Pse fëmijët më të mirë rrallëherë bëhen të rriturit më të mirë

Performuesit e jashtëzakonshëm luajnë një rol kyç në avancimin e dijes dhe në përballjen me sfida të mëdha globale. Për këtë arsye, shoqëritë kanë interes të kuptojnë se si zhvillohet talenti i nivelit më të lartë. Një rishikim i ri shkencor, i botuar në revistën Science, tregon se shumë mënyra tradicionale të edukimit të fëmijëve të talentuar bazohen në supozime të gabuara.

Për një kohë të gjatë është besuar se suksesi i jashtëzakonshëm varet nga shenja të hershme të talentit: nota të larta në shkollë, fitore në gara sportive apo muzikore, të kombinuara me aftësi si inteligjenca, koordinimi fizik apo muzikaliteti. Këto avantazhe të hershme mendohej se duhej të shoqëroheshin me shumë vite stërvitjeje intensive dhe fokus të ngushtë në një fushë të vetme.

Bazuar në këtë ide, shumica e programeve për talentet përpiqen të identifikojnë fëmijët më të mirë që herët dhe t'i drejtojnë ata drejt specializimit të shpejtë. Por studimi i udhëhequr nga profesori Arne Güllich tregon se kjo strategji nuk është më e mira për arritje afatgjata.

Studiuesit theksojnë se kërkimet e mëparshme janë përqendruar kryesisht te të rinjtë dhe te performuesit e nivelit mesatar. Vetëm kohët e fundit, të dhënat nga atletë dhe profesionistë të nivelit botëror kanë vënë në dyshim këto përfundime. Për këtë arsye, ekipi ndërkombëtar analizoi historinë e zhvillimit të 34.839 performuesve elitarë nga fusha të ndryshme: shkencë, muzikë klasike, shah dhe sport. Mes tyre kishte fitues të Çmimit Nobel, medalistë olimpikë dhe kampionë botërorë.

Rezultati kryesor ishte befasues, por i qartë. Fëmijët që dallohen si më të mirët në moshë të vogël rrallë janë ata që arrijnë majat në moshë madhore. Ata që bëhen elitë zakonisht tregojnë përmirësim të ngadaltë dhe të qëndrueshëm dhe nuk janë në krye të grupit të tyre në fëmijëri. Po ashtu, shumica e tyre nuk specializohen herët në një disiplinë të vetme, por provojnë fusha të ndryshme: lëndë të ndryshme shkollore, stile muzikore, sporte apo aktivitete të tjera.

Studiuesit ofrojnë tre shpjegime kryesore. Së pari, provimi i shumë fushave ndihmon një individ të gjejë atë që i përshtatet më së miri. Së dyti, përvojat e ndryshme rrisin aftësinë e përgjithshme për të mësuar, gjë që ndihmon për përparim të mëvonshëm në nivel të lartë. Së treti, angazhimi në më shumë se një fushë ul rrezikun e lodhjes, djegies emocionale, dëmtimeve apo zhgënjimit.

Mesazhi për prindërit, mësuesit dhe politikëbërësit është i qartë: mos i detyroni fëmijët të specializohen shumë herët. Inkurajojini të eksplorojnë interesa të ndryshme dhe t'i zhvillojnë paralelisht dy ose tri fusha. Këto fusha nuk duhet domosdoshmërisht të jenë të ngjashme. Siç tregon edhe shembulli i Albert Ajnshtajnit, i cili ishte njëkohësisht shkencëtar i madh dhe muzikant i pasionuar, zhvillimi i gjerë mund të çojë në arritje të jashtëzakonshme në të ardhmen.

Sipas autorëve, një qasje e tillë, e bazuar në prova shkencore, rrit shanset për të nxjerrë performues të nivelit botëror në shkencë, art, sport dhe më gjerë. / Scitech Daily – Syri.net