Moti ekstrem i shkaktuar nga klima, po i shtyn shtetet drejt kufijve të përshtatjes
Frekuenca dhe intensiteti në rritje i ngjarjeve ekstreme të motit të shkaktuara nga ndryshimet klimatike, po e shtyjnë kapacitetin adaptues të shteteve në kufijtë e tyre, sipas një raporti të ri nga World Weather Attribution (WWA).
Raporti i WWA-së për vitin 2025 zbuloi se ndryshimet klimatike nxitën ngjarje të rënda të motit në të gjithë globin këtë vit, duke prekur në mënyrë disproporcionale komunitetet vulnerabël dhe të margjinalizuara. Temperaturat globale kanë vazhduar të rriten, me valët e të nxehtit tani dukshëm më intensive se një dekadë më parë, tha ai.
Raporti vuri në dukje se që nga miratimi i Marrëveshjes së Parisit, temperatura mesatare globale është rritur me rreth 0.3 gradë Celsius. Ndërsa rritja mund të duket modeste, ekspertët paralajmëruan se ajo është përkthyer në një mesatare prej 11 ditësh shtesë me nxehtësi ekstreme çdo vit në të gjithë botën.
Studiuesit e WWA thanë se miliona njerëz u shtynë afër kufijve të përshtatjes njerëzore në vitin 2025, duke theksuar se "ulja drastike e emetimeve të lëndëve djegëse fosile mbetet politika kryesore" për të shmangur ndikimet më të rënda të ndryshimeve klimatike.
Ruben del Campo, zëdhënës i agjencisë kombëtare të motit të Spanjës AEMET, e përshkroi raportin si "një thirrje të re zgjimi nga komuniteti shkencor për veprim klimatik".
Ai vuri në dukje se valët e të nxehtit në Spanjë po zgjaten me gati tre ditë në dekadë, në përputhje me trendet globale të theksuara në studim, raportoi Qendra e Medias Shkencore Spanjë.
Froila M. Palmeiro, një studiuese në Qendrën Euro-Mesdhetare për Ndryshimet Klimatike, tha se raporti shqyrtoi ngjarjet më të rëndësishme ekstreme të motit të vitit 2025 dhe shqyrtoi lidhjet e tyre me ndryshimet klimatike.
Ajo theksoi se çdo pjesë e një shkalle ngrohjeje e shmangur është “një arritje e madhe”, pasi ndihmon në kufizimin e numrit të ditëve me nxehtësi ekstreme, raportoi transmetuesi spanjoll i lajmeve RTVE.
Raporti gjithashtu nënvizoi pabarazitë e thella në ndikimet klimatike, duke treguar cenueshmëri më të lartë në pjesë të Jugut Global dhe boshllëqe në të dhënat klimatike jashtë Hemisferës Veriore, të cilat ndikojnë në saktësinë e parashikimeve.
Anna Cabre, një shkencëtare e klimës e lidhur me Universitetin e Pensilvanisë, tha se ndikimet klimatike ndihen më intensivisht në Jugun Global, ku të dhënat e kufizuara dhe infrastruktura më e dobët e bëjnë përshtatjen veçanërisht sfiduese.
Ajo bëri thirrje për veprime urgjente për të forcuar përpjekjet për zbutjen dhe përshtatjen.
Klimatologu spanjoll Ernesto Rodriguez Camino paralajmëroi gjithashtu se bota tashmë po jeton në një “klimë thellësisht të ndryshuar”, me kufij të qartë për përshtatje.
Ai theksoi nevojën për të ulur emetimet, duke investuar njëkohësisht në adaptim, kërkim shkencor dhe barazi globale për të adresuar rreziqet në rritje të shkaktuara nga moti ekstrem./ AA.