Izraeli miraton 19 vendbanime të reja në Bregun Perëndimor të pushtuar

Kabineti i sigurisë i Izraelit ka miratuar njohjen e 19 vendbanimeve të reja në Bregun Perëndimor të pushtuar, ndërsa qeveria vazhdon shtytjen e saj për zgjerimin e vendbanimeve.

Ministri i Financave i ekstremit të djathtë, Bezalel Smotrich, një kolonist që propozoi këtë veprim së bashku me Ministrin e Mbrojtjes, Israel Katz, tha se vendimi kishte të bënte me bllokimin e krijimit të një shteti palestinez.

Vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor të pushtuar, konsiderohen të paligjshme sipas ligjit ndërkombëtar.

Arabia Saudite e dënoi këtë veprim. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, tha se zgjerimi "i pamëshirshëm" i vendbanimeve nga Izraeli nxit tensione, kufizon aksesin e palestinezëve në tokë dhe kërcënon qëndrueshmërinë e një shteti sovran palestinez.

Dhuna në Bregun Perëndimor të pushtuar është rritur që nga fillimi i luftës në Gaza në tetor 2023, duke rritur më tej frikën se zgjerimi i vendbanimeve mund të forcojë pushtimin e Izraelit dhe të minojë një zgjidhje me dy shtete.

Zgjidhja me dy shtete i referohet krijimit të një shteti palestinez në Bregun Perëndimor dhe Rripin e Gazës, me Jerusalemin Lindor si kryeqytet, përgjithësisht sipas linjave që ekzistonin para luftës arabo-izraelite të vitit 1967.

Që nga marrja e detyrës në vitin 2022, qeveria aktuale izraelite ka rritur ndjeshëm miratimin e vendbanimeve të reja dhe ka filluar procesin e legalizimit të pikave të paautorizuara, duke i njohur ato si "lagje" të vendbanimeve ekzistuese.

Vendimi më i fundit e çon numrin e përgjithshëm të vendbanimeve të miratuara gjatë tre viteve të fundit në 69, sipas Smotrich.

Miratimet vijnë vetëm disa ditë pasi Kombet e Bashkuara thanë se zgjerimi i vendbanimeve kishte arritur nivelin më të lartë që nga viti 2017.

Miratimet e fundit përfshijnë rivendosjen e dy vendbanimeve — Ganim dhe Kadim — të cilat u çmontuan gati 20 vjet më parë.

Në maj, Izraeli miratoi 22 vendbanime të reja në Bregun Perëndimor të pushtuar - zgjerimi më i madh në dekada.

Qeveria izraelite miratoi gjithashtu plane në gusht për të ndërtuar më shumë se 3,000 shtëpi në të ashtuquajturin projekt E1 midis Jerusalemit dhe vendbanimit Maale Adumim, i cili ishte ngrirë për dekada për shkak të kundërshtimit të ashpër ndërkombëtar.

Smotrich në atë kohë tha se plani do të "varroste idenë e një shteti palestinez".

Rreth 700,000 kolonë jetojnë në afërsisht 160 vendbanime në Bregun Perëndimor dhe në Jerusalemin Lindor, sipas grupit izraelit kundër vendbanimeve Paqe Tani. Është tokë që palestinezët e kërkojnë për një shtet të pavarur në të ardhmen.

Zgjerimi i vendbanimeve ka zemëruar vendet arabe, të cilat vazhdimisht kanë thënë se kjo dëmton perspektivat për një zgjidhje me dy shtete.

Gjithashtu ka ngritur shqetësime në lidhje me aneksimin e mundshëm të Bregut Perëndimor të pushtuar.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e kishte paralajmëruar Izraelin për një veprim të tillë, duke i thënë revistës TIME se Izraeli do të humbiste të gjithë mbështetjen e SHBA-së nëse kjo do të ndodhte.

Në shtator, Mbretëria e Bashkuar - së bashku me vende të tjera, përfshirë Australinë dhe Kanadanë - njohën shtetin palestinez, një ndryshim i rëndësishëm, megjithëse simbolik, në politikën qeveritare.

Izraeli e kundërshtoi këtë veprim, me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu që tha se një shtet palestinez "nuk do të ndodhë"./ BBC.