Protestë në Teheran, dyqanet mbyllin dyert përballë krizës ekonomike dhe rënies së vlerës së monedhës kombëtare

Dyqanet në Teheran mbyllën sot dyert për të dytën ditë me radhë, si shenjë proteste ndaj përkeqësimit të situatës ekonomike në vend, përballë sanksioneve perëndimore dhe zbritjes së shpejtë të monedhës kombëtare.

Sipas të dhënave jozyrtare të tregut të zi, rial-i iranian ra të dielën në nivelin më të ulët kundrejt dollarit, duke arritur 1,4 milion rial për një dollar (një vit më parë ishte 820,000 rial për dollar) dhe 1,7 milion rial kundrejt euros.

Zbritja e vazhdueshme e monedhës po ushqen hiperinflacionin dhe pasigurinë në Iran, ku çmimet e disa produkteve ndryshojnë ndjeshëm nga një ditë në tjetrën. Agjencia e lajmeve Ilna, duke cituar një gazetar të saj, raportoi se janë mbajtur “demonstrata” rreth shumë tregjeve në qendër të kryeqytetit iranian.

“Protestuesit kërkojnë ndërhyrjen e menjëhershme të qeverisë për të stabilizuar luhatjet e këmbimit valutor dhe për të përcaktuar një strategji të qartë ekonomike,” shtoi Ilna, media që lidhet me qarqet punëtore.

Situata ka paralizuar shitjet e disa produkteve të importuara, ndërsa tregtarët dhe konsumatorët preferojnë të shtyjnë transaksionet duke pritur stabilizimin e tregut, konstatoi Agjencia Franceze e Lajmeve.

“Vazhdimi i çdo aktiviteti nën këto kushte është i pamundur,” theksoi Ilna duke cituar protestuesit. “Shumë tregtarë vendosën të pezullojnë aktivitetin për të shmangur humbjet e mundshme,” raportoi agjencia qeveritare Irna, duke shtuar se protestuesit “brohorisnin slogane.”

Fotografitë e transmetuara nga agjencia Fars tregojnë një turmë që ka bllokuar një nga rrugët kryesore të Teheranit, pranë shumë dyqaneve. “Kanë ndodhur përplasje të vogla mes disa protestuesve dhe forcave të rendit,” njoftoi agjencia, duke paralajmëruar për rrezikun e instrumentalizimit të këtyre tubimeve për qëllime destabilizuese.

Më vonë gjatë mbrëmjes, protesta duket se ka përfunduar. Televizioni shtetëror transmetoi pamje nga rrugë të shkreta. Të dielën, në një nga tregjet më të mëdha të telefonëve celularë në Teheran, tregtarët mbyllën dyqanet për të protestuar kundër gjendjes ekonomike, sipas agjencisë tjetër Isna.

Kreu i pushtetit gjyqësor, Gholamhossein Mohseni Ejei, urdhëroi “ndëshkimin sa më shpejt të mundshëm të atyre që janë përgjegjës për luhatjen e papritur të këmbimit valutor,” raportoi agjencia e autoriteteve gjyqësore Mizan.

Qeveria njoftoi gjithashtu zëvendësimin e guvernatorit të bankës qendrore. “Me vendim të presidentit, Abdolnaser Hemmati do të emërohet guvernator i bankës qendrore,” shkroi një zëdhënës i presidencës në rrjetin X.

Hemmati pritet të marrë detyrën të mërkurën, duke rikthyer në skenë pas shkarkimit të tij nga Parlamenti në mars të kaluar si ministër i Ekonomisë dhe Financave për shkak të devalvimit të madh të rial-it.

Të dielën, presidenti iranian Masoud Pezeshkian deklaroi vendosmërinë për të luftuar inflacionin dhe rritjen e çmimeve, duke prezantuar në Parlament buxhetin për vitin e ardhshëm.

Ligjvënia parashikon, ndër të tjera, rritje të pagave me 20%, një nivel që megjithatë mbetet më i ulët se inflacioni, i cili arriti në 52% në bazë vjetore në dhjetor sipas shërbimit zyrtar të statistikave të vendit. Ky përqindje nuk reflekton saktësisht rritjet e çmimeve të produkteve bazë.