DW: Trenat gjermanë dikur ishin sinonim i saktësisë - si është situata sot?

Trenat gjermanë dikur ishin sinonim i saktësisë, por sot vonesat janë rregull, jo përjashtim, shkruan Deutsche Welle (DW). Cilat janë arsyet për këtë dhe cili është sekreti i suksesit të hekurudhave zvicerane?

Siç shkruan DW , Evelyn Pala, drejtoresha e sapoemëruar e Hekurudhave Gjermane, prezantoi një plan gjithëpërfshirës ristrukturimi në mesin e dhjetorit, i cili duhet të hyjë në fuqi në vitin 2026.

Pasi mori miratimin nga bordi mbikëqyrës i DB më 10 dhjetor, Pala tha se kompania do të eliminonte rreth 30 përqind të pozicioneve drejtuese në një përpjekje për të thjeshtuar menaxhimin, për të decentralizuar vendimmarrjen dhe për të përmirësuar saktësinë dhe efikasitetin duke e bërë organizatën më fleksibile.Ky riorganizim vjen në një kohë kur rezultatet janë jashtëzakonisht të dobëta.

Konkretisht, këtë vjeshtë, saktësia ra në një nivel të ri historik: vetëm 55 përqind e trenave të distancave të gjata mbërritën në destinacionin e tyre me një vonesë prej më pak se gjashtë minutash - që është përkufizimi zyrtar i DB për "arritjen në kohë", shkruan DW.

Saktësia është përkeqësuar prej vitesh, duke e bërë DB një nga operatorët hekurudhorë më të këqij në Evropë.

Për pasagjerët, vonesat dhe anulimet janë bërë të përditshme, veçanërisht në rajonet me popullsi të dendur, ku sot pasagjerët konsiderohen me fat nëse çdo tren tjetër mbërrin sipas orarit.

Turp ndërkufitar

Kriza mori një dimension ndërkombëtar në verën e vitit 2024, kur Zvicra ndaloi trenat e Deutsche Bahn të operonin në rrjetin e saj hekurudhor, duke përmendur shqetësimet se vonesat kronike mund të prishnin oraret zvicerane.

Ky vendim ekspozoi qartë dështimin e Gjermanisë prej dekadash për të investuar mjaftueshëm në sistemin e saj hekurudhor dhe për të ndaluar përkeqësimin e infrastrukturës së transportit, sipas DW.

Sipas të dhënave nga Ministria Gjermane e Transportit, rreth gjysma e hekurudhave në vend janë në gjendje mesatare, të keqe ose shumë të keqe.

Rreth një e pesta e infrastrukturës do të kërkojë rinovim në afat të mesëm, ndërsa disa pjesë, duke përfshirë pajisjet e sinjalizimit që janë më shumë se 100 vjeçare, kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme.

Tre dekada rënie

Gjatë 30 viteve të fundit, Gjermania ka investuar vetëm një pjesë të vogël të asaj që vendet fqinje si Zvicra dhe Austria kanë shpenzuar për mirëmbajtjen dhe modernizimin e rrjeteve të tyre hekurudhore, shtoi DW.

Në të njëjtën kohë, sistemi hekurudhor i Gjermanisë po tkurrej, edhe pse kërkesa rritej, ndërsa më shumë njerëz udhëtonin për distanca më të gjata. Rezultati është një rrjet që transporton më shumë trafik në më pak linja - shumë prej të cilave janë në gjendje të keqe.

Jens Kaminski, një makinist treni me përvojë që ka punuar për DB që nga viti 1994, kujton një kohë shumë të ndryshme. 

Në atë kohë, shprehja "Pünktlich wie die Bahn" ("i saktë si tren") përdorej shpesh në Gjermani.

«Në atë kohë, kur kalonit nëpër fshat, njerëzit të përshëndesnin si zjarrfikës - si hero», i tha Kaminski DW-së. «Sot është më shumë: Oh, ai është një makinist treni. Ti je një hiç», thotë ai.

Një rregull tjetër që zbatohej midis punonjësve të hekurudhave: orari është ligj. Kaminski kujtoi pse gjërat ishin "ndryshe" në atë kohë.

"Kishim 12 persona në gatishmëri në depo. Nëse diçka shkonte keq - një avari, çfarëdo qoftë - ata ndërhynin dhe e rregullonin problemin. Asnjë problem. Sot nuk ka më ekipe gatishmërie. Është shumë e kushtueshme", thotë ai.

Nga reforma te shkurtimet

Jeta profesionale e Jens Kaminskit pasqyron historinë moderne të hekurudhave gjermane. Ato filluan të operojnë në vitin 1994, të njëjtin vit kur operatorët hekurudhorë të Gjermanisë Lindore dhe Perëndimore u bashkuan për të formuar Deutsche Bahn AG, vetëm katër vjet pas bashkimit të vendit.

Kompania e re supozohej të mishëronte një reformë të orientuar drejt tregut. Si një shoqëri aksionare në pronësi të plotë shtetërore, DB kishte për detyrë të bëhej konkurruese dhe fitimprurëse, me qëllimin afatgjatë të bëhej publike.

Pasuan shkurtime agresive të kostove. Investimet në infrastrukturë dhe personel u zvogëluan për ta bërë kompaninë më tërheqëse për investitorët. Oferta e parë publike e aksioneve nuk u realizua kurrë, kështu që qeveria gjermane mbetet ende pronarja e vetme e DB, sipas DW.

Auditorët kritikojnë

Gjykata Federale e Auditorëve të Gjermanisë e ka kritikuar vazhdimisht Berlinin për dështimin në përmbushjen e detyrimeve të tij si pronar i operatorit hekurudhor.

Në raportin e tyre të fundit, auditorët thanë se "qeveria federale ka dështuar të adresojë çështjet kryesore të politikave hekurudhore për tre dekada".

Më tej thuhet - "Hekurudhat Gjermane kanë dështuar prej kohësh në përmbushjen e pritjeve të klientëve në aspektin e saktësisë dhe besueshmërisë. Kompania është në një gjendje të vazhdueshme krize dhe ka nevojë për reformë".

U theksua gjithashtu detyrimi kushtetues i qeverisë për të mirëmbajtur infrastrukturën hekurudhore si një të mirë publike dhe për të siguruar shërbime të besueshme hekurudhore.

Shembulli zviceran

Zvicra u përball me sfida të ngjashme në vitet 1990, por ndoqi një rrugë tjetër. Ashtu si Gjermania, ajo e shndërroi operatorin e saj hekurudhor në një korporatë me shtetin si pronar të vetëm. Megjithatë, ndryshe nga Gjermania, ajo ka theksuar qartë se qëllimi kryesor i sistemit hekurudhor është shërbimi publik, jo fitimi, sipas DW.

Peter Figlisthaler, ish-mbikëqyrës i operatorit hekurudhor zviceran SBB, thotë se infrastruktura hekurudhore nuk duhet të jetë për "nxitje fitimi".

“Qëllimi i saj është të sigurojë kapacitet dhe saktësi - një fitore për të dyja palët”, i tha ai transmetuesit rajonal gjerman WDR, duke shtuar se drejtimi i hekurudhës kërkonte një filozofi menaxhimi të përqendruar në besueshmëri, jo në fitim financiar.

"Gjermania investon dukshëm më pak në hekurudhat e saj sesa Zvicra. Nëse investon shumë më pak, nuk mund të presësh të njëjtën cilësi", tha Figlithaler.

Të dhënat tregojnë se sot 90 përqind e trenave zviceranë mbërrijnë në kohë - një standard që shteti e respekton me përpikëri, gjë që mund të shihet në ndalimin e hyrjes në vend për trenat gjermanë që vonohen më shumë se 15 minuta.

Rruga e gjatë drejt rimëkëmbjes

Neglizhenca e hekurudhave shpesh shoqërohet me një kulturë të fortë të makinave. Gjatë tre dekadave të fundit, qeveritë kanë investuar afërsisht dy herë më shumë në rrugë dhe autostrada sesa në infrastrukturën hekurudhore.

Megjithatë, ka shenja ndryshimi. Ajo ishte drejtuesja e parë femër e Hekurudhave Gjermane dhe drejtoresha e parë ekzekutive që mbante një licencë për të drejtuar një tren. Investime të mëdha tashmë janë duke u zhvilluar. Nga 500 miliardë eurot e marra hua nga qeveria e re gjermane për të modernizuar infrastrukturën publike, rreth 150 miliardë euro janë të destinuara për sistemin hekurudhor.

Megjithatë, për udhëtarët, kthesa nuk do të ndodhë shpejt. Punimet e ndërtimit dhe riparimit pritet të shkaktojnë ndërprerje të mëtejshme në afat të shkurtër - që do të thotë se përpara se trenat të bëhen më të besueshëm, vonesat ka të ngjarë të përkeqësohen, përfundon Deutsche Welle.