Luhatjet e egra të monedhave vënë tregjet në zhvillim në qendër të vëmendjes

Tregjet valutore të vendeve në zhvillim po tërheqin gjithnjë e më shumë vëmendjen e investitorëve globalë, ndërsa paqëndrueshmëria e dollarit amerikan dhe ndryshimet në politikat ekonomike po riformësojnë flukset e kapitalit.

Tregtimi i forintës hungareze është më shumë se dyfishuar që nga marrja e detyrës nga presidenti i SHBA-së Donald Trump në janar, me interesin e tregtarëve që është rritur ndjeshëm pas njoftimit të tarifave të reja të importit për të ashtuquajturën “Ditë e Çlirimit”. Forinti është forcuar me rreth 20% kundrejt dollarit këtë vit, duke u pozicionuar për vitin e tij më të mirë në gati 25 vjet dhe duke u renditur ndër monedhat me performancën më të mirë në tregjet në zhvillim për 2025.

Në tërësi, viti ka qenë pozitiv për këto tregje. Indeksi i Valutave të Tregjeve në Zhvillim i MSCI-së arriti një rekord në korrik dhe është në rrugën e duhur për vitin më të mirë që nga 2017, me një rritje mbi 6%. Shumica e tregtarëve, menaxherëve të fondeve dhe analistëve të intervistuar nga Reuters presin që ky trend të vazhdojë edhe vitin e ardhshëm.

Fitimet vijnë në një kohë kur dollari po shfaq dobësi dhe paqëndrueshmëri më të madhe, duke i shtyrë investitorët të rishikojnë ekspozimin ndaj aseteve amerikane dhe të kërkojnë mundësi në monedhat e vendeve në zhvillim, nga Afrika e Jugut deri në Hungari.

“Ne besojmë se cikli 14-vjeçar i dobësisë së monedhave të tregjeve në zhvillim ka të ngjarë të ketë ndryshuar drejtim,” tha Jonny Goulden, kreu i kërkimit strategjik për të ardhurat fikse në JPMorgan. Sipas tij, kjo lidhet me një kthesë në ciklin e dollarit, në një kohë kur investitorët globalë zotërojnë shumë asete amerikane dhe kanë shmangur tregjet në zhvillim.

Sipas Elina Theodorakopoulou, menaxhere portofoli në Manulife, surpriza e këtij viti ishte se paqëndrueshmëria u nxor kryesisht nga ekonomitë e zhvilluara. “Tregjet në zhvillim ishin ‘nxënësit më të mirë të klasës’, sepse nuk ishin burimi i paqëndrueshmërisë,” tha ajo.

Megjithatë, rreziqet mbeten. Fondi Monetar Ndërkombëtar ka paralajmëruar se përqendrimi i tregtimit valutor në një numër të vogël bankash të mëdha e bën tregun të ndjeshëm gjatë periudhave të stresit. Ndërkohë, vëllimet globale të këmbimit valutor janë rritur me rreth 30% në tre vitet e fundit.

Për bankat dhe fondet spekuluese, tregtimi i monedhave të vendeve në zhvillim ka rezultuar shumë fitimprurës. Vetëm në nëntë muajt e parë të vitit, ky segment gjeneroi rreth 40 miliardë dollarë të ardhura për 25 bankat më të mëdha globale, më shumë se dyfishi i fitimeve nga tregtimi i valutave të Grupit G10.

Ndër monedhat me performancë të fortë këtë vit janë edhe pesoja meksikane dhe reali brazilian, të mbështetura nga banka qendrore të kujdesshme dhe norma të larta interesi. Analistët presin që uljet e pritshme të normave të interesit në SHBA vitin e ardhshëm të shtojnë presionin mbi dollarin, duke krijuar kushte të favorshme për vazhdimin e flukseve hyrëse në tregjet në zhvillim.

Megjithatë, jo të gjitha monedhat kanë përfituar njësoj. Rupia indiane ka rënë në nivele rekord për shkak të flukseve të dobëta tregtare dhe investuese, ndërsa rupia indoneziane është dëmtuar nga shqetësimet politike dhe institucionale.

Pavarësisht këtyre dallimeve, shumica e ekspertëve bien dakord se interesi për monedhat e vendeve në zhvillim do të mbetet një nga temat kryesore të tregjeve valutore edhe në vitin 2026.