Studimi: Konfliktet ekonomike, rreziku më i madh në botë

Konfliktet ekonomike midis fuqive të mëdha janë rreziku më i madh me të cilin përballet bota gjatë dy viteve të ardhshme, sipas ekspertëve të anketuar përpara samitit të Davosit javën e ardhshme.

Midis 1,300 udhëheqësve të biznesit, akademikëve dhe figurave të shoqërisë civile të anketuara nga Forumi Ekonomik Botëror (WEF), “konfrontimi gjeo-ekonomik” u identifikua si kërcënimi më urgjent.

Këto përplasje u përmendën nga 18% e të anketuarve. Ndërsa lufta ende po zhvillohej në Ukrainë, "konflikti i armatosur me bazë shtetërore", ishte rreziku i dytë më i zakonshëm i identifikuar me 14%. Ngjarjet ekstreme të motit ishin të tretat, të zgjedhura nga 8% e të anketuarve.

Paralajmërimi erdhi pas një viti të shënuar nga politika agresive tarifore e Donald Trump dhe vjen pas veprimeve ushtarake amerikane në Venezuelë, të cilat presidenti pranoi se kishin për qëllim sigurimin e burimeve të naftës së vendit.

Sanksionet ekonomike janë bërë një mjet gjithnjë e më i zakonshëm vitet e fundit - duke përfshirë ngrirjen e miliarda dollarëve të aseteve ruse pas pushtimit të Ukrainës nga vendi.

Ekzistojnë gjithashtu shqetësime në rritje, në lidhje me përplasjet mbi aksesin në burime të rëndësishme ekonomike. Ministrat e financave nga G7 u takuan në Uashington të hënën, për të diskutuar se si të diversifikojnë furnizimin me metale të rralla tokësore thelbësore për produktet teknologjike, shumë prej të cilave Kina i kontrollon.

Sekretari i thesarit amerikan, Scott Bessent, i cili thirri takimin, paralajmëroi se zinxhirët e furnizimit për këto minerale kritike ishin bërë “shumë të përqendruar dhe të prekshëm ndaj ndërprerjeve dhe manipulimeve”.

Në një horizont më të gjatë – 10 vjet – rreziqet më të rënda të identifikuara në anketën e WEF lidhen të gjitha me emergjencën klimatike. “Ngjarjet ekstreme të motit” kryesuan listën, të ndjekura nga “humbja e biodiversitetit dhe kolapsi i ekosistemit” dhe “ndryshimi kritik në sistemet e Tokës”.

“Ndryshe nga perspektiva dyvjeçare, ku këto kanë rënë në renditje, natyra ekzistenciale e rreziqeve mjedisore, do të thotë se ato mbeten prioritetet kryesore gjatë dekadës së ardhshme”, thuhet në raport.

Takimi vjetor i Davosit javën e ardhshme do të shohë mijëra figura të larta nga politika, biznesi dhe shoqëria civile, përfshirë më shumë se 60 krerë shtetesh ose qeverish, të mbledhur për të diskutuar gjendjen e ekonomisë globale në eventin në Alpet Zvicerane.

Tema e këtij viti është “fryma e dialogut” – por i ftuari kryesor do të jetë presidenti i SHBA-së, Donald Trump , i cili e ka kaluar vitin e parë të mandatit të tij të dytë duke zhvilluar një luftë tregtare dhe duke shkelur detyrimet globale të vendit, përfshirë marrëveshjen e Parisit për klimën.

Politikanë të tjerë të lartë të pranishëm do të jenë kancelari gjerman Friedrich Merz, zv/kryeministri kinez He Lifeng, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe presidenti argjentinas Javier Milei.

Në raportin e tij vjetor mbi rreziqet globale, të publikuar të mërkurën, WEF paralajmëroi se “rregullat dhe institucionet që kanë mbështetur prej kohësh stabilitetin janë nën rrethim në një epokë të re në të cilën tregtia, financat dhe teknologjia përdoren si armë ndikimi”.

Kohët e fundit, bankierët qendrorë të botës lëshuan një deklaratë duke shprehur solidaritet me kryetarin e Rezervës Federale, Jerome Powell, pavarësia e të cilit është sulmuar nga Trump, i cili ka bërë thirrje të përsëritura për ulje më të shpejta të normave të interesit.

Kancelarja e Mbretërisë së Bashkuar, Rachel Reeves, dhe sekretari i biznesit, Peter Kyle, do të marrin pjesë gjithashtu./ Guardian.