Rusët gati të sulmojnë satelitët në hapësirë?/ Ekspertët: Jashtëzakonisht shqetësuese, sjellin kaos!

Dy shërbime inteligjence të vendeve të NATO-s dyshojnë se Rusia po zhvillon një armë të re anti-satelitore për të synuar konstelacionin Starlink të Elon Musk me re shkatërruese të shrapnelave në orbitë, me qëllim frenimin e epërsisë hapësinore perëndimore, që e ka ndihmuar Ukrainën në fushën e betejës.

Gjetjet e inteligjencës të para nga Associated Press thonë se e ashtuquajtura armë “efekti i zonës”, do të synonte të përmbyste orbitat e Starlink me qindra mijëra fishekë me dendësi të lartë, duke çaktivizuar potencialisht shumë satelitë në të njëjtën kohë, por gjithashtu duke rrezikuar dëme kolaterale katastrofike për sistemet e tjera në orbitë.

Analistët që nuk i kanë parë gjetjet thonë se dyshojnë se një armë e tillë mund të funksionojë pa shkaktuar kaos të pakontrollueshëm në hapësirë ​​për kompanitë dhe vendet, përfshirë Rusinë dhe aleatin e saj Kinën, të cilat mbështeten në mijëra satelitë në orbitë për komunikim, mbrojtje dhe nevoja të tjera jetësore.

Pasoja të tilla, duke përfshirë rreziqet për sistemet e veta hapësinore, mund ta largojnë Moskën nga vendosja ose përdorimi i një arme të tillë, thanë analistët.

«Nuk e besoj. Vërtet që nuk e besoj», tha Victoria Samson, një specialiste e sigurisë hapësinore në Fondacionin Secure World, e cila drejton studimin vjetor të organizatave joqeveritare me seli në Kolorado mbi sistemet anti-satelitore. «Do të habitesha shumë, sinqerisht, nëse do të bënin diçka të tillë».

Por komandanti i Divizionit Hapësinor i ushtrisë kanadeze, gjeneral brigade Christopher Horner, tha se një punë e tillë ruse nuk mund të përjashtohet në dritën e akuzave të mëparshme të SHBA-së, se Rusia gjithashtu ka qenë duke ndjekur një armë bërthamore pa dallim, me bazë në hapësirë.

“Nuk mund të them se jam informuar për atë lloj sistemi. Por nuk është e pabesueshme”, tha ai. “Nëse raportimi mbi sistemin e armëve bërthamore është i saktë dhe se ata janë të gatshëm ta zhvillojnë atë dhe të shkojnë drejt këtij qëllimi, nuk do të më dukej tronditëse që diçka pak më pak se kjo, por po aq e dëmshme, të jetë brenda fushëveprimit të tyre të zhvillimit.”

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, nuk iu përgjigj mesazheve nga AP që kërkonin koment. Rusia më parë ka bërë thirrje për përpjekje të Kombeve të Bashkuara për të ndaluar vendosjen orbitale të armëve, dhe Presidenti Vladimir Putin ka thënë se Moska nuk ka ndërmend të vendosë armë bërthamore në hapësirë.

Arma do të kishte disa objektiva

Gjetjet e inteligjencës iu treguan AP-së, me kusht që shërbimet e përfshira të mos identifikoheshin dhe organizata e lajmeve të mos ishte në gjendje të verifikonte në mënyrë të pavarur përfundimet e gjetjeve.

Forca Hapësinore Amerikane nuk iu përgjigj pyetjeve të dërguara me email. Komanda Hapësinore e ushtrisë franceze tha në një deklaratë për AP, se nuk mund të komentonte mbi gjetjet, por tha: "Mund t'ju informojmë se Rusia, në vitet e fundit, ka shumëfishuar veprime të papërgjegjshme, të rrezikshme dhe madje armiqësore në hapësirë".

Rusia e sheh Starlink në veçanti si një kërcënim serioz, tregojnë gjetjet. Mijëra satelitë në orbitë të ulët kanë qenë thelbësorë për mbijetesën e Ukrainës kundër pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë, i cili tani është në vitin e katërt.

Shërbimi i internetit me shpejtësi të lartë i Starlink përdoret nga forcat ukrainase për komunikime në fushën e betejës, shënjestrimin e armëve dhe role të tjera, si dhe nga civilët dhe zyrtarët qeveritarë aty ku sulmet ruse kanë ndikuar në komunikimet.

Zyrtarët rusë kanë paralajmëruar vazhdimisht se satelitët komercialë që i shërbejnë ushtrisë së Ukrainës mund të jenë objektiva legjitime. Këtë muaj, Rusia tha se ka vendosur në vend një sistem të ri raketash me bazë tokësore, S-500, i cili është i aftë të godasë objektiva në orbitë të ulët.

Ndryshe nga një raketë që Rusia testoi në vitin 2021 për të shkatërruar një satelit të Luftës së Ftohtë që nuk funksiononte, arma e re në zhvillim do të synonte disa Starlinks në të njëjtën kohë, me fishekë që mund të lëshoheshin nga formacione të vogla satelitësh, që ende nuk janë lëshuar, thonë gjetjet e inteligjencës.

Horner i Kanadasë tha se është e vështirë të kuptohet se si retë e fishekëve mund të grumbullohen vetëm për të goditur Starlink, dhe se mbeturinat nga një sulm i tillë mund të dalin "jashtë kontrollit shpejt".

«E hedh në erë një kuti plot me BB-të», tha ai. Kjo do të «mbulonte një regjim të tërë orbital dhe do të shkatërronte çdo satelit Starlink dhe çdo satelit tjetër që është në një regjim të ngjashëm. Dhe mendoj se kjo është pjesa që është jashtëzakonisht shqetësuese».

Sistemi ndoshta është vetëm eksperimental

Gjetjet e para nga AP nuk thanë se kur Rusia mund të jetë e aftë të vendosë një sistem të tillë, as nuk detajuan, nëse është testuar apo sa larg besohet se ka shkuar kërkimi.

Sistemi është në zhvillim aktiv dhe informacioni në lidhje me kohën e një vendosjeje të pritur ,është shumë i ndjeshëm për t'u ndarë, sipas një zyrtari të njohur me gjetjet dhe inteligjencën tjetër përkatëse që AP nuk i pa. Zyrtari foli në kushte anonimiteti për të diskutuar gjetjet jopublike.

Një hulumtim i tillë rus mund të jetë thjesht eksperimental, tha Samson.

“Nuk do ta përjashtoja mundësinë e disa shkencëtarëve... të ndërtojnë diçka të tillë, sepse është një eksperiment interesant mendor dhe ata mendojnë, e dini, ‘Ndoshta në një moment mund ta bëjmë qeverinë tonë të paguajë për të’”, tha ajo.

Samsoni sugjeroi që fantazma e një kërcënimi të ri të supozuar rus, mund të jetë gjithashtu një përpjekje për të nxitur një përgjigje ndërkombëtare.

“Shpesh njerëzit që i shtyjnë përpara këto ide i bëjnë sepse duan që pala amerikane të ndërtojë diçka të tillë ose... për të justifikuar rritjen e shpenzimeve për aftësitë e hapësirës ndaj - kundërveprimit ose përdorimin e saj për një qasje më agresive ndaj Rusisë”, tha ajo.

«Nuk po them se kjo është ajo që po ndodh me këtë», shtoi Samsoni. «Por dihet që njerëzit i përdorin këto argumente të çmendura».

Grimcat e vogla mund të mbeten të pazbuluara

Gjetjet e inteligjencës thonë se fishekët do të ishin aq të vegjël - vetëm disa milimetra në diametër - sa do t'i shmangeshin zbulimit nga sistemet tokësore dhe hapësinore që skanojnë objekte hapësinore, gjë që mund ta bëjë të vështirë fajësimin për çdo sulm ndaj Moskës.

Clayton Swope, i specializuar në sigurinë hapësinore dhe armatimet në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, një grup ekspertësh për sigurinë dhe politikat me seli në Uashington, tha se nëse “fishekët nuk janë të gjurmueshëm, kjo i ndërlikon gjërat”, por “njerëzit do ta kuptonin”.

Nuk është e qartë saktësisht se sa shumë shkatërrime mund të shkaktojnë kokrrizat e vogla. Në nëntor, një përplasje e dyshuar nga një copë e vogël mbeturinash ishte e mjaftueshme për të dëmtuar një anije kozmike kineze, që duhej të sillte tre astronautë përsëri në Tokë.

“Shumica e dëmeve ndoshta do t’u shkaktoheshin paneleve diellore, sepse ato janë ndoshta pjesa më e brishtë” e satelitëve, tha Swope. “Megjithatë, kjo do të mjaftonte për të dëmtuar një satelit dhe ndoshta për ta nxjerrë atë nga funksionimi.”

'Arma e frikës' mund të kërcënojë kaosin

Pas një sulmi të tillë, kokrrizat dhe mbeturinat me kalimin e kohës do të binin përsëri drejt Tokës, duke dëmtuar ndoshta sisteme të tjera orbitale gjatë rrugës së tyre, thonë analistët.

Orbitat e Starlink janë rreth 550 kilometra (340 milje) mbi planetin. Stacioni hapësinor Tiangong i Kinës dhe Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor operojnë në orbita më të ulëta, "kështu që të dy do të përballeshin me rreziqe", sipas Swope.

Kaosi hapësinor që mund të shkaktojë një armë e tillë mund t’i mundësojë Moskës të kërcënojë kundërshtarët e saj pa pasur nevojë ta përdorë atë, tha Swope.

"Padyshim që ndihet si një armë frike, që kërkon një lloj pengese ose diçka të tillë", tha ai.

Samsoni tha se disavantazhet e një arme me fishekë pa dallim, mund ta largojnë Rusinë nga një rrugë e tillë.

“Ata kanë investuar një sasi të madhe kohe, parash dhe fuqie njerëzore për të qenë një fuqi hapësinore”, tha ajo.

Përdorimi i një arme të tillë "do t'u shkurtonte në mënyrë efektive hapësirë ​​edhe atyre", tha Samsoni. "Nuk e di nëse ata do të ishin të gatshëm të hiqnin dorë nga kaq shumë."/ AP.