Miliarderët e rinj të bumit të inteligjencës artificiale, mes tyre edhe shqiptarja e njohur

Ashtu si bumet e mëparshme teknologjike, vala e fundit ka krijuar një grup miliarderësh, të paktën në letër, nga start-up-e më të vogla.

Nga Natallie Rocha - NYT/

Bumi i inteligjencës artificiale i ka bërë edhe më të pasur miliarderë të njohur si Jensen Huang, drejtori ekzekutiv i prodhuesit të çipave Nvidia, dhe Sam Altman, drejtori ekzekutiv i OpenAI, krijuesit të ChatGPT.

Por ai ka krijuar edhe një brez të ri miliarderësh, të paktën në letër, nga start-up-e më të vogla. Këta individë mund të bëhen në të ardhmen figura me ndikim në Silicon Valley, si drejtuesit e pasur që dolën nga bumet e mëparshme teknologjike, përfshirë çmendurinë "dot-com" të fundviteve '90, të cilët më pas investuan ose drejtuan valë të tjera teknologjie.

Miliarderët e rinj të IA-së përfshijnë Alexandr Wang dhe Lucy Guo, që themeluan Scale AI, një start-up për etiketimin e të dhënave që mori një investim prej 14.3 miliardë dollarësh nga Meta në qershor. Themeluesit e start-up-it të kodimit me IA, Cursor, Michael Truell, Sualeh Asif, Aman Sanger dhe Arvid Lunnemark, hynë në klubin e miliarderëve kur kompania e tyre u vlerësua 27 miliardë dollarë në një raund financimi muajin e kaluar.

Sipërmarrësit pas Perplexity (një motor kërkimi me IA), Mercor (një start-up të dhënash me IA), Figure AI (prodhues robotësh humanoidë), Safe Superintelligence (një laborator IA), Harvey (një start-up softuerësh ligjorë me IA) dhe Thinking Machines Lab (një laborator IA) janë gjithashtu në klubin e qindra milionë dollarëve, sipas kompanive ose personave pranë tyre, si edhe të dhënave nga PitchBook dhe raportimeve mediatike. Shumica arritën këtë nivel pasi vlerësimet e kompanive të tyre private u rritën ndjeshëm këtë vit, duke i kthyer aksionet e tyre në miniera ari.

Jai Das, partner në Sapphire Ventures, një firmë investimesh në Silicon Valley, i krahasoi këta miliarderë të rinj me baronët e hekurudhave të Epokës së Artë të viteve 1890, që përfituan nga bumi teknologjik i asaj kohe. Por ai paralajmëroi se pasuria e tyre mund të jetë e përkohshme nëse start-up-et nuk përmbushin pritshmëritë.

"Pyetja është se cilat nga këto kompani do të mbijetojnë," tha z. Das. "Dhe cilët nga këta themelues do të përfundojnë vërtet si miliarderë të mirëfilltë dhe jo thjesht miliarderë në letër."

Ja çfarë duhet të dini për ta.

U bënë miliarderë shumë shpejt

Rruga e Elon Musk-ut drejt statusit miliarder zgjati vite. Pasi u bë milioner kur një nga sipërmarrjet e tij të hershme u shit te eBay në vitin 2002, ai nuk u bë miliarder deri sa drejtonte Tesla-n dhe kishte nisur SpaceX.

Nga ana tjetër, shumica e miliarderëve të rinj të IA-së i themeluan kompanitë e tyre më pak se tre vjet më parë, pas publikimit të ChatGPT nga OpenAI, dhe më pas panë investitorët të rrisnin me shpejtësi vlerën e kompanive të tyre.

Mira Murati, 37 vjeçe, ish-drejtuese e lartë në OpenAI, e shpalli start-up-in e saj Thinking Machines Lab vetëm në shkurt. Deri në qershor, kompania arriti një vlerësim prej 10 miliardë dollarësh pa nxjerrë asnjë produkt. (Start-up-i, që nuk pranoi të komentojë, më vonë nxori një produkt.)

Ilya Sutskever, 39 vjeç, një tjetër ish-drejtues i lartë i OpenAI, themeloi Safe Superintelligence në qershor 2024. Kompania nuk ka prezantuar ende një produkt, por vlerësohet 32 miliardë dollarë pasi mblodhi 2 miliardë dollarë këtë vit, sipas PitchBook. Safe Superintelligence nuk pranoi të komentojë.

Brett Adcock, 39 vjeç, drejtori ekzekutiv i Figure AI, e themeloi kompaninë në vitin 2022. Pasuria e tij neto është 19.5 miliardë dollarë, sipas Figure AI. Aravind Srinivas, 31 vjeç, drejtori ekzekutiv i Perplexity, gjithashtu e krijoi kompaninë në 2022; ajo vlerësohet rreth 20 miliardë dollarë, sipas PitchBook.

Perplexity tha se z. Srinivas nuk është i fokusuar te pasuria dhe "preferon të jetojë thjesht", duke shtuar se kompania kërkon mençuri, e cila "është shumë më e rëndësishme se kërkimi i pasurisë".

(The New York Times ka paditur OpenAI, Microsoft dhe Perplexity, duke pretenduar shkelje të të drejtave të autorit mbi përmbajtje lajmesh të lidhura me sistemet IA. Kompanitë i kanë mohuar këto pretendime.)

Grumbullimi i pasurisë ka qenë veçanërisht i shpejtë këtë vit. Harvey, me seli në San Francisko, mblodhi fonde në shkurt, qershor dhe këtë muaj. Çdo herë, vlerësimi i kompanisë u rrit, duke arritur në 8 miliardë dollarë nga 3 miliardë në shkurt. Kjo rriti ndjeshëm pasurinë e themeluesve të Harvey-t, Winston Weinberg dhe Gabe Pereyra.

Weinberg, 30 vjeç, që jeton me Pereyra-n, 34 vjeç, dhe një shok të tretë, tha se nuk mendon shumë për pasurinë. "Po, është në miliarda, por është në letër," tha ai.

Përjashtim nga kjo rritje e shpejtë është Scale AI, që u rrit relativisht në heshtje deri te investimi i Meta-s.

Mark Zuckerberg, drejtori ekzekutiv i Meta-s, e emëroi Wang, 28 vjeç, si shefin e inteligjencës artificiale. Guo, 31 vjeçe, u largua nga start-up-i në vitin 2018 dhe ka nisur një firmë kapitali sipërmarrës dhe Passes, një platformë për influencuesit që të fitojnë nga përmbajtja e tyre.

Scale AI dhe Meta nuk pranuan të komentojnë, ndërsa Guo nuk iu përgjigj kërkesës për koment.

Janë nën 40 vjeç

Rinia është tipar i bumit teknologjik. Larry Page dhe Sergey Brin ishin në të 20-at kur themeluan Google-in në 1998. Zuckerberg ishte 19 vjeç kur krijoi Facebook-un në vitin 2004.

Edhe miliarderët e rinj të IA-së janë të rinj. "Ashtu si Epoka e Artë dhe si bumi dot-com, ky moment i IA-së po i bën disa njerëz shumë të rinj jashtëzakonisht të pasur, shumë shpejt," tha Margaret O'Mara, profesore historie në Universitetin e Uashingtonit që studion ekonominë e teknologjisë.

Mes tyre janë edhe themeluesit 22-vjeçarë të Mercor. Brendan Foody, drejtori ekzekutiv, la Universitetin Georgetown në vitin 2023 pasi themeloi kompaninë me dy miq nga shkolla e mesme, Adarsh Hiremath, drejtori i teknologjisë, dhe Surya Midha, kryetar i bordit. Mercor, që nuk pranoi të komentojë, u vlerësua 10 miliardë dollarë në një raund financimi në tetor.

Miliarderë të tjerë të rinj përfshijnë Truell, 25 vjeç, drejtori ekzekutiv i Cursor, dhe bashkëthemeluesit e tij, Asif, Sanger dhe Lunnemark, gjithashtu në të 20-at. Ata u njohën në MIT dhe u diplomuan në vitin 2022. Një raund financimi prej 2.3 miliardë dollarësh muajin e kaluar e çoi vlerësimin e start-up-it të tyre, i njohur edhe si Anysphere, në 27 miliardë dollarë, sipas PitchBook.

Cursor nuk iu përgjigj kërkesave për koment.

Shumica janë burra

Bumi i IA-së ka ngritur kryesisht themelues meshkuj në status miliarderi, një model i njohur në ciklet teknologjike. Vetëm pak gra, si Guo dhe Murati, kanë arritur këtë nivel pasurie.

Mania e IA-së ka thelluar "homogjenitetin" e atyre që janë pjesë e këtij bumi, tha dr. O'Mara. / New York Times – Syri.net