Doktrina Monroe dhe mesazhi i qartë i Departamentit të Shtetit për botën
Me një mesazh të qartë gjeopolitik, Departamenti Amerikan i Shtetit postoi një foto të Donald Trump në rrjetet sociale, të shoqëruar me frazën ‘Kjo është hemisfera jonë’.
Në mbishkrimin e postimit, Departamenti i Shtetit thekson se ‘kjo është hemisfera jonë’ dhe nënvizon se Presidenti Trump ‘nuk do të lejojë që siguria e Shteteve të Bashkuara të rrezikohet’.
Operacioni i Shteteve të Bashkuara në Venezuelë nuk është një incident i izoluar. Është versioni më brutal dhe modern i një doktrine që përshkon pothuajse 2 shekuj të politikës amerikane: ‘Doktrina Monroe’. Kjo kornizë e ka përcaktuar Amerikën Latine që nga viti 1823 si një zonë me interesa jetësore të SHBA-së dhe me kalimin e kohës, ka evoluar nga një deklaratë mbrojtëse në një mjet zbatimi.
Që nga fillimi i shekullit të 20-të dhe ‘Shtojca Interpretuese’ e Roosevelt, Shtetet e Bashkuara e kanë shpallur veten roje të ‘rendit’ në Amerikën Latine. Gjatë Luftës së Ftohtë, doktrina ishte e veshur me një mantel antikomunist. Pas vitit 1991, ajo mori gjuhën e demokracisë, të drejtave të njeriut dhe luftës kundër krimit. Thelbi, megjithatë, mbeti i njëjtë: asnjë fuqi konkurruese nuk duhet të fitojë thellësi strategjike kaq afër SHBA-së.
Sot, konkurrenti nuk është Moska. Është Pekini. Dhe Venezuela – me rezervat e saj të mëdha të energjisë, rrjedhat e naftës në Azi dhe vlerën gjeopolitike – është bërë një qendër e kësaj konkurrence. Operacioni në Karakas nuk ka të bëjë vetëm me regjimin apo edhe vetë Maduron. Bëhet fjalë për mesazhin se ‘periferia e afërt’ e SHBA-së nuk është e negociueshme ndryshe do të përballesh me Trumpin.
Rruga është e njohur. Sanksione. Izolim diplomatik. Presion ekonomik. Përpjekje për ndryshime të brendshme. Kur e gjithë kjo nuk funksionoi, erdhi fakti i kryer. Kapja e një kryetari shteti në detyrë me mjete ushtarake nuk është thjesht përshkallëzim. Është një ndarje me vetë retorikën e ‘rendit të bazuar në rregulla’ që SHBA-të e kanë përdorur për dekada.
Dhe në këtë pikë ‘Doktrina Monroe’ tregon versionin e saj modern: më pak si një deklaratë dhe më shumë si një praktikë. Jo gjithmonë nominalisht, por në mënyrë operative. Jo me grushte shteti në stilin e Luftës së Ftohtë, por me operacione ‘kirurgjikale’ që prodhojnë një rezultat politik të menjëhershëm.
Doktrina Monroe lindi në vitin 1823 si një deklaratë në dukje e thjeshtë dhe mbrojtëse. Presidenti i atëhershëm i Shteteve të Bashkuara, James Monroe, deklaroi se kontinenti amerikan nuk ishte më i hapur ndaj kolonializmit evropian. Në këmbim, Shtetet e Bashkuara u zotuan të mos ndërhynin në çështjet evropiane. Në letër, ishte një akt vetëmbrojtës nga një shtet i ri kundër perandorive të vjetra. Megjithatë, në praktikë, ‘Doktrina Monroe’ evoluoi në diçka shumë të ndryshme. /Protothema,