'Të gatshëm për të ndihmuar'/ Teherani kërcënon SHBA-në, ndërsa protestat anti qeveritare nuk ndalen
Teherani kërcënoi të dielën se do të hakmerrej ndaj Izraelit dhe bazave ushtarake amerikane në rast të sulmeve amerikane ndaj Iranit, duke lëshuar këtë paralajmërim ndërsa burimet izraelite thanë se Izraeli ishte në gatishmëri të lartë për mundësinë e një ndërhyrjeje të SHBA-së, shkruan Reuters.
Me establishmentin klerikal iranian përballë protestave më të mëdha kundër qeverisë që nga viti 2022, Presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar në mënyrë të përsëritur ditët e fundit se mund të ndërhyjë, duke paralajmëruar udhëheqësit iranianë që të mos përdorin forcë kundër demonstruesve. Të shtunën, Trump deklaroi se SHBA-të qëndrojnë “të gatshme për të ndihmuar”.
Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Baqer Qalibaf, duke folur në parlament të dielën, paralajmëroi kundër “një llogaritjeje të gabuar”.
“Të jemi të qartë: në rast të një sulmi ndaj Iranit, territoret e pushtuara (Izraeli) si dhe të gjitha bazat dhe anijet amerikane do të jenë objektivët tanë legjitimë,” tha Qalibaf, një ish-komandant i Gardës Revolucionare elitare të Iranit.
Rritet bilanci i viktimave
Autoritetet kanë intensifikuar përpjekjet për të shtypur trazirat që janë përhapur në të gjithë Iranin që nga 28 dhjetori. Një organizatë për të drejtat e njeriut me bazë në SHBA, HRANA, raportoi se numri i viktimave ishte 116, kryesisht protestues, por përfshirë edhe 37 anëtarë të forcave të sigurisë.
Protestat nisën si përgjigje ndaj inflacionit të lartë, përpara se të ktheheshin kundër establishmentit klerikal që sundon që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Qeveria akuzon SHBA-në dhe Izraelin për nxitjen e trazirave.
Tre burime izraelite, të pranishme në konsultimet e sigurisë gjatë fundjavës, thanë se Izraeli ishte në një gjendje gatishmërie të lartë, por nuk dhanë detaje se çfarë nënkuptonte kjo.
Një zëdhënës i qeverisë izraelite refuzoi të komentonte. Ushtria izraelite nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment.
Izraeli dhe Irani zhvilluan një luftë 12-ditore në qershor të vitit të kaluar, ku SHBA iu bashkua Izraelit në sulme ajrore. Irani u hakmor ndaj këtyre sulmeve amerikane duke qëlluar raketa ndaj një baze ajrore amerikane në Katar.
Rrjedha e informacionit nga Irani është penguar nga një bllokim i internetit i vendosur nga autoritetet që nga e enjtja. Monitoruesi i internetit, Netblocks, raportoi se nivelet kombëtare të lidhjes mbeteshin rreth 1% të normës normale.
Një video në rrjetet sociale, e postuar të shtunën, tregonte turma të mëdha të mbledhura në lagjen Punak të Teheranit natën.
Televizioni shtetëror iranian transmetoi kortezhet mortore në qytete perëndimore si Gachsaran dhe Yasuj për anëtarë të forcave të sigurisë të vrarë gjatë protestave. Autoritetet nuk kanë bërë të ditur numrin e saktë të të vrarëve.
Televizioni shtetëror raportoi se 30 anëtarë të forcave të sigurisë do të varrosen në qytetin qendror të Isfahanit, dhe se gjashtë anëtarë të forcave të sigurisë u vranë nga protestuesit në Kermanshah në perëndim. Gjithashtu, televizioni shtetëror raportoi se një xhami u dogj në Mashhad, në veri-lindje, të shtunën në mbrëmje.
Gardat Revolucionare të shtunën akuzuan protestuesit për sulme ndaj objekteve të sigurisë.
Udhëheqësit e Iranit kanë shtypur më parë valë trazirash, më së fundmi në 2022 pas vdekjes në paraburgim të një gruaje të akuzuar për shkelje të kodit të veshjes.
Një zyrtar i lartë i inteligjencës amerikane përshkroi të shtunën situatën në Iran si një “lojë qëndrimi”. Opozita po përpiqej të mbante presionin deri sa figurat kyçe të qeverisë ose të largoheshin, ose të kalonin në anën e tyre, ndërsa autoritetet përpiqeshin të shkaktonin frikë të mjaftueshme për të pastruar rrugët pa i dhënë SHBA-së justifikim për ndërhyrje, tha zyrtari.
Izraeli nuk ka dhënë sinjale për dëshirë ndërhyrjeje, me tensionet mes dy armiqve të përbetuar të larta për shkak të shqetësimeve izraelite mbi programet bërthamore dhe raketore balistike të Iranit.
Në një intervistë për The Economist, e publikuar të premten, Netanyahu tha se do të kishte pasoja të tmerrshme për Iranin nëse do të sulmonte Izraelin. Duke iu referuar protestave, ai shtoi: “Për gjithçka tjetër, mendoj se duhet të shohim se çfarë po ndodh brenda Iranit.”