Marrja e Groenlandës/ Shtëpia e Bardhë: Përdorimi i forcës ushtarake, gjithmonë një opsion!

Groenlanda ndodhet pranë bregut verilindor të Kanadasë, me më shumë se dy të tretat e territorit të saj që shtrihen brenda Rrethit Arktik, duke e bërë vendndodhjen e saj thelbësore për mbrojtjen e Amerikës së Veriut që nga Lufta e Dytë Botërore.

Shtëpia e Bardhë tha vonë të martën se përdorimi i “ushtrisë amerikane është gjithmonë një opsion”, në përpjekjen e Presidentit Donald Trump për të aneksuar Groenlandën dhe për ta vënë atë nën kontrollin e Uashingtonit.

Trump e hodhi idenë e blerjes së Groenlandës, e cila është pjesë e mbretërisë së Danimarkës, gjatë mandatit të tij të parë në detyrë, por pas operacionit ushtarak të fundjavës që çoi në kapjen e Presidentit të Venezuelës, Nicolás Maduro, Trump ka ripërtërirë thirrjet që SHBA-të të marrin Groenlandën, duke përmendur arsye strategjike.

“Presidenti Trump e ka bërë të ditur mirë se blerja e Groenlandës është një përparësi e sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara dhe është jetike për të penguar kundërshtarët tanë në rajonin e Arktikut”, tha sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, në një deklaratë.

"Presidenti dhe ekipi i tij po diskutojnë një sërë opsionesh për të ndjekur këtë qëllim të rëndësishëm të politikës së jashtme dhe sigurisht, përdorimi i ushtrisë amerikane është gjithmonë një opsion në dispozicion të komandantit të përgjithshëm."

Komentet e Leavitt janë të dukshme, pasi i dërguari i sapoemëruar special i Trump në Groenlandë, Jeff Landry, dhe zëvendësshefi i stafit të Shtëpisë së Bardhë, Stephen Miller, sugjeruan që veprimi ushtarak nuk do të ishte i nevojshëm.

I pyetur të martën nëse ndihej rehat të ndërmerrte veprime ushtarake në Groenlandë, Kryetari republikan i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, tha: “Jo. Nuk mendoj se është e përshtatshme.”

Deklarata e Shtëpisë së Bardhë erdhi pas udhëheqësve të Francës, Gjermanisë, Italisë, Polonisë, Spanjës dhe Mbretërisë së Bashkuar që iu bashkuan kryeministres daneze Mette Frederiksen në lëshimin e një deklarate duke riafirmuar se ishulli strategjik dhe i pasur me minerale Arktik "i përket popullit të tij".

Deklarata e tyre mbrojti sovranitetin e Groenlandës, e cila është një territor vetëqeverisës i Danimarkës dhe kështu pjesë e aleancës ushtarake të NATO-s.

"Groenlanda i përket popullit të saj", tha ajo. "I takon Danimarkës dhe Groenlandës, dhe vetëm atyre, të vendosin për çështjet që kanë të bëjnë me Danimarkën dhe Gorenlandën."

Kryeministri kanadez Mark Carney shprehu gjithashtu mbështetjen e tij dhe njoftoi një vizitë në Groenlandë në fillim të muajit të ardhshëm nga Guvernatorja e Përgjithshme e Kanadasë, Mary Simon, e cila është me prejardhje Inuit, dhe Ministrja e Jashtme Anita Anand.

"E ardhmja e Groenlandës dhe Danimarkës vendoset vetëm nga populli i Danimarkës", tha Carney, duke qëndruar pranë Frederiksen në Ambasadën Kanadeze në Paris.

Gjithashtu të martën, Guvernatori i Luizianës, Jeff Landry, të cilin Trump e emëroi muajin e kaluar si të dërguar të posaçëm të SHBA-së në Groenlandë, tha se kur bëhet fjalë për arritjen e një marrëveshjeje me Groenlandën, ai nuk është i interesuar të flasë me njerëz në Danimarkë, të cilët "absolutisht e kanë bërë të qartë qëndrimin e tyre".

As Landry nuk dëshiron të flasë me diplomatë evropianë. Në vend të kësaj, tha ai, dëshiron të zhvillojë biseda drejtpërdrejt me banorët e Groenlandës.

"Dua të flas me njerëz që duan një mundësi për të përmirësuar cilësinë e jetës në Groenlandë", tha Landry në një emision radiofonik të Fox News.

Ai tha se tashmë ka shkëmbyer email-e me banorët e Groenlandës që i kishin kontaktuar.

"Më thonë se u pëlqen të gjuajnë, u pëlqen të peshkojnë, u pëlqen të argëtohen. Unë u them, ju të gjithë e keni vendin në Luiziana. Do ta quaj diplomaci kulinare", tha me shaka Landry.

Shtëpia e Bardhë nuk do të ndryshojë qëndrim

Stephen Miller, zëvendësshefi i stafit të Shtëpisë së Bardhë, tha të hënën se Groenlanda duhet të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara, pavarësisht paralajmërimit të Frederiksen se një marrje e saj nga SHBA-të, do të përbënte fundin e NATO-s.

“Presidenti ka qenë i qartë prej muajsh se Shtetet e Bashkuara duhet të jenë kombi që e ka Groenlandën si pjesë të aparatit tonë të përgjithshëm të sigurisë”, tha Miller gjatë një interviste me CNN të hënën.

Udhëheqësi danez, së bashku me kryeministrin e Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, e kanë hedhur poshtë me vendosmëri thirrjen e ripërtërirë të Trump, që ishulli të vihet nën kontrollin e SHBA-së.

Trump ka argumentuar se SHBA-të duhet të kontrollojnë Groenlandën për të garantuar sigurinë e saj, përballë kërcënimeve në rritje nga Kina dhe Rusia në Arktik.

"Është shumë strategjike tani për tani," u tha ai gazetarëve të dielën.

"Groenlanda është e mbuluar nga anije ruse dhe kineze kudo", tha Trump. "Ne kemi nevojë për Grenlandën nga pikëpamja e sigurisë kombëtare dhe Danimarka nuk do të jetë në gjendje ta bëjë këtë."

Miller pyeti veten gjatë intervistës së tij të hënën nëse Danimarka mund të ushtrojë kontroll mbi Groenlandën.

"Cila është baza e pretendimit të tyre territorial," tha Miller. "Cila është baza e tyre për ta pasur Groenlandën si koloni të Danimarkës?"

Por ai tha gjithashtu se nuk ishte e nevojshme të merrej në konsideratë nëse administrata amerikane po mendonte për një ndërhyrje të armatosur.

"Nuk ka nevojë as të mendohet ose të flitet për këtë në kontekstin që po pyetni, për një operacion ushtarak. Askush nuk do të luftojë ushtarakisht kundër SHBA-së për të ardhmen e Groenlandës", tha Miller.

Rëndësia strategjike e Groenlandës

Groenlanda kishte qenë një koloni e mbretërisë daneze për qindra vjet, duke u bërë pjesë integrale në vitin 1953.

Qeveria amerikane njohu të drejtën e Danimarkës për të gjithë Groenlandën, në fillim të shekullit të 20-të.

Legjislacioni i vitit 2009 që zgjeroi vetëqeverisjen në Groenlandë njohu gjithashtu të drejtën e pavarësisë sipas ligjit ndërkombëtar, një opsion i favorizuar nga shumica e banorëve të Groenlandës.

Groenlanda ndodhet pranë bregut verilindor të Kanadasë, me më shumë se dy të tretat e territorit të saj që shtrihen brenda Rrethit Arktik. Kjo vendndodhje e ka bërë atë thelbësore për mbrojtjen e Amerikës së Veriut që nga Lufta e Dytë Botërore.

Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së operon Bazën Hapësinore të largët Pituffik në veriperëndim të Groenlandës.

E ndërtuar pas një marrëveshjeje mbrojtëse të vitit 1951 midis Danimarkës dhe SHBA-së, baza mbështet paralajmërimin e raketave, mbrojtjen nga raketat dhe operacionet e mbikëqyrjes hapësinore për SHBA-në dhe NATO-n.

Groenlanda ruan një pjesë të Boshllëkut GIUK, i emëruar sipas inicialeve të Groenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar, ku NATO monitoron lëvizjet detare ruse në Atlantikun e Veriut.

Groenlanda ka gjithashtu depozita të mëdha mineralesh të rralla të tokës, të nevojshme për të prodhuar gjithçka, nga kompjuterët dhe telefonat inteligjentë deri te bateritë, teknologjitë diellore dhe të erës që do të fuqizojnë një kalim larg lëndëve djegëse fosile.

Sondazhi Gjeologjik i SHBA-së ka identifikuar gjithashtu depozita të mundshme në det të hapur të naftës dhe gazit natyror./ Euronews.