, por kemi marrë një deklaratë shumë të mirë nga njerëz që janë të informuar për zhvillimet.”
Çfarë fshihet pas kësaj?
A i beson vërtet Trump premtimeve të mullahëve? A janë bërë papritur të parëndësishëm për të mijëra njerëzit që ai i kishte nxitur të protestonin dhe që u vranë? Me Trumpin nuk dihet kurrë me siguri (për kujtesë: në qershor ai kishte simuluar një përplasje me kryeministrin izraelit Netanjahu, përpara se të dërgonte bombarduesit drejt objekteve bërthamore iraniane).
Një mundësi: analisti ushtarak izraelit, Amir Bohbot, nga faqja e lajmeve “Wallah” (me orientim të majtë) raporton, duke u bazuar në burime, se Trump kishte ndërhyrë personalisht për të ndalur sulmin e afërt. Ai u kishte thënë këshilltarëve se do të godiste vetëm nëse sulmet do t’i jepnin regjimit iranian një goditje vendimtare. Por zyrtarët e tij të lartë nuk kishin mundur t’i garantonin se regjimi i mullahëve do të shembej. Ata kishin paralajmëruar gjithashtu se ndoshta nuk kishte mjaftueshëm trupa amerikane të dislokuara në rajon në rast se Irani do të kundërpërgjigjej ashpër.
Një tjetër mundësi: moti nuk ka qenë i favorshëm. Një burim zakonisht i mirëinformuar i tha BILD-it natën se SHBA-të mund të kenë bërë një “Roll24” – pra ta kenë shtyrë sulmin për 24 orë për shkak të kushteve të motit.
Dhe një teori tjetër: ushtria amerikane ka sinjalizuar një sulm të afërt për të nxitur mobilizimin e plotë të Iranit. Në këtë mënyrë, ajo ka siguruar informacione kritike për pozicionet e radarëve, protokollet e mbrojtjes dhe strukturat drejtuese, duke e bërë më të lehtë planifikimin e sulmit të vërtetë (në ditët në vijim).