Europa rrezikon një profeci vetëpërmbushëse për kërcënimin nga Rusia

Nga Hanna Notte - FT/

Ndërsa po afrohet fundi i luftës në Ukrainë, shqetësimet europiane për një sulm të ardhshëm rus ndaj një vendi të NATO-s po marrin një ndjenjë urgjence të re, madje po shihen si të pashmangshme.

Në nëntor, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, citoi historianë ushtarakë që paralajmëronin se "kemi kaluar verën tonë të fundit të paqes". Pak më vonë, sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, paralajmëroi se "jemi objektivi i radhës i Rusisë" dhe se duhet të përgatitemi për një luftë në shkallën që kanë përjetuar gjyshërit tanë. Edhe shefi i shtabit të mbrojtjes së Britanisë, Sir Richard Knighton, u bëri thirrje "bijve dhe bijave" të vendit të jenë gati për të luftuar në rast të një sulmi rus ndaj Mbretërisë së Bashkuar.

Frika europiane është e kuptueshme. Kontinenti ka gjasa të përballet me një Rusi revanshiste dhe shumë të militarizuar për shumë vite, pavarësisht se si përfundon lufta në Ukrainë.

Kremlini nuk e fsheh synimin e tij afatgjatë për të shtyrë mbrapsht kufijtë e NATO-s dhe për të ndryshuar arkitekturën e sigurisë europiane. Retorika kërcënuese e Vladimir Putinit, i cili së fundmi paralajmëroi se nëse Europa nis një luftë, Rusia do të jetë gati dhe nuk do të mbetet "askush për të negociuar", vetëm sa e përforcon këtë frikë. Ndërkohë, strategjia e re e sigurisë kombëtare e SHBA-së, e cila paralajmëron për rrezikun e "zhdukjes së qytetërimit" në Europë dhe orientohet drejt partive "patriotike europiane" shpesh miqësore me Moskën, rrit ndjesinë se Europa mund të mbetet e izoluar përballë një Rusie agresive.

Në këto rrethana shqetësuese, zyrtarët europianë shpresojnë që duke paralajmëruar për një sulm të ardhshëm rus, t'i zgjojnë qytetarët nga apatia ndaj fushatës hibride të Rusisë.

Duke parë debatet e vështira dhe vonesat për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes gjatë tre viteve e gjysmë të fundit, është e vërtetë se Europa ka nevojë për një tronditje që ta shtyjë në veprim. Por nxitja e frikës nga lufta ka edhe rreziqe.

Rreziku i parë është analitik. Pas gabimit të rëndë të vitit 2022, kur shumë europianë besonin se Rusia nuk do ta pushtonte Ukrainën, tani disa duket se po shkojnë në ekstrem të kundërt, duke u bindur se një sulm ndaj Europës është i pashmangshëm.

Ky reagim i tepruar mund të çojë në paragjykim konfirmues: kërkimin e vetëm atyre fakteve që forcojnë frikën dhe injorimin e shenjave që tregojnë të kundërtën. Një analizë e ftohtë duhet të pranojë edhe mundësinë që Rusia, sado armiqësore, të mos guxojë të sulmojë drejtpërdrejt një vend të NATO-s. Moska mund të llogarisë se fushata aktuale hibride i shërben mjaftueshëm interesave të saj, ose se ende beson më shumë se europianët në angazhimin amerikan për mbrojtjen kolektive të NATO-s, ose të dyja.

Edhe më shqetësuese është se retorika për një luftë të pashmangshme mund të ushqejë një spirale përshkallëzimi. Alarmizmi europian ka nxitur tashmë disa elita ruse të pretendojnë se Europa, duke u armatosur, po përgatitet të sulmojë Rusinë për t'i shkaktuar asaj një "humbje strategjike".

Propaganda ruse po e shfrytëzon këtë për ta paraqitur Europën si armikun kryesor, sidomos tani që Donald Trump preferon dialogun me Rusinë. Sipas një sondazhi të fundit, përqindja e rusëve që e shohin Europën si armike është rritur ndjeshëm gjatë vitit të fundit.

Dikush mund të thotë se Kremlini do ta nxisë armiqësinë ndaj Europës pavarësisht çfarë thonë apo bëjnë europianët, ose se rritja e armiqësisë ruse vetëm sa e justifikon alarmimin europian. Por, siç thuhet shpesh, rruga drejt ferrit është e shtruar me qëllime të mira.

Me retorikë gjithnjë e më të ashpër nga të dyja palët, një Rusi tradicionalisht paranojake mund të interpretojë veprime të caktuara, si, për shembull, ndërhyrjen e vendeve baltike ndaj një anijeje ruse, si paralajmërim për një sulm dhe të reagojë në përputhje me këtë frikë. Me fjalë të tjera, sa më shumë njëra palë beson se lufta po vjen, aq më shumë pala tjetër do të besojë të njëjtën gjë.

Rreziku që lufta të bëhet një profeci vetëpërmbushëse shtohet edhe nga mungesa e theksuar e kanaleve të drejtpërdrejta të komunikimit mes Europës dhe Rusisë, që do të mund të shërbenin për të sqaruar qëllimet në kohë tensioni.

E vendosur mes një Rusie kërcënuese dhe një administrate amerikane të paparashikueshme nën Trump-in, Europa ka të drejtë të investojë në parandalim dhe mbrojtje. Por nëse e sheh luftën me Rusinë si të pashmangshme, rrezikon ta përshpejtojë pikërisht konfliktin që dëshiron të shmangë.

Marrëdhëniet armiqësore me Rusinë do të mbeten pjesë e realitetit të sigurisë europiane për një kohë të gjatë. Pikërisht për këtë arsye, është edhe më e rëndësishme që Europa të kërkojë mënyra për të ulur rrezikun ushtarak me Rusinë dhe të peshojë me kujdes fjalët dhe veprimet e saj. / Financial Times – Syri.net