Shkalla e kancerit të zorrës së trashë, po rritet ndjeshëm tek të rinjtë. Si ta ulni rrezikun

Kanceri kolorektal dikur konsiderohej një kancer i moshës së shtyrë. Jo më. Pacientët në adoleshencë dhe në fillim të të 20-ve ende nuk janë normë, saktësisht, por po bëhen më të zakonshëm. Ushtrimet fizike, dieta dhe kontrollet janë ndër mënyrat që mund të ndihmojnë.

Dr. Bethany Malone ka trajtuar shumë pacientë me kancer kolorektal. Më e reja, pa llogaritur ata me sëmundje gjenetike, ishte 19 vjeç.

«Nuk kam kaluar asnjë vit në praktikë pa i hequr kancerin e zorrës së trashë dikujt në të 20-at», tha Malone.

Malone është kirurge e zorrës së trashë dhe rektumit dhe drejtoreshë e asociuar e programit për rezidencën e kirurgjisë së përgjithshme në Spitalin Metodist Texas Health Harris, Fort Worth. Përvoja e saj në Teksasin e Veriut pasqyron një trend mbarëbotëror.

Kanceri kolorektal — i cili përfshin kancerin e zorrës së trashë dhe të rektumit — konsiderohet me fillim të hershëm kur diagnostikohet te njerëzit nën moshën 50 vjeç. Ndërsa shumica e diagnozave janë ende tek njerëzit e moshës 65 vjeç e lart, normat e fillimit të hershëm janë rritur në të gjithë botën, veçanërisht në vendet me të ardhura të larta.

Në një raport të vitit 2023, Shoqata Amerikane e Kancerit shkroi se tendencat e uljes së incidencës tek të moshuarit dhe rritjes së incidencës tek të rinjtë, po “e zhvendosin me shpejtësi popullatën e pacientëve drejt të rinjve”.

Në vitin 2020, aktori i Black Panther, Chadwick Boseman, vdiq nga kanceri i zorrës së trashë në moshën 43 vjeç. Kohët e fundit, ish-koreografja e Dallas Cowboys Cheerleaders, Criscilla Anderson, vdiq nga kanceri i zorrës së trashë në moshën 45 vjeç.

Gjithashtu në nivel lokal, muzikanti nga Dallasi, Joshua Ray Walker, u diagnostikua me kancer të zorrës së trashë në fund të vitit 2023, në moshën 33 vjeç. (Rreth 10 muaj më vonë, pas trajtimit dhe operacionit, ai njoftoi se ishte pa kancer.)

Ja çfarë thonë ekspertët mjekësorë për rritjen e shkallës së kancerit kolorektal tek të rinjtë.

Pse po rritet shkalla e kancerit kolorektal tek të rinjtë?

Ekspertët mjekësorë thonë se nuk ka një arsye të vetme pse normat e kancerit kolorektal po rriten në grupmoshat nën 50 vjeç. Por ka disa faktorë që kontribuojnë.

Së pari, nuk është për shkak të gjenetikës. Dr. Radhika Kainthla, një onkologe mjekësore në Spitalin Parkland Memorial në Dallas, tha se rreth 20% e pacientëve me kancer kolorektal me fillim të hershëm kanë një lidhje gjenetike. Kjo do të thotë se 80% nuk ​​e kanë.

«Shumë herë ekziston një keqkuptim se nëse një person i ri diagnostikohet me kancer, duhet të jetë gjenetik», tha Kainthla. «Por në të vërtetë nuk po shohim kështu».

Të tre ekspertët që folën me The Dallas Morning News, vunë në dukje në vend të kësaj një kombinim të faktorëve mjedisorë dhe faktorëve të stilit të jetës, siç janë dietat e pasura me mish të kuq, dietat e mbushura me ushqime ultra të përpunuara dhe mungesa e ushtrimeve të rregullta.

Malone në Qendrën Shëndetësore të Teksasit në Fort Worth tha se marrja e fibrave tenton të jetë e ulët veçanërisht për amerikanët, gjë që mund të rrisë rrezikun për kancer kolorektal. Fibra kryen shumë punë në zorrë, tha Malone, duke përfshirë ushqyerjen e një mikrobiome të shëndetshme dhe ndihmën për të nxjerrë kancerogjenët nga trupi para se të përthithen.

Malone vuri në dukje se faktorët e "stilit të jetesës", nuk janë gjithmonë të kontrollueshëm lehtë. Sistemi ushqimor i SHBA-së është zhvendosur ndjeshëm drejt ushqimeve ultra të përpunuara, të cilat kanë tendencë të kenë pak lëndë ushqyese të nevojshme, siç janë fibrat.

Ekzistojnë gjithashtu faktorë mjedisorë në lojë, tha Dr. Emina Huang, profesoreshë e kirurgjisë dhe kirurge kolorektal në Qendrën Mjekësore UT Southwestern. Për shembull, të jetosh pranë një vendi të superfondit - të cilat janë vende të mbeturinave të rrezikshme - është treguar se rrit rrezikun e kancerit.

Si mund ta zvogëloj rrezikun e kancerit kolorektal?

Ulja e rrezikut të kancerit kolorektal, thanë tre ekspertët, varet nga shumë këshilla standarde që profesionistët mjekësorë rekomandojnë edhe për shëndetin e përgjithshëm.

Tre ekspertët thanë se njerëzit duhet të përqendrohen në ushtrime të rregullta, shmangien e pirjes së duhanit, moderimin e konsumit të alkoolit dhe një dietë të ulët në mish të kuq, por të pasur me fruta, perime dhe fibra.

Obeziteti është gjithashtu një faktor rreziku për kancerin kolorektal, thanë ekspertët, megjithëse Malone paralajmëroi kundër përqendrimit vetëm në humbjen e peshës. Dietat kufizuese gjithashtu mund të përfundojnë të kenë pak fibra, gjë që është e dëmshme në vend që të ndihmojë për rrezikun e kancerit kolorektal.

Dhe, sigurisht, pacientët duhet t'i kushtojnë vëmendje trupit të tyre dhe të kërkojnë kujdes mjekësor, nëse vërejnë dhimbje barku ose ndryshime në jashtëqitjen e tyre.

Kur duhet të filloj të bëj kontrolle për kancer kolorektal?

Për shkak të rritjes së shkallës së kancerit kolorektal tek të rinjtë, Task Forca e Shërbimeve Parandaluese e SHBA-së, këshillon kontrolle të rregullta duke filluar nga mosha 45 vjeç. Standardi i artë i kontrollit është kolonoskopia, por testet e jashtëqitjes dhe skanimet mund të përdoren gjithashtu për kontroll.

Megjithatë, rekomandimi për moshën 45 vjeç është për pacientët që kanë një rrezik standard për kancer kolorektal. Disa njerëz mund të jenë në rrezik më të lartë, për shkak të historisë personale ose familjare.

Personat me një të afërm të shkallës së parë - një vëlla/motër, prind ose fëmijë - të diagnostikuar me kancer kolorektal ose polipe kolorektale, mund të këshillohen të fillojnë ekzaminimet në një moshë më të re. Në përgjithësi, profesionistët mjekësorë këshillojnë fillimin e ekzaminimeve kur një pacient është 10 vjet më i ri se sa ishte i afërmi i tij në moshën e diagnozës. Për shembull, nëse babai juaj është diagnostikuar me kancer kolorektal në moshën 48 vjeç, ju duhet të filloni ekzaminimet në moshën 38 vjeç.

Pacientët me një histori të tillë familjare, duhet të fillojnë ekzaminimet jo më vonë se mosha 40 vjeç.

Në mënyrë të ngjashme, pacientët që kanë histori personale të sëmundjes së Crohn-it ose kolitit ulceroz janë gjithashtu në rrezik më të lartë për kancer kolorektal, dhe duhet të fillojnë kontrollet në një moshë më të hershme.

Kainthla, në Parkland, vuri në dukje gjithashtu se ekzistojnë lloje të tjera të ekzaminimeve përveç kolonoskopive, të tilla si analizat e gjakut dhe analizat e jashtëqitjes, që mund të jenë një mundësi e dobishme për disa pacientë.

Cilat janë shenjat paralajmëruese të kancerit kolorektal?

Ekspertët mjekësorë nxitojnë të theksojnë se, për shumicën e të rinjve, simptomat abdominale ose gastrointestinale nuk kanë gjasa të tregojnë kancer kolorektal.

Megjithatë, disa simptoma duhet të shërbejnë si flamuj të kuq.

Simptomat më të zakonshme të hershme janë dhimbja e stomakut që nuk zhduket, ndryshime në jashtëqitje pa përmirësim ose gjak në jashtëqitje.

Ndonjëherë, këto simptoma mund të tregojnë hemorroide ose gjendje të tjera relativisht beninje. Megjithatë, nëse një pacient trajtohet për një gjendje beninje, por simptomat nuk përmirësohen, kjo është një shenjë se diçka më shumë mund të jetë duke ndodhur./ DPA News.