Pemët në pyjet tropikale të Panamasë po hedhin rrënjë më të thella për t'u përballur me thatësirën

Kur thatësira godet, pyjet tropikale të Panamasë përdorin një lloj "strategjie shpëtimi" për t'u përshtatur me mungesën e ujit: pemët i çojnë rrënjët e tyre më thellë në tokë. Kjo është gjetja kryesore e një studimi të ri, megjithëse shkencëtarët paralajmërojnë se kjo mund të mos mjaftojë për t'i mbrojtur ato nga pasojat afatgjata të ndryshimeve klimatike.

Pyjet tropikale strehojnë më shumë se gjysmën e biodiversitetit tokësor të botës dhe ruajnë sasi të mëdha karboni, veçanërisht në rrënjët nën tokë. Megjithatë, rritja e temperaturave dhe thatësirat ekstreme të shkaktuara nga ndryshimet klimatike po i vënë këto ekosisteme nën presion të madh.

Studimi, i botuar më 21 nëntor në revistën New Phytologist, është pjesë e eksperimentit PARCHED (Panama Rainforest Changes with Experimental Drying). Shkencëtarët krijuan 32 parcela studimi në katër pyje tropikale të ndryshme në Panama, secili me karakteristika të veçanta si llojet e pemëve, përmbajtja e lëndëve ushqyese në tokë dhe sasia e reshjeve.

Për të simuluar thatësirën, studiuesit ndërtuan struktura transparente mbi parcelat që bllokonin 50% deri në 70% të reshjeve. Gjithashtu, hapën kanale rreth parcelave për të penguar rrënjët të merrnin ujë nga jashtë. Rrënjët u studiuan përmes mostrave të tokës, kurtheve për rrënjë dhe kamerave të vogla të vendosura nën tokë.

Sipas studiuesve, kjo rritje e rrënjëve të thella nuk e zëvendëson plotësisht humbjen e karbonit apo biomasës, por ndihmon pemët të ruajnë funksionet e tyre jetësore. Në të njëjtën kohë, rrënjët e mbetura në sipërfaqe u lidhën më shumë me kërpudha mikorizore, të cilat ndihmojnë në përthithjen e ujit dhe lëndëve ushqyese.

Shkencëtarët paralajmërojnë se kjo është vetëm një zgjidhje e përkohshme. Ende nuk dihet nëse pyjet tropikale mund t'i mbajnë këto përshtatje për shumë vite apo nëse disa specie do të zhduken për shkak të thatësirave gjithnjë e më të forta.